خزندگان؛ موجوداتی مفید ولی کمتر شناخته شده
21 اکتبر روز توجه به اهمیت خزندگان است، موجودات باارزشی که کمتر به اهمیت و نقش آنها در طبیعت پرداخته شده است.
به گزارش خبرنگار محیطزیست خبرگزاری فارس، خزندگان از دستهٔ مهرهداران بوده و جاندارانی خونسرد هستند. این جانداران در محیط خشکی زندگی میکنند و اولین جاندارانی هستند که زندگی در این محیط را به طور کامل میتوانند تحمل کنند. اسکلت در این جانداران استخوانی و پوست آنها از پولکهای خشک پوشیده شده است. تمساح، مارها، مارمولکها، لاکپشتها و دایناسورها از انواع خزندگان هستند.خزندگان چگونه موجوداتی هستند؟خزندگان جاندارانی مهرهدار و خونسرد بوده و در خشکی زندگی میکنند. چون دمای بدن آنها با دمای محیط تنظیم میشود به آنها خونسرد میگویند. اما جانداران خونگرم دمای بدنی ثابت و جدا از تغییرات دمایی محیط بیرون دارند. این جانداران در مقابل آفتاب به بدنی گرم و فعال میرسند و در سایه برای خنکشدن پنهان میشوند تا به دمای مناسبی برای بدن خود برسند. اما خزندگانی که گرم هستند دارای فعالیت بیشتری نسبت به خزندگان سرد هستند (مانند مارمولکها). اکثر این جانداران در شب فعالیتی نداشته و ثابت میمانند.
ساختار پوستی خزندگانپوست پولکی و خشک اطراف بدن خزندهها را فراگرفته است. این مادهٔ سخت از سلولهای کراتینی بتا است که بسیار شکننده و سخت هستند. علت تحمل محیطهای خشک برای خزندهها ایجاد پولک توسط این ماده در پوست آنهاست. پولکهای ایجاد شده مانع تبخیر آب میشوند و همچنین نقش حفاظتی از این جانوران را دارند. دودسته پولکها به نام بشرهای و جلدی در پوست خزندهها وجود دارد. پولکهای بشرهای که دارای شکل و ساختارهای متنوعی در گونههای مختلف هستند، روی بدن قرار دارند. مارها و مارمولکها این پولکها را به شکل عرضی و مورب روی بدن دارند. بین پولکهای موجود در سر و بدن خزنده اختلاف وجود دارد.خزندگان و دوزیستان نیز با تغذیه از بندپایان (حشرات، عنکبوتها، هزارپایان، صد پایان و...)، جوندگان و پستانداران کوچک، پرندگان و... به کنترل و حفظ جمعیت آنها در زنجیره غذایی کمک قابلتوجهی میکنند.امروزه در برخی از کشورها انواع دوزیستان و خزندگان را پرورش میدهند و از گوشت آنها بهعنوان یک منبع پروتئینی در تغذیه استفاده میکنند. همچنین از پوست این جانوران (تمساحها و برخی سوسمارها) برای تهیه کیف و کفش -که البته جنبه تجملی دارد - استفاده میشود. سم انواع سمی مارها در صنعت داروسازی کاربرد دارد، بنابراین وحشت بیجا و تنفر غیرمنطقی نباید موجب شود تا هرجا مار و یا سوسماری دیدید، کمر به نابودی آن ببندید.اما آن بخش از اهمیت خزندگان و دوزیستان که در این بخش موردتوجه قرار میگیرد اهمیت از دیدگاه اکوتوریسم است و این گروه از موجودات نیز میتوانند بهعنوان یک جاذبه جهت جذب گردشگر برای کشور مطرح باشند.
امین جعفری کارشناس حیاتوحش در گفتگو با خبرنگار خبرگزاری فارس گفت: خزندگان هم مثل سایر موجودات زنده در زنجیره حیاتی، نقش مهمی در حفظ تعادل محیطزیست دارند. افراد از شناخت یا بررسی ارتباط بین عوامل زیستی محیط اطراف خود، تلاش کنند، تنها به فایده یا زیان آنها توجه میکنند، درنتیجه، اغلب از تأثیر متقابل موجودات زنده محیط، اعم از گیاهان یا جانوران، بر یکدیگر بیخبرند و این عدم آگاهی موجب میشود که ناخودآگاه با دخالتهای نابجا با برهمزدن تعادل محیطزیست به زیان خود عمل کنند.وی ادامه داد: سم مارها در صنعت داروسازی کاربرد دارد. بدون شک انواع سمی آنها میتواند برای انسان و دام ایجاد خطر کند، ولی خوشبختانه این گروه از مارها درصد کمی از کل مارهای شناخته شده در جهان را تشکیل میدهند.جعفری افزود: کشور ایران با دارابودن مجموع 28 گونه و 3 زیر گونه اندمیک دوزیستان و خزندگان در طبیعت، میتواند محل مناسبی برای مطالعات محققان و دانشمندان ایرانی و خارجی باشد؛ چراکه گونههای اندمیک خزندگان تنها در داخل مرزهای جغرافیایی این کشور پراکندگی دارند و در هیچ کشور دیگری یافت نمیشوند.
15:54 - 21 اکتبر 2024
0 بازدید
1 پاسخ