گلسنگها در حال تخریب قبرستان تاریخی بهشهر
گلسنگها در حال تخریب سازه‌ها و سنگ‌های قبرستان تاریخی سفید چاه بهشهر هستند.
به گزارش گروه گردشگری خبرگزاری فارس، وقتی وارد مکان‌های تاریخی که سنگی هستند و در معرض باد و باران قرار دارند می‌شوید اولین چیزی که به نظر شما میرسد رشد خزنده گیاهی سبز یا در رنگ‌های دیگر بر روی سنگ‌ها است، نام آن گلسنگ است.گلسنگ یک گونه گیاهی است که در سراسر جهان یافت می شود. تقریباً 3600 گونه گلسنگ وجود دارد و آنها در تنوع وسیعی از زیستگاه ها و آب و هوا یافت می‌شوند.بسیاری از آثار تاریخی در دنیا با مشکل گلسنگ روبرو هستند.گلسنگ، به رویش غیرقابل کنترل بر روی آثار صخره‌ای گفته می شود و به بیان ساده موجودی زنده است. برخلاف تصور نه قارچ است و نه گیاه بلکه ترکیبی از نوعی قارچ و جلبک است که باعث تراوش مواد شیمیایی می‌شود که متصاعد شدن آن برروی سنگ‌ها و آثار باستانی و تاریخی، نفوذ این مواد شیمیایی برروی بافت سنگ را افزایش می‌دهد و یک روند فرسایش را برای سنگ ایجاد خواهد کرد. در تخت جمشید این گلسنگها در نقش و نگارها، کتیبه ها و خطوط میخی رشد کرده و بسیار نگران کننده است.از 20 سال پیش، شناسایی گلسنگها در آثار تاریخی آغاز شد. به واسطه اقلیم متنوع ایران قطعاً نوع گلسنگها نیز متفاوت خواهد بود. ابتدا 65 نوع گلسنگ در ایران شناسایی شد و حالا بیش از 500 و تا 700 نوع گلسنگ بنا به شرایط آب و هوایی در ایران و برروی سنگ‌ها، شناسایی شده که رشد می‌کنند.
حالا این گلسنگها در قبرستان تاریخی بهشهر هم وجود دارند و سنگ قبرهای تاریخی در معرض نابودی قرار گرفته است.پیشتر علیرضا عسکری چاوردی مدیر پایگاه میراث جهانی تخت جمشید اعلام کرده بود که مجموعه تخت جمشید با مشکل جدی گلسنگها مواجه است و گفته بود که اقداماتی برای پاکسازی و حفاظت از این آثار آغاز شده است. سال‌هاست بسیاری از کارشناسان گلسنگ و مخاطرات آن برای تمام سازه‌های سنگی نظیر تخت جمشید را یادآور شده اند، اما به نظر میرسد اقدامات لازم جهت رفع مشکل با کندی صورت گرفته و در این زمان گلسنگها به آثار باستانی و ارزشمند دیگر نفوذ کرده‌اند. مهسا جوادی کارشناس باستان شناسی و گلسنگ درباره این پدیده در قبرستان بهشهر گفت: گلسنگها از لحاظ ظاهری به چند دسته تقسیم می‌شوند، نوع اول کاملاً به بستر خود می‌چسبند که این بستر می‌تواند سنگ، صخره و یا تنه درخت باشد و نوع دوم آن شبیه برگ است و دسته دیگر آن نیز ساختار بوته‌ای یا درختچه‌ای دارد.وی ادامه داد: گلسنگها به دو روش فیزیکی و شیمیایی قادر به تخریب بستر خود هستند. در روش فیزیکی ریسه و یا بافت گلسنگ به درون سنگ نفوذ می‌کند و به واسطه فشار مکانیکی که به لایه‌های سنگ وارد می‌کند باعث خرد شدن و تخریب سنگ می شود این عمل را می توان به مته‌ای تشبیه کرد که با فشار بر لایه های درونی راه پیدا می‌کند و باعث خرد شده بستر می‌شود .
جوادی افزود:ما نمی‌توانیم کاملا گلسنگها را از بین ببریم یا به عبارتی سطوح سنگ یا بنا را استریل نماییم بلکه می توانیم رشد آنها را متوقف و یا کند کنیم. در مورد این قبرستان نیز باید از همین روش استفاده کنیم و با استفاده از روشی مثل شستشو با فشار آب جلوی پیشرفت آنها را بگیریم.گفتنی است قبرستان سفید چاه مربوط به دوره تیموریان است و از نخستین گورستان‌های مسلمانان در ایران به شمار می‌آید. این اثر به‌عنوان یکی از جاهای دیدنی استان مازندران، در تاریخ 17 اسفند 1381 با شماره ثبت 7845 در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.بر اساس بررسی‌های انجام شده توسط پژوهشکده‌های مختلف خاک‌شناسی، خاک این قبرستان دارای آهک بسیار است و اجساد در این‌گونه خاک‌ها با زمانی طولانی‌تر نسبت به باقی انواع خاک تجزیه می‌شوند. علت نام‌گذاری این قبرستان نیز به‌دلیل خاک سفیدش است که به میزان بالای آهک آن برمی‌گردد.در قبرستان سفید چاه سنگ مزارها محرابی و صندوقی هستند که هر دو شکل در ایران پیشینه معماری دارند. طرح محراب که در اصل طرحی متعلق به دوران میترایسم است