خدا به رزقت برکت بده
کشاورزی که با یک نهال به دنیای صادرات قدم گذاشت
علی‌محمد شهادت، کشاورز ۶۱ ساله لاسجردی با کاشت نخستین نهال گوجه‌سبز در باغ خود به جایی رسیده که امروز نه تنها محصولاتش را به بازارهای داخلی عرضه می‌کند، بلکه صادرات این محصول به کشورهای خارجی نیز موفقیت‌های فراوانی برای او به ارمغان آورده است.
خبرگزاری فارس_سعیده حسنان: کشاورزی، به‌عنوان یکی از مهم‌ترین ارکان اقتصادی و اجتماعی هر کشور، نقشی اساسی در تأمین امنیت غذایی، اشتغال‌زایی و توسعه پایدار ایفا می‌کند. در دنیای امروز که با چالش‌هایی همچون رشد جمعیت، تغییرات اقلیمی و کاهش منابع آبی مواجه هستیم، توسعه و بهبود روش‌های کشاورزی بیش از پیش ضروری به نظر می‌رسد.افزایش بهره‌وری در کشاورزی از طریق به‌کارگیری روش‌های نوین، استفاده از فناوری‌های پیشرفته، مدیریت بهینه منابع و حمایت‌های دولتی، می‌تواند به کاهش وابستگی به واردات محصولات کشاورزی و افزایش صادرات کمک کند؛ همچنین، توسعه کشاورزی پایدار می‌تواند نقش مهمی در حفظ محیط زیست، جلوگیری از فرسایش خاک و مدیریت بهینه آب ایفا کند.سرمایه‌گذاری در آموزش کشاورزان، تقویت زیرساخت‌های کشاورزی، ایجاد بازارهای مناسب برای عرضه محصولات و حمایت از تولیدکنندگان داخلی از جمله اقداماتی است که می‌تواند زمینه‌ساز پیشرفت این حوزه شود؛ بدون شک، آینده‌ای پایدار و خودکفا در گرو توسعه علمی و هوشمندانه کشاورزی خواهد بود.کشاورزی، نه تنها یکی از ارکان اصلی تأمین امنیت غذایی جوامع است، بلکه نقشی اساسی در توسعه اقتصادی، اشتغال‌زایی و پایداری محیط زیست ایفا می‌کند. رهبر معظم انقلاب نیز در دیدار با کشاورزان فرمودند «دستگاه کشاورزی برای کشور ما بسیار مهم است؛ چون امنیت غذایی برای کشوری بزرگ، پُرجمعیت و دارای هدف‌های بلند، بسیار مهم است؛ لذا بخش کشاورزی و دامداری ما یک بخش ویژه و استثنایی است و همه باید برای آن تلاش کنند.
در دل روستای لاسجرد از توابع شهرستان سرخه، مردی پرتلاش و باایمان به نام علی‌محمد شهادت، با عشق و توکل بر خداوند، قدم در این مسیر گذاشته و با پرورش نهال‌های گوجه‌سبز و زردآلو، توانسته است نه تنها نیاز بازار داخلی را تأمین کند، بلکه محصولات خود را به خارج از کشور نیز صادر کند.این گزارش نگاهی دارد به داستان زندگی و موفقیت‌های این کشاورز نمونه، چالش‌هایی که در مسیر خود پشت سر گذاشته و توصیه‌هایی که برای نسل آینده کشاورزان دارد.این کشاورز نمونه خود را این طور معرفی می‌کند: علی‌محمد شهادت هستم؛ متولد روستای لاسجرد از شهرستان سرخه، 61 ساله و صاحب چهار فرزند هستم و تا مقطع سیکل تحصیل کرده‌ام.فارس: لطفا بفرمایید که از چه زمانی مشغول به کشاورزی شدید؟من در ابتدا کارمند رسمی مخابرات بودم، اما خود را بازخرید کرده و در سال 1382 به علت علاقه شدید به درختان و باغ‌داری سراغ کشاورزی رفتم و به لطف خداوند همچنان در این مسیر هستم و از این انتخاب خود بسیار راضی هستم.یکی از باغ‌ها در جوار منزل شخصی من قرار دارد. البته این زمین (باغ فعلی) ابتدا یک رودخانه غیرقابل استفاده بوده است و من ضمن خرید آن نسبت به تسطیح زمین اقدام کردم. در ابتدا نیز تصمیم به ساخت یک گلخانه داشتم، اما با بررسی‌هایی که انجام دادم و با توجه به اینکه ما از کودکی در کنار درختان بزرگ شدیم و قد کشیدیم، به سراغ باغ داری رفتم.
