۳۰ سالگی روابط باکو و تلآویو
اسرائیل و جمهوری آذربایجان روابط ویژهای دارند، برخی تحلیلگران اسرائیلی حتی آن را «بینظیر» توصیف کردهاند، یک همپوشانی کامل که حتی در برخی حیطهها در روابط تلآویو و واشنگتن نیز دیده نمیشود.
گروه بینالملل خبرگزاری فارس، ۳۰ سال پیش در چنین روزهایی، حیدر علیاف، رئیسجمهور سابق جمهوری آذربایجان، ملاقات طولانی و خصوصی با اسحاق رابین، نخستوزیر اسرائیل، در نیویورک داشت. آنها در مورد حمایت متقابل گفتوگو کردند.در آن دوران جمهوری آذربایجان به فناوریهای اسرائیلی برای محافظت از خود در برابر تهدیدات نظامی و اسرائیل نیز به نفت نیاز داشت. از آن زمان، این رابطه شکوفا شده است. آذربایجان با اکثریت مسلمان شیعه، به یکی از نزدیکترین متحدان اسرائیل تبدیل شده است!جوزف اپستین، مدیر تحقیقات بنیاد «حقیقت در خاورمیانه» (EMET) ، به وبگاه آی۲۴ نیوز گفت: «جمهوری آذربایجان به اسرائیل نزدیکتر از هر کشور دیگری به جز ایالات متحده است. اما برخلاف واشنگتن، باکو هرگز در مورد مناقشه اسرائیل با فلسطینیان یا هر موضوع دیگری، به اورشلیم فشار یا تهدیدی وارد نکرده است».او تأکید کرد: «جمهوری آذربایجان حتی با وجود اینکه بسیاری از شرکای غربیاش به دلیل جنگ غزه علیه این اسرائیل موضع گرفتند، به اسرائیل وفادار ماند». او ادامه داد: «در حالی که کشورهایی مانند فرانسه، آلمان و بریتانیا از اعمال تحریم تسلیحاتی علیه اسرائیل سخن گفتند، آذربایجان از هفت اکتبر و جنگ چندجانبه پس از آن، صادرات انرژی خود به اسرائیل را افزایش داده است».
همکاری علیه ایرانوبگاه اسرائیلی آی۲۴ نیوز در گزارش خود نوشت که همکاری اسرائیل و جمهوری آذربایجان شامل همکاری علیه ایران نیز بوده است؛ اما به نوشته این وبسایت محدود به این حیطه نیست، بلکه دو طرف در بخشهای انرژی، دفاعی، علوم و کشاورزی همکاری نزدیکی دارند. جمهوری آذربایجان ۵۰ درصد از نیاز نفتی اسرائیل را تأمین میکند. در مقابل، اسرائیل حدود ۷۰ درصد از واردات تسلیحات جمهوری آذربایجان را تأمین میکند.از سوی دیگر «زیو خانین» و ژنرال «الکس گرینبرگ»، در مقالههای جداگانهای در مرکز مطالعات استراتژیک «بگین-سادات» نوشتند که دونالد ترامپ باید حمایت و تقویت روابط باکو و تل آویو را در نظر داشته باشد، آنها معتقدند که این رابطه در راستای منافع آمریکا است.به نوشته آی۲۴ «این تحلیل بر موضع ضد ایرانی جمهوری آذربایجان، جایگاه آن به عنوان یک کشور کلیدی در کریدور میانی بین اروپا و آسیا و منابع حیاتی انرژی جایگزین برای اروپا، با توجه به قطع وابستگی این قاره به گاز روسیه، تأکید دارد».
لابی اسرائیلی علیه لابی ارمنستاناپستین میگوید: «سودهایی که جمهوری آذربایجان برای اسرائیل به ارمغان میآورد، به راحتی میتواند در مقیاس بسیار بزرگتری برای ایالات متحده نیز حاصل شود. اما برای بهرهبرداری از این فرصت، دولت آمریکا باید دست به تغییر سیاست بزند».این تحلیلگر اسرائیلی افزود: «در واقع، دولتهای قبلی آمریکا اغلب به دلیل فشارهای داخلی از سوی جامعه مهاجر ارمنی که از نظر سیاسی بسیار فعال هستند، مسئله ارمنستان را بر روابط خوب با آذربایجان ترجیح میدادند. با این حال، با نزدیک شدن به پایان ظاهری مناقشه بین باکو و ایروان و به ویژه با توجه به تمایل ترامپ به جدایی از ساختار سیاست خارجی پیشین آمریکا، این وضعیت ممکن است تغییر کند».ژنرال الکس گرینبرگ بار دیگر به پتانسیل موجود در جمهوری آذربایجان برای مقابله با ایران و روسیه میپردازد و با بیان این این ادعا که ایران و روسیه تهدیدی علیه باکو هستند، میافزاید: «جمهوری آذربایجان، روسیه و ایران را آنگونه که هستند میبیند - امپراتوریهای متجاوز و وحدتگرا که اگر میتوانستند، آذربایجان را میبلعیدند. به همین دلیل است که از روابط خوب با غرب سود زیادی خواهد برد». باز هم پای کریدور در میان است از جمله موضوعاتی که در منطقه قفقاز مورد عنایت و توجه ترکیه و سپس غرب قرار گرفته، موضوع کریدوری است که اروپا را به آسیا متصل میکند و همزمان قرار نیست از ایران عبور کند؛ در اینجا است که موضوع دالان زنگزور اهمیت پیدا میکند. همین مسأله مورد توجه تحلیلگران اسرائیل قرار گرفته است؛
آی۲۴ در این خصوص نوشت که چنین گذرگاههایی برای تجارت جهانی حیاتی هستند، زیرا درگیریهایی مانند جنگ اوکراین و حملات حوثیها، شریانهای اصلی تجاری را مسدود کرده است و با ادامه تهدیدات روسیه علیه اروپا، جمهوری آذربایجان میتواند نه تنها نفت و گاز خود، بلکه ذخایر بکر ترکمنستان، ازبکستان و قزاقستان را نیز برای اروپاییها ارائه دهد.#جمهوری_آذربایجان #اسرائیل #زنگزور 19:25 - 3 بهمن 1403