«بابا رکنالدین» چه دستهایی که به مقصد رساند
بابا رکنالدین عارفی بود که با ارشاد معنوی اهل طریقت در محل آرامگاه فعلیاش با اهل عرفان چلهنشینی میکرد و در زمان حیاتش در علم باطنی سرآمد علمای عصر خود بود و در یککلام پیر معنوی اهل عرفان محسوب میشد.
خبرگزاری فارس اصفهان: «چیزی که من شنیدم آیا شما هم شنیدید؟» حاضران گفتند: «ما چیزی نشنیدیم و اصلاً کسی سخنی نگفت!» شیخ بهائی جملهای را که شنیده بود به آنان نگفت و به خانه بازگشت و در خانه را به روی خود بست و شروع به گریه و تضرع و توجه به آخرت نمود و تقریباً شش ماه بعد، دار فانی را وداع کرد.بعد از وفاتش، از نزدیکانش نقل شد که شیخ بهائی گفت: «من به آمادهشدن برای مرگ خبر داده شدم» و آن جملهای که ۲۶۲ سال پس از رحلت بابا رکنالدین از قبر وی، خطاب به شیخ بهائی گفته شد این بود: «شیخنا! در فکر خود باش!»شیخ بهایی، جوار این عارف را مکانی برای رازونیاز خود قرار داد و چلهخانه کنار مزار او، مکانی برای خلوت شیخ شد. این چهره نامدار جهان اسلام جدا از خلق، در بیرون از شهر، خدای خود را عبادت میکند و در نهایت از ضمیر همین مزار نورانی است که ندایی ویژه دریافت میکند که «ای شیخ برو و به کار خود مشغول باش». یعنی برو و به عبادت ویژه بپرداز که وقت مرگ تو نزدیک است.
مسعود بن عبدالله بیضاوی معروف به بابا رکنالدین، عارف بزرگ قرن هشتم هجری قمری است. تاریخ دقیق ولادتش معلوم نیست، ولی مکان تولدش یکی از روستاهای استان فارس بوده است. بسیاری از مردم اصفهان او را بهواسطه بقعه زیبایش در سرزمين تخت فولاد میشناسند. بنیان اين بقعه در دوره ايلخانی است كه در دوره صفويه تكميل شده است. گنبد بقعه بابا رکنالدين را همگان با ۱۲ ترک بودن آن میشناسند که این عدد بهوضوح اشاره به ۱۲، امام شیعه دارد و این نوع معماری بر تشیع بابا رکنالدین تأکید دارد. ساختمان زیبای گنبد بابا رکنالدین، از حیث هندسی و اشراف بر سایر گنبدها، امتیازی خاص دارد و به شکل هرم دوازدهترک است. بنای آرامگاه بابا رکنالدین، بهصورت فعلی آن، به امر شاهعباس به اتمام رسیده است. نمای خارجی بنا و سر در آن کاشیکاری شده است. قاعده گنبد، مخمس متساویالاضلاع است و پنج ایوان مشابه بر گرداگرد محوطه زیر گنبد ساخته شده و آرامگاه بابا رکنالدین در داخل یکی از ایوانها واقع شده است و بر روی سنگ بزرگ مرمری به طول بیش از دو متر و عرض بیش از یک متر قرار دارد.
«بابا» عنوانی بوده که در گذشتههای دور به شخصیتهای عرفانی میدادندعبدالرسول امينی، كارشناس تاریخ و مشاهیر تخت فولاد در گفتوگو با خبرنگار فارس در اصفهان اظهار داشت: بقعه بابا رکنالدین اکنون در اصفهان بعد از مسجد جامع، گلزار شهدا و حرم زینبیه، چهارمین مکان معنوی مورد رفتوآمد مردم است.وی افزود: بابا رکنالدین علاوه بر بركات معنوی خود، آثار مكتوبی هم دارد كه مهمترین آنها کتاب «نصوصالخصوص فی ترجمهالفصوص» است کتابی که در آن فصوصالحکم ابن عربی را شرح کرده است. امينی بیان داشت: بابا رکنالدین را باید نویسندهای برجسته در حوزه عرفان نظری بدانیم، شخصی که حتماً در عرفان عملی هم دستی داشته است و لقب «بابا» اشاره به همین مقام دارد. بابا عنوانی بوده که در گذشتههای دور به شخصیتهای عرفانی میدادند.این کارشناس گفت: باباها کسانی بودهاند که تنها از راه خدا صحبت نمیکردند بلکه دست شخص را میگرفتند و به مقصد میرساندند. در اصفهان چندین بابا بودهاند که به سبب این بقعه، اکنون بابا رکنالدین بیشترین شهرت را دارد.
بابا رکنالدین پیر معنوی اهل عرفان در عصر خود بود محمود فروزبخش، نويسنده و اصفهان پژوه در گفتوگو با خبرنگار فارس در اصفهان اظهار داشت: عنوان بابا نشان میدهد که بابا رکنالدین از صوفیه بوده است. برای ارزیابی تاریخی صوفیه باید پلی به جایگاه تصوف در قرن هشتم بزنیم تا درک درستی از صوفیان در آن مقطع زمانی داشته باشیم.وی افزود: در آن دوره اصفهان هنوز به طور رسمی شیعه نشده است زیرا در قرن دهم است که بهوسیله صفویه، تشیع مذهب رسمی ایران اعلام میشود.فروزبخش ادامه داد: بعد ازهمپاشیده شدن خلافت عباسی، عالم اسلام فرصت نفسکشیدنی یافت و با نابودی ستون اصلی، محورهای فرعی امکان بروز پیدا کردند که در این میان سهم تصوف بیش از سایرین بود تا جایی که تصوف میاندار فرهنگ در قرون هفت، هشت و نهم قمری بود.این پژوهشگر گفت: بابا رکنالدین در طریقت به سلسله سهروردیه انتساب داشت. برخی او را شیعه و عدهای دیگر اعتقاد دارند از اهلتسنن است، اما سنگنوشتهاش حاکی از شیعه بودن اوست.وی افزود: بابا رکنالدین علاوه بر اینکه بر عرفان و تصوف اشراف کامل داشت در شعر و ادبیات فارسی و ادبیات عرب تخصص خاصی داشت بهطوریکه در هر دو زبان فارسی و عربی دیوان شعر دارد.فروزبخش بیان داشت: به این دلیل لقب «بابا» به او داده شد که ارشاد معنوی اهل طریقت را انجام میداد و در محل آرامگاه فعلیاش با اهل عرفان چلهنشینی میکرد. بابا رکنالدین در زمان حیاتش در علم باطنی سرآمد علمای عصر خود بود و در یککلام پیر معنوی اهل عرفان محسوب میشد.
بابا رکنالدین در اصفهان درگذشت و در تخت فولاد اصفهان دفن شد. وفات این عارف برجسته بر پایه سنگنوشته سردر آرامگاهش، در سال ۷۶۹ هجری قمری بوده است.آرامگاه او که اکنون در تخت فولاد اصفهان باقی است، همواره محل ذکر و عبادت دراویش بوده است. مقبره و آرامگاه این عارف نامدار که از آثار دوره ایلخانی است، در تکیهای در تخت فولاد اصفهان در ساحل جنوبی زایندهرود واقع شده که باتوجهبه دیگر قبرهای تاریخدار آن، مزار وی از قدمت بیشتری برخوردار است.#تختفولاد #تکیه #بابارکنالدبن #علمایتختفولاد #تاریخوفرهنگ #هویت #تشییع 08:33 - 14 شهریور 1404