۱۴ MB
فارس: از دوران کودکی خودتان بگویید.زندگی در آن دوران بسیار سخت و با مشکلات زیادی همراه بود. ما هشت فرزند در خانواده و من فرزند پنجم خانواده هستم. پدرم نیز کشاورز بود، البته کشاورز نمونه روستای لاسجرد بود و با یک یا دو درختی که داشت، سرآمد بود. برای نمونه روی یک درخت زردآلو، چهار نوع زردآلو را پیوند زده بود و ما در فصل برداشت محصول، از یک درخت، چهار نوع زردآلو می‌چیدیم.من از همان دوران کودکی علاقه بسیار زیادی به درخت داشتم و با قسمت و خواست خداوند در این مسیر گام نهادم و همسرم از ابتدای کار در کنار من بود و با سختی‌های و مشکلات راه کنار آمد و مشوّق خوبی برای موفقیت‌های امروز من محسوب می‌شود.فارس: از فعالیت‌های خود برایمان بگویید.در ابتدای کار برادرم یک درخت گوجه‌سبز از کرج برای من آورد و من خیلی به آن رسیدگی کردم و درخت بعد از سه سال به بار نشست در ادامه من این درخت را نمونه کار خود قرار دادم و کم‌کم متوجه شدم در روستای لاسجرد به علت شرایط آب و هوایی، نوع آب و رسوب موجود در خاک، درخت گوجه‌سبز و زردآلو محصولات بسیار مناسب هستند و ثمر و بار خوبی می‌دهند.من هم تصمیم به ادامه این مسیر گرفتم و با یاری خداوند موفق شدم. از 10 درخت و 20 درخت کار را شروع کردم و اکنون تعداد آن به یک‌هزار درخت رسیده است. در ابتدا این نهال‌ها را در باغ‌های خود می‌کاشتم اما با توجه به رضایت خود، مشتریان و به دنبال آن اهالی و کشاورزان روستای لاسجرد، شروع به فروش نهال‌ها و درختان به کشاورزان و متقاضیان دیگر کردم. البته رونق کار من به‌عنوان عاملی برای تشویق اهالی روستا محسوب می‌شود. در حال حاضر نیز از شرایط کاملاً راضی هستم.
فارس: در حال حاضر در کنار کشاورزی به چه فعالیت‌های دیگری مشغول هستید؟در کنار باغ‌داری به دامداری نیز مشغول هستم و نزدیک به 150 رأس گوسفند و تعدادی مرغ و خروس دارم، اما بیش‌تر فعالیت‌های من در حوزه باغ داری و زندگی خود را در کنار درختان سر می‌کنم.در حال حاضر نزدیک به 2 هکتار باغ دارم و در این باغ 900 درخت و در باغ دیگرم یک‌هزار درخت کاشته‌ام؛ نهال‌های زیادی کاشته‌ام و نهال‌ها بعد از پنج سال باردهی خود را آغاز می‌کنند. البته تقریباً از سال دوم یا سوم به‌صورت نوبرانه بار می‌دهند، اما برای بهره‌برداری نزدیک به پنج سال طول می‌کشد.فارس: چه محصولاتی تولید و برداشت می‌کنید؟محصولات اصلی من گوجه‌سبز و زردآلو است و در کنار آن مقداری انار و انارهای سنتی (انار شاهوار) نیز برداشت می‌کنیم که فوق‌العاده انار شیرین و خوبی است.فارس: صادرات محصولات شما چگونه است؟محصولات ما بعد از برداشت راهی تهران می‌شود. البته امسال گوجه‌سبز برداشت‌شده به دوبی نیز صادر شد و دلال دوبی با حضور بر سر باغ به شکل مستقیم محصول ما را خریداری و صادر کرد و از محصول بسیار راضی بود.در سال 1403 از وسعت 2 هکتار باغ، نزدیک به 13 تا 14 تن گوجه‌سبز برداشت کردیم و خدا را شاکریم و برای ما رضایت‌بخش بود.با توجه به نوبرانه بودن محصولات ما، بازار خوبی برای فروش دارد و تقریباً از بیست و ششم فروردین برداشت محصول آغاز و نوسان قیمت‌های بازار بر روند کار ما اثرگذار نیست و چون بار خوبی تولید می‌کنیم، فروش خوبی از محصولات خود داریم.در لاسجرد همه به کاشت و برداشت این نهال در میزان مختلف روی آورده‌اند. تقریباً من سالانه 2 هزار تا 3 هزار نهال می‌آورم و مردم با خرید آن‌ها اقدام به کاشت و برداشت گوجه‌سبز در روستا می‌کنند.
فارس: روند کاشت، رسیدگی و برداشت محصول را توضیح دهید.هرساله درختان تقریباً از بیست و پنجم اسفندماه شروع به گل‌دهی می‌کند و از بیست و هفتم تا بیست و هشتم فروردین‌ماه برداشت محصول در این منطقه آغاز می‌شود.البته این تاریخ‌ها با توجه به شرایط آب و هوایی و سرما و یخبندان شرایط جوی، در نوسان است و گاهی دیرتر و گاهی زودتر می‌شود.فارس: شرایط جوی امسال برای شما مساعد بوده است؟بله، خدا را شکر خوب بوده است و واقعاً یخبندان جدید برای ما اتفاق خوبی بود. اگر در هفته جاری این یخبندان اتفاق نمی‌افتاد، همه درختان گل می‌دادند و شکوفه‌ها از نوک شاخه‌ها سر می‌زد و با یک سرمای هوا در اسفندماه، همه شکوفه‌ها یخ می‌زد و می‌ریخت، ولی این سرما، جریان گل‌دهی و شکوفه زدن را 15 روز به تعویق انداخت.در این بازه زمانی از سال، گل‌دهی درختان برای ما کشاورزان خطرناک و سرما و یخبندان برای ما مساعد است.فارس: از مشکلات و سختی‌های این مسیر بفرمایید.یکی از مشکلات فعلی ما وجود معادن در لاسجرد هستند، این معادن موجب خشک شدن چشمه‌های آب روستا خواهند شد.آب این روستا از کیفیت بسیار خوبی برخوردار است و در حال حاضر، طبق اندازه‌گیری دِبی آب، حداقل 78 لیتر در ثانیه آب در اختیار داریم و از این آب به شکل مرتب برای آبیاری زمین‌های کشاورزی استفاده می‌شود و همه کشاورزان نیز از وضع فعلی آب دهی زمین‌ها راضی هستند.اما دورتا دور چشمه روستا را معادن گچ زده‌اند و به دنبال آن انفجارهای فوق‌العاده وحشتناکی داریم که همین جریان برای چشمه‌های روستا خطرناک است و در حال حاضر یک قطره آب در این چشمه‌ها نیست، این در حالی بوده است که در اطراف لاسجرد هزاران چشمه قرار داشته، اما همه آن‌ها خشک شده‌اند.
در حال حاضر آبیاری زمین‌های کشاورزی از یک چشمه انجام و رضایت‌بخش است. البته پیگیری‌های زیادی توسط اهالی روستای لاسجرد در خصوص حفظ و نگهداری چشمه‌های روستا از مسئولان انجام شده است، اما متأسفانه هنوز نتیجه‌ای حاصل نشده است.فارس: در حال حاضر چند کارگر در جوار شما کار می‌کنند؟من سه کارگر تمام‌وقت دارم و آن‌ها تحت پوشش بیمه قرار دارند و حق بیمه آن‌ها را نیز پرداخت می‌کنم و تعدادی کارگران روزمزد نیز دارم که در زمان برداشت محصول از آن‌ها استفاده می‌کنم که شاید تعداد آن‌ها در روز به ۲۰ یا ۳۰ نفر برسد و حق‌الزحمه آن‌ها به‌صورت روزانه پرداخت می‌شود.البته یکی از مشکلات فعلی ما کمبود کارگر است. نیروی کار از روستاها به شهرها مهاجرت کرده و در آنجا مشغول تحصیل، کار و زندگی هستند. در حالی که در گذشته تعداد کارگران لاسجردی بسیار زیاد بود و من در شروع کار از همین اهالی روستا به‌عنوان نیروی کار استفاده می‌کردم، اما اکنون یک نیروی محلی نمی‌بینم و از نیروی کار اتباع در زمان برداشت محصول استفاده می‌کنیم.فارس: لطفاً از روند انجام کار از مرحله کاشت نهال تا برداشت محصول توضیح دهید.بعد از برداشت محصول هرساله که در فروردین‌ماه انجام می‌شود، از پانزدهم آذرماه درختان به خواب زمستانی فرو می‌روند و از آن زمان پای درختان (چال کود) می‌زنیم (کندن پای درختان و دفن کردن کود مناسب برای تقویت ریشه درختان) این یکی از مهم‌ترین بخش‌های انجام کار است و حتماً باید پیش از رفتن آب یخ پای درختان انجام شود.
البته بعضی به‌اشتباه در زمان عید چال کود کردن را انجام می‌دهند و این باعث وارد شدن فشار به درخت و حتی خشک شدن آن در مدت سه سال می‌شود، اما اگر در همان زمان مناسب انجام شود، بسیار برای درخت مفید است و انرژی خوبی می‌دهد.در مرحله بعد شروع به هرس کردن درختان می‌کنیم و در فصل زمستان این کار را به اتمام می‌رسانیم. سپس سه یا چهار مرحله آب یخ پای درختان می‌ریزیم و بعد از آن به درختان دست نمی‌زنیم و حتی یک بیل هم پای درختان نمی‌زنیم و ان‌شاءالله در بیست و ششم فروردین، برداشت محصول آغاز و کارگران محصول را می‌چینند و کم‌کم بار تولیدی به بازار فروش منتقل می‌شود.فارس: آیا از دام‌های خود در مصارف تولید استفاده می‌کنید؟دام‌های موجود، مصارف لبنیات موردنظر خانواده را تأمین می‌کند و با توجه به اینکه جنس میش‌های من غزل افشار است و شیر گوسفندان دوشیده نمی‌شود، اما بره‌های کوچک‌تر آن شیر را می‌خورند؛ در کنار پرواربندی دام‌ها و کشتار، خرید و فروش گوسفندان نیز انجام می‌شود.دامداری زمانی رونق دارد که در کنار آن کشاورزی و باغ‌داری وجود داشته باشد، چراکه علوفه موردنظر دام‌های خود را از زمین‌ها و باغ‌های خود تأمین می‌کنم. اما دامداری که زمین و باغ نداشته باشد به‌واسطه خرید علوفه و تأمین هزینه‌های آن از شغل دامداری رضایت نخواهد داشت.فارس: از ابتدای کار و فعالیت خود، چه درخواستی از مسئولان داشته‌اید؟یکی از اقداماتی که در روستای لاسجرد برای ما انجام شد، لوله‌کشی آب در زمین‌های کشاورزی بود و حدوداً 10 تا 12 کیلومتر بین روستاها را لوله‌گذاری کرده و اقدام فوق‌العاده‌ای در سال جاری برای ما کشاورزان و باغداران بود.
فایده این کار جلوگیری از اسراف آب است. پیش از این آبیاری زمین‌ها و باغ‌ها به شکل سنتی انجام و مقدار آب کمی به زمین‌ها می‌رسید ولی به همت مسؤولان لوله‌گذاری آب از چشمه به زمین‌ها انجام و میزان آب دریافتی دو برابر و شرایط بسیار خوب شده است.ان‌شاءالله اقدامات لازم در خصوص تسطیح اراضی ویژه کشت غلات نیز در روستای لاسجرد انجام و در این مورد نیز درخواست‌هایی داده شده است.درخواست دیگر ما از مسؤولان مربوطه، دریافت‌های کم‌بهره با نرخ سود پایین است. حمایت از نسل جدید برای شروع این دست فعالیت‌ها می‌تواند در امیددهی به آن‌ها برای ادامه کار مؤثر باشد.فارس: آیا از وام‌های اشتغال‌زایی استفاده کردید؟در ابتدای کار، جهت خرید نهال، آماده کردن زمین‌ها و اقدامات دیگر جهت رونق کار وام‌هایی را با معرفی جهاد کشاورزی به بانک‌های موردنظر دریافت کردم.فارس: این قبیل فعالیت‌ها در رونق کشاورزی تا چه اندازه مؤثر است؟داشتن پشتکار در مسیر فعالیت اهمیت زیادی دارد. در جامعه ما تولید ارزش و اهمیت بسیار زیادی دارد و کاشت یک نهال در رونق چرخه اقتصادی کشور تأثیرگذار است.به‌عنوان صحبت پایانی می‌خواهم بگویم که با لطف خداوند در این مسیر موفق شدم و شاکر خداوند هستم و نسل امروز نیز باید با حمایت‌ها و تشویق‌های جهاد کشاورزی وارد میدان شوند. آن‌ها با توجه به شرایط فعلی و بالا بودن هزینه‌ها به‌تنهایی موفق به انجام این کار نخواهند شد و نیاز به حمایت دارند.
14:07 - 27 بهمن 1403