از «مجلس کابوس» تا «لکه»؛ تولد نخستین فیلم ایرانی هوش مصنوعی
گفت‌وگو با هدی فلاح، کارگردان فیلم هوش مصنوعی «لَکه»هدی فلاح، فیلم‌ساز جوان ایرانی، با فیلم کوتاه «لکه» مسیر تازه‌ای در سینمای ایران گشوده است.در روزگاری که فناوری هوش مصنوعی مرز میان تخیل و واقعیت را کم‌رنگ کرده، سینمای ایران نیز شاهد تجربه‌ای متفاوت است؛ تجربه‌ای که از دل بحران مالی و با اتکا به ابزارهای نوآورانه متولد شد. «لکه» تنها یک فیلم نیست، بلکه نمونه‌ای از تلفیق خلاقیت انسانی با هوش ماشینی است—تلاشی برای اثبات اینکه محدودیت‌ها می‌توانند سرچشمه‌ی تولد زبان‌های تازه در هنر باشند.در گفت‌وگوی اختصاصی، هدی فلاح که تجربه تهیه کنندگی و گویندگی در رادیو تهران را دارد و مدتی است با برنامه تخصصی چراغ از دستاوردهای هوش مصنوعی سخن می گوید، نویسنده و کارگردان فیلم کوتاه "لکه" است و در این مصاحبه از ایده، مسیر ساخت، و تجربه‌ی خلق فیلمی می گوید که بدون دوربین، اما با نگاه انسانی ساخته شد؛ روایتی از جسارت، نوآوری و ایمان به آینده‌ی سینمای ایران در عصر هوش مصنوعی.سؤال: خانم فلاح، ایده و مسیر ساخت «لکه» چطور آغاز شد؟فیلم «لکه» در واقع از دل یک مکث طولانی به دنیا آمد. من پیش‌تر فیلم نیمه‌بلندی با عنوان مجلس کابوس ساخته بودم؛ پروژه‌ای سنگین با بیش از هفتاد نفر عوامل که تولید آن ماه‌ها زمان برد. بعد از آن تصمیم داشتم فیلم بعدی‌ام را با همان شیوه‌ی سنتی بسازم، اما با جهش ناگهانی نرخ دلار و هزینه‌های تولید، بودجه‌ام عملاً از بین رفت. فیلمنامه‌ی «لکه» دو سه سال در کشو ماند تا روزی تصمیم گرفتم با خودم بگویم: اگر نمی‌توانم به روش قبلی بسازمش، بگذار با هوش مصنوعی امتحان کنم. آن تست ساده، تبدیل شد به یک مسیر جدی و تازه در زندگی کاری‌ام.
سؤال: ساخت فیلم صددرصد با هوش مصنوعی چطور پیش رفت؟ابتدا قرار بود فقط یک تجربه کوتاه باشد، اما خیلی زود دیدم که می‌توان با ترکیب خلاقیت انسانی و توان الگوریتمی، زبانی تازه در سینما خلق کرد. از پلتفرم LTX Studio برای تولید و کارگردانی صحنه‌ها استفاده کردم؛ از Runway برای پردازش و افکت‌های بصری و از Eleven Labبرای طراحی صدا و هماهنگی گفتار و موسیقی. همه چیز، از تصویر تا صدا، به‌صورت هوش‌محور تولید شد. «لکه» در واقع نتیجه‌ی گفت‌وگوی میان من و ماشین است—فیلمی که نه توسط دوربین، بلکه با واژه و داده ساخته شد.سؤال: چطور بودجه‌ی فیلم را تأمین کردید؟در آغاز با استفاده از دونیشن شخصی سعی کردم هزینه‌ی اشتراک ابزارها را فراهم کنم. بعد از مدتی آقای محمد غفاری استرکی با محبت تهیه‌کنندگی فیلم را پذیرفتند و باعث شدند پروژه از حالت آزمایشی به اثری کامل و قابل ارائه در سطح بین‌المللی تبدیل شود.سؤال: افتخارات بین‌المللی «لکه» تا امروز چه بوده است؟«لکه» نخستین فیلم ایرانی است که به مرحله‌ی نیمه‌نهایی جشنواره AI Film Festival Japan 2025 راه یافت و هم‌زمان در AI International Film Festival 2025 آمریکا پذیرفته شد. این حضور برای فیلمی کوتاه و مستقل با زمان ۳ دقیقه و ۴۳ ثانیه، یک دستاورد تاریخی برای سینمای ایران در عرصه‌ی هوش مصنوعی است.سؤال: در تبلیغ و معرفی فیلم چه رویکردی داشتید؟همان‌طور که فیلم با هوش مصنوعی ساخته شد، تبلیغاتش هم با هوش مصنوعی طراحی شد. پوستر و صفحه‌ی رسمی فیلم در IMDb راه‌اندازی گردید و خبرهای مربوط به حضور جهانی آن در رسانه‌های داخلی منتشر شد. برای من مهم بود که فیلم نه‌تنها با فناوری ساخته شود، بلکه با زبان فناوری هم دیده شود.
سؤال: در پایان، «لکه» برای شما چه معنایی دارد؟«لکه» برای من فقط یک فیلم نیست؛ تلاشی است برای اثبات اینکه خلاقیت می‌تواند از دل محدودیت متولد شود. از توقف و بحران مالی، زبانی تازه زاده شد—زبان سینمای هوش مصنوعی. این فیلم برای من یادآور این جمله است که حتی وقتی ابزارها عوض می‌شوند، قلب داستان هنوز انسانی می‌تپد. در پایان لازم است از مسعود کرامتی داماد خانم امیرحمزه که اجازه دادند از نمونه صدای این بانوی بزرگوار سینمای ایران (که اکنون به سختی می توانند بشنوند و سخته بگویند) تشکر کنم.
08:32 - 8 آذر 1404
1 واکنش
19٫4 هزار بازدید