خاک میدان، هنوز بوی خاطره می‌دهد

در مناره‌بازار صومعه‌سرا، پیش از آن‌که شب کامل فرا برسد، آیینی قدیمی در خاک میدان جان می‌گیرد؛ کشتی گیله‌مردی برگشته، با همان شور، همان صدای نقاره، و همان بوی خاطره.
خورشید هنوز غروب نکرده، اما اطراف میدان خاکی روستای مناره‌بازار شلوغ شده. مردم از روستاهای اطراف آمده‌اند؛ پیرمردی با چوب‌دستی کنار زمین نشسته، چند نوجوان پشت وانت ایستاده‌اند و زن‌ها از پشت حفاظ به میدان نگاه می‌کنند. صدای ساز و نقاره که بلند می‌شود، همه ساکت می‌شوند، ۲ کشتی‌گیر، یکی از لاهیجان و دیگری از رامسر، با شال‌های بسته دور کمر وارد میدان می‌شوند.کشتی گیله‌مردی، آیینی قدیمی از دیار گیل و دیلم، دوباره در حال جان گرفتن است. ورزشی سنتی که زمانی پای ثابت جشن‌های محلی، عروسی‌ها و اعیاد مذهبی بوده و حالا بعد از حدود ده سال در این روستای تاریخی صومعه‌سرا برگزار می‌شود.علیرضا مهرگان، یکی از برگزارکنندگان مراسم، با اشاره به پیشینه تاریخی این کشتی می‌گوید: در گذشته، بعد از فصل برداشت، این مسابقه‌ها در میدان روستا برگزار می‌شد، بیشتر یک رسم بود تا یک رقابت.کشتی گیله‌مردی مجموعه‌ای از فنون محلی‌ است که با اسامی خاصی شناخته می‌شوند؛ مثل سبیل‌توکی، پسا لنگ، تک‌موشت، سرجیگیر، و دَس‌به‌چکره. همه فن‌ها بدون لباس خاص یا تشریفات رسمی اجرا می‌شوند. میدان خاکی است و داور تنها با یک چوب، مبارزه را هدایت می‌کند. تماشاچی‌ها هم با سوت و فریاد تشویق می‌کنند، گاهی هم با بحث و شوخی درباره فن‌ها، مسابقه را دنبال می‌کنند.این‌جا روستای مناره‌بازار در بخش طاهرگوراب شهرستان صومعه‌سراست. خردادماه امسال، پس از حدود یک دهه وقفه، کشتی گیله‌مردی دوباره در این منطقه برگزار می‌شود؛ هر شب رأس ساعت ۲۱، با حضور کشتی‌گیرانی از گیلان و مازندران.
یکی از اهالی روستا، که خودش سال‌ها پیش کشتی‌گیر بوده، به زمین نگاه می‌کند و می‌گوید: این صحنه برای ما آشناست. هر بار که برگزار می‌شود، خاطره‌ها زنده می‌شود.در سال ۱۳۹۰، کشتی گیله‌مردی به عنوان یکی از آثار معنوی ایران ثبت شد. اما تا همین چند وقت پیش، به‌ندرت خبری از آن بود. مسئول میراث فرهنگی صومعه‌سرا می‌گوید: برگزاری این مراسم، هم به حفظ فرهنگ محلی کمک می‌کند، هم به روستا رونق می‌دهد و موجب جذب توریست می‌شود و از طرف دیگر اقتصاد محلی نیز رونق می‌گیرد. در کنار میدان، چند بساط فروش خوراکی و صنایع دستی محلی برپاست. بچه‌ها بین جمعیت می‌چرخند. هوا کم‌کم رو به تاریکی می‌رود، ولی میدان هنوز روشن است؛ نه فقط با نور چراغ‌ها، بلکه با حضور کسانی که برای دیدن یک رسم قدیمی آمده‌اند.در پایان شب، وقتی آخرین مسابقه تمام می‌شود و جمعیت کم‌کم پراکنده می‌شود، خاک نرم میدان، رد پاها را در خود نگه می‌دارد. مردمی که آمده‌اند، نه فقط برای تماشا، بلکه برای حفظ چیزی که از گذشته‌شان باقی مانده. کشتی گیله‌مردی، هنوز زنده است.#کشتی_گیله_مردی#ورزش_سنتی#ورزش
۸ MB
15:12 - 15 خرداد 1404