دلالان برنج، سودبرندگان اصلی فصل برداشت در گیلان
کشاورزان گیلان در فصل برداشت با هزینههای سنگین تولید و فشار دلالان روبهرو هستند؛ جایی که محصولشان زیر قیمت واقعی فروخته میشود و سود اصلی به جیب واسطهها میرود.
به گزارش خبرگزاری فارس از رشت، با آغاز فصل برداشت برنج در گیلان، کشاورزان بار دیگر با چالش قدیمی از جمله هزینه تولید بالا، ورود برنج خارجی و حضور پررنگ دلالانروبه رو شدند.به گفته صالح محمدی رئیس سازمان جهاد کشاورزی گیلان، هزینه تمامشده هر کیلو برنج در استان، بسته به روش کشت، بین ۱۵۱ تا ۱۷۰ هزار تومان است، و این در حالی است که کشاورزان مدعیاند این رقم در عمل به بیش از ۲۵۰ هزار تومان میرسد.سال گذشته نیز زمانی که هزینه تولید هر کیلو برنج حدود ۱۹۰ هزار تومان بود، محصول در بازار تنها ۷۰ تا ۷۵ هزار تومان معامله میشد، این شکاف عمیق باعث شد بسیاری از کشاورزان زیان ببینند، در حالی که واسطهها با انبار کردن محصول و عرضه آن پس از چند ماه، سودهای چندبرابری به دست آوردند.
صالح محمدی، رئیس سازمان جهاد کشاورزی گیلان، هشدار داد امسال نیز همین چرخه در حال تکرار است زیرا کشاورزان بلافاصله پس از برداشت به پول نیاز دارند و ناچارند محصول را زیر قیمت واقعی بفروشند و این وسط دلالان بیشترین استفاده را میبرند.بر اساس آمارهای غیررسمی، بیش از ۴۰ درصد از برنج برداشتشده در استان توسط واسطهها خریداری و ذخیره میشود، این در حالی است که سهم روش سنتی در کشت برنج هنوز نزدیک به ۲۰ درصد است و همین موضوع هزینههای تولید را برای بخشی از کشاورزان بالاتر برده است.بازار داخلی نیز تحت فشار واردات قرار دارد و طبق دادههای وزارت جهاد کشاورزی، واردات برنج خارجی در سال گذشته بیش از یک میلیون تن بوده که بخش بزرگی از آن در فصل برداشت داخلی به بازار تزریق شد و عملاً قدرت چانهزنی کشاورزان را کاهش داد.مهرداد لاهوتی عضو مجمع نمایندگان گیلان در مجلس شورای اسلامی در همین خصوص میگوید، در تیرماه ۱۴۰۴، مجموع تولید داخلی و واردات برنج کشور حدود ۴.۴ میلیون تن بوده، در حالی که نیاز داخلی کمتر از ۳ میلیون تن است. طبق گفته لاهوتی، این مازاد قابل توجه، در کنار واردات بیضابطه، کشاورزان را به فروش محصول خود به قیمت پایینتر (حدود ۶۰ هزار تومان) وادار کرده است، لذا دولت با استفاده از خرید تضمینی برنج از کشاورزان و توزیع آن به شکل مناسب در بازار، هم تولید کننده و هم مصرفکننده را از مزایای مشارکت در بازار برخوردار سازد.عضو مجمع نمایندگان گیلان در مجلس شورای اسلامی، معتقد است واردات بیرویه و استفاده از ارز ترجیحی به نفع افراد خاصی تمام میشود و به کشاورزان لطمه میزند ولی در مقابل، خرید تضمینی برنج میتواند جایگزین موثری باشد برای کاهش این رانت و حمایت از تولید داخل در بازار.
هادی حقشناس استاندار گیلان پیشنهاد داده است که اتحادیههای شالیکوبی و تعاون روستایی با منابع مالی دولتی محصول را بهطور مستقیم خریداری کنند که با استقبال شالیکاران مواجه شد، اما تحلیلگران میگویند نبود سیاست خرید تضمینی و ابزارهای کنترلی کارآمد، همچنان میدان را برای واسطهها باز گذاشته است.با وجود کیفیت ممتاز برنج گیلان، قدرت خرید پایین دهکهای مختلف جامعه سبب شده بسیاری از خانوارها به سمت برنجهای ارزانتر داخلی و وارداتی گرایش پیدا کنند. کارشناسان معتقدند اگر اصلاحی در نظام بازار برنج صورت نگیرد، کشاورزان همچنان زیاندیده اصلی زنجیره تولید خواهند بود، در حالی که دلالان سود را درو میکنند.
16:24 - 27 مرداد 1404