بحران خاموش؛ ترک اعتیاد در کردستان بدون پشتیبان مانده استبا وجود فعالیت ۱۴ مرکز ماده ۱۵ در استان کردستان و تلاش شبانه‌روزی فعالان حوزه درمان اعتیاد کمبود منابع مالی، بی‌توجهی دستگاه‌های حمایتی و خطر تعطیلی تنها مرکز نگهداری زنان معتاد وضعیت به مرز هشدار رسیده است
استان کردستان در سال‌های اخیر با چالشی فزاینده در حوزه آسیب‌های اجتماعی و به‌ویژه اعتیاد مواجه بوده است چالشی که نه‌تنها ساختارهای حمایتی را تحت‌فشار قرار داده بلکه ظرفیت‌های موجود در مراکز درمانی و بازپروری را نیز به مرز هشدار رسانده است.آمارها حاکی از پذیرش معتادان در مراکز درمان اعتیاد ماده ۱۵ در طول سال گذشته است مراکزی که با وجود محدودیت منابع عمدتاً با مشارکت مستقیم خانواده‌ها و پشتیبانی سازمان بهزیستی به فعالیت خود ادامه داده‌اند اما آنچه امروز بیش از همه زنگ خطر را به صدا درآورده وضعیت بحرانی تنها مرکز درمان اعتیاد ماده ۱۶ بانوان در استان است مرکزی که در صورت بی‌توجهی مسئولان به تأمین اعتبارات و هزینه‌های نگهداری در آستانه تعطیلی قرار دارد.این وضعیت نه‌تنها سلامت اجتماعی استان را تهدید می‌کند بلکه بار مضاعفی بر دوش دستگاه‌های حمایتی و انتظامی خواهد گذاشت اکنون وقت آن است که نگاه‌ها از سطح وعده‌ها عبور کرده و حمایت‌های واقعی، مستمر و بین‌بخشی جایگزین برخوردهای مقطعی با آسیب‌دیدگان اجتماعی شود.هشدار نسبت به نسل نیت ها/ وقتی آموزش تنها نیست در میدان اعتیادسیدفواد حسینی مدیرکل آموزش و پرورش استان کردستان از اجرای آموزش‌های پیشگیرانه در قالب ۱۰ مهارت برای دانش‌آموزان، اولیا و فرهنگیان خبر داد و گفت: بیش از ۹۰ درصد دانش‌آموزان استان غربالگری شده‌اند وی تهیه اطلس آسیب‌های روانی و اجتماعی را از دستاوردهای مهم آموزش و پرورش در این زمینه دانست.
حسینی با هشدار نسبت به تهدید اعتیاد برای دانش‌آموزان، تأکید کرد: که مدرسه تنها بخشی از روز دانش‌آموز را پوشش می‌دهد و خانواده و جامعه نقش کلیدی در پیشگیری دارند.وی همچنین خواستار برخورد تقنینی جدی‌تر با مواد مخدر شد و با اشاره به نسل موسوم به "نیت‌ها" (جوانان فاقد اشتغال، تحصیل و مهارت)این گروه را از اصلی‌ترین گروه‌های در معرض آسیب دانست.مدیرکل آموزش و پرورش، مسئولیت‌پذیری جمعی و پرهیز از مقصرسازی را لازمه حل ریشه‌ای مسئله اعتیاد در جامعه عنوان کرد و خواستار تدوین یک گزارش علمی و مستند درباره ریشه‌های گرایش به اعتیاد شد.لزوم بهره‌گیری از تجربه موفق لرستان در راه‌اندازی مراکز ماده ۱۶ در کردستانمسعود ولی‌ئی، معاون اجتماعی سپاه کردستان نیز در جریان ارائه گزارش عملکرد کمیته‌های تخصصی شوراها از فعالیت‌های پیشگیرانه و حمایتی سپاه در استان خبر داد و گفت: در هفته گذشته پنج شب کارگاه برگزار کردیم که بالغ بر دو تا سه هزار نفر از اقشار مختلف در آن شرکت کردند هرچند در فصل تعطیلی مدارس قرار داشتیم.وی با اشاره به نقش فعال پایگاه‌های بسیج در اقدامات ضد مواد مخدر افزود: در یکی از عملیات‌های کشف مواد حدود ۳۰۰ هزار بته کشف شد که یک پنجم آن معادل هفتاد و هفت هزار بته به صورت مستقیم مربوط به کشفیات سپاه و بسیج بود.ولی‌ئی در بخش دیگری از سخنانش گفت: در مقطعی حتی شخص استاندار به بنده فشار آوردند که سپاه مانند سایر استان‌ها در راه‌اندازی مراکز ماده ۱۶ ورود کند در همین راستا سفری به استان لرستان داشتم و از مرکز ماده ۱۶ آن بازدید کردم انصافاً تجربه موفقی بود حدود ۱۵۰ نفر در آن مرکز، همزمان با درمان، تحت برنامه‌های صیانت، اشتغال‌زایی و حمایت از خانواده‌ها قرار گرفته بودند.
وی تأکید کرد:اگر بتوانیم حداقل بیست درصد از الگوی لرستان را در استان کردستان اجرا کنیم قطعاً تحولی جدی رقم خواهد خورد مستنداتی که از این مرکز تهیه شده بود نشان می‌داد که بیش از شصت درصد افراد پس از پایان دوره درمان به زندگی عادی بازگشته‌اند. این افراد را با لباس ورزشی در حال کوهنوردی نشان می‌دادند که نشانه روشنی از موفقیت آن الگوست.معاون اجتماعی سپاه کردستان از همه دستگاه‌ها خواست با همکاری و بهره‌گیری از ظرفیت‌های موجود زمینه راه‌اندازی یک مرکز مشابه را در استان فراهم کنند و گفت: احساس می‌کنم این پتانسیل در کردستان وجود دارد و اگر همراهی باشد، می‌توانیم تجربه موفقی را رقم بزنیم.هشدار نسبت به افزایش سرقت‌ها و لزوم چاره‌اندیشی فوری برای جمع‌آوری معتادان متجاهر در سنندجحسن اصلانی، مدیر پیشگیری از وقوع جرم دادگستری کل استان کردستان نیز در جلسه شورای هماهنگی مبارزه با مواد مخدر با ارائه گزارش کمیته‌های فرهنگی پیشگیری و حقوقی قضایی نسبت به روند نگران‌کننده بازگشت معتادان متجاهر به سطح شهر هشدار داد.اصلانی با اشاره به آزاد شدن بیش از ۱۵۰ نفر از معتادان ماده ۱۶ و حضور مجدد آنان در سطح شهر، گفت: هم‌اکنون ۵۳ نفر در مرکز ماده ۱۶ حضور دارند اما با آزادسازی تعداد زیادی از افراد متأسفانه شاهد افزایش محسوس آمار سرقت در سنندج و سایر نقاط استان هستیم.وی وضعیت برخی مناطق شهر از جمله مسیر بلوار پاسداران را نگران‌کننده توصیف کرد و افزود: مصرف مواد مخدر به‌ویژه گل و توتون در نیمه‌شب در این مسیر به‌قدری شایع شده که بوی آن به‌وضوح به مشام می‌رسد. روشنایی ناکافی در این ناحیه نیز شرایط را برای افراد فرصت‌طلب مساعد کرده است.
مدیر پیشگیری از وقوع جرم دادگستری استان با انتقاد از همکاری ضعیف برخی دستگاه‌ها در ارائه گزارش‌ها و اجرای مصوبات، تأکید کرد: تنها تعداد محدودی از ادارات به مصوبات کمیته فرهنگی پاسخ داده‌اند در صورت تداوم این وضعیت ناگزیر خواهیم بود طبق دستور ریاست کل دادگستری موضوع ترک فعل مدیران را به مراجع قضایی ارجاع دهیم.وی همچنین خواستار فعال شدن دستگاه‌های مسئول در اجرای برنامه‌های مراقبتی پس از درمان شد و افزود: ضروری است افراد بهبود یافته به مراکز بازتوانی و آموزش مهارت‌های زندگی، جلسات مشاوره، اشتغال‌زایی، خدمات عمومی و سایر مراحل توانمندسازی مراجعه کنند تا بازگشت‌شان به چرخه اعتیاد متوقف شود.اصلانی در پایان از مسئولان خواست نسبت به تسریع در ساماندهی معتادان متجاهر و تأمین مکان جدید ماده ۱۶ اقدام کنند و از ظرفیت قانونی برای اجرای محدودیت‌های اجتماعی برای معتادان بهبودیافته و در حال درمان استفاده کنند.
ارائه بیش از ۱۴ هزار خدمت درمانی رایگان به معتادان در کردستان طی سه‌ماهه نخست سال ۱۴۰۴اسعد فتحی‌پور معاون درمان دانشگاه علوم پزشکی استان کردستان، در جلسه شورای هماهنگی مبارزه با مواد مخدر استان گزارشی از اقدامات سه‌ماهه نخست سال ۱۴۰۴ در حوزه درمان و مراقبت‌های پزشکی معتادان ارائه کرد.وی اظهار داشت: در این بازه زمانی، چهارصد و چهار بازدید مشترک از مراکز سرپایی درمان سوءمصرف مواد (OTC) در سطح استان انجام شد این بازدیدها با همکاری معاونت درمان، غذا و دارو، بهداشت شورای هماهنگی مبارزه با مواد مخدر پلیس مبارزه با مواد مخدر و اداره صنعت، معدن و تجارت به‌ویژه در حوزه نظارت بر عطاری‌ها انجام شده است.فتحی‌پور ادامه داد: در همین مدت یک کمیته نظارت استانی نیز برگزار شد که در پی آن علاوه بر درج توبیخ کتبی در پرونده برخی مراکز سهمیه پنج مرکز به دلیل تخلفات کاهش یافت.وی افزود: در حوزه درمان بستری نیز مادران باردار و کودکان دچار اختلالات روانی و بیماران دارای هم‌بود جسمی در بیمارستان‌های بعثت، توحید، قدس، نشاط و سایر مراکز استانی به‌صورت رایگان تحت درمان قرار گرفتند، همچنین پنج نفر با معرفی‌نامه رسمی از شورای هماهنگی خدمات دندان‌پزشکی رایگان دریافت کرده‌اند و ۱۸ نفر در بیمارستان قدس بستری و درمان شدند.معاون درمان دانشگاه علوم پزشکی کردستان گفت: طی این سه ماه ده مجوز جدید برای مراکز درمان سرپایی صادر و این مراکز آغاز به کار کردند آمار بیماران تحت درمان نشان می‌دهد که در مجموع، ۹٬۶۱۵ مرد و ۴۷۵ زن با متادون، ۲٬۶۲۱ مرد و ۱۲۹ زن با قرص بوپرنورفین، و ۳٬۹۵۰ مرد و ۲۷۲ زن با شربت اپیوم تحت درمان نگهدارنده هستند.
فتحی‌پور با اشاره به تفاوت در مدت درمان بیماران، توضیح داد: درمان نگهدارنده یک فرآیند بلندمدت است و بسته به شرایط جسمی، روحی، میزان همکاری فرد و وجود بیماری‌های همراه زمان بازگشت به وضعیت پایدار متفاوت است.وی در پایان از اجرای یک پروتکل درمانی جدید بر اساس دستورالعمل‌های جهانی و مصوب ستاد مبارزه با مواد مخدر خبر داد که به‌زودی در سطح استان نیز عملیاتی خواهد شد.هشدار نسبت به احتمال تعطیلی تنها مرکز ماده ۱۶ بانوان کردستان به دلیل کمبود اعتباررسولی مدیرکل بهزیستی استان کردستان نیز در ادامه جلسه شورای مبارزه با مواد مخدر استان با انتقاد از بی‌توجهی به مشکلات مراکز ماده ۱۶ به‌ویژه مرکز ویژه بانوان، گفت: در حالی‌که ۱۴ مرکز ماده ۱۵ در استان با همراهی خانواده‌ها و مشارکت بهزیستی بدون طلب مالی اداره می‌شوند تنها مرکز ماده ۱۶ بانوان با بحران مالی جدی مواجه است و در آستانه تعطیلی قرار دارد.وی با اشاره به اینکه طی سال گذشته ۳٬۹۲۰ نفر در مراکز ماده ۱۵ پذیرش و درمان شده‌اند، افزود: هیچ‌گاه این مراکز در جلسات شورا به‌عنوان اولویت خبری مطرح نشدند چون مردم در اداره آن‌ها نقش مستقیم دارند اما ماده ۱۶ همیشه محور جلسات است و هنوز مشکلاتش حل نشده باقی مانده است.رسولی هشدار داد: تنها مرکز ماده ۱۶ بانوان در استان که هم‌اکنون در ساختمان بهزیستی مستقر است و کرایه‌ای نیز پرداخت نمی‌کند ۲۸۵ میلیون تومان طلب دارد و اگر این روند ادامه یابد تعطیلی آن اجتناب‌ناپذیر خواهد بود در این مرکز نزدیک به ۳۰ نفر زن در حال درمان هستند در حالی‌که تعرفه سالانه خدمات با واقعیت هزینه‌ها هم‌خوانی ندارد.
وی افزود: نامه‌هایی که برای تسویه بدهی‌ها به بهزیستی ارسال شده با پیشنهادات غیرعملی همراه بوده و ما اجازه قانونی برای پرداخت از منابع یارانه‌ای نداریم به‌جای آن پیشنهاد می‌کنیم همان ساختمان برای ادامه فعالیت مرکز به بانوان واگذار شود.مدیرکل بهزیستی کردستان همچنین با تأکید بر تفاوت مدیریت مراکز ماده ۱۵ و ماده ۱۶ گفت: مراکز ماده ۱۵ مردمی‌اند و عملکرد موفقی داشته‌اند اما ماده ۱۶ نیازمند توجه حاکمیتی و تصمیم‌گیری جدی در سطح شورا است باید مسئولیت اجتماعی در قبال این مراکز فعال شود تا بار آن تنها بر دوش بهزیستی نباشد.وی پیشنهاد کرد مجوز مرکز جدید ماده ۱۵ که قرار است در شهرستان قروه افتتاح شود از سوی بهزیستی صادر نشود و شورا با استفاده از ظرفیت قانونی برنامه هفتم توسعه این مجوز را در اختیار گیرد و با پذیرش حداقل ۵۰ نفر بخشی از نیاز منطقه را تا زمان راه‌اندازی کامل مرکز جبران کند.
تأکید بر تسریع در تعیین مکان جدید برای فاز دوم مرکز ماده ۱۶ کردستانعلی محمدپناه دبیر شورای مبارزه با مواد مخدر استان کردستان در جلسه شورای هماهنگی مبارزه با مواد مخدر استان به تشریح آخرین اقدامات دستگاه‌های مسئول در زمینه مبارزه با مواد مخدر پرداخت.محمدپناه با اشاره به بررسی مصوبات جلسه قبلی، گفت: تمرکز اصلی ما در جلسه گذشته بر اقدامات فرهنگی و پیشگیرانه بود مقرر شده بود تمامی دستگاه‌های فرهنگی در هفته مبارزه با مواد مخدر برنامه‌هایی در فضای حقیقی و مجازی اجرا کنند که گزارش بیشتر آن‌ها ارسال شده اما هنوز برخی دستگاه‌ها گزارش‌های خود را تحویل نداده‌اند.وی همچنین به لغو برخی از ۵۲ برنامه فرهنگی به دلیل هم‌زمانی با جنگ ۱۲ روزه رژیم صهیونیستی اشاره کرد و افزود:اجرای این برنامه‌ها به فرصت‌های فرهنگی دیگر موکول شده و با همراهی دستگاه‌ها عملیاتی خواهد شد.دبیر شورا با اشاره به روند کند اجرای فاز دوم مرکز ماده ۱۶ گفت: به دلیل تداخل مکان فعلی مرکز با طرح ملی مسکن، پیشنهاد انتقال مرکز به محل جدید مطرح شد اما آن محل نیز مورد تأیید استاندار محترم قرار نگرفت. اکنون محل سومی پیشنهاد شده که مقدمات آن هنوز فراهم نشده است و امیدواریم در جلسه بعدی شورای برنامه‌ریزی، تعیین تکلیف شود.محمدپناه از شهرداری سنندج خواست در راستای تأمین اعتبار مورد نیاز برای نگهداری و راه‌اندازی مرکز ماده ۱۶، دست‌کم پنجاه درصد از مبلغ پنج میلیارد تومانی پیش‌بینی‌شده را در اختیار شورا قرار دهد تا بخشی از مشکلات مالی موجود حل شود.وی در پایان بر استفاده از ظرفیت پایگاه‌های بسیج در سراسر استان برای پشتیبانی اطلاعاتی و عملیاتی پلیس مبارزه با مواد مخدر تأکید کرد و خواستار پیگیری این موضوع شد.#کردستان#موادمخدر
12:51 - 13 مرداد 1404
1 بازنشر
1136 بازدید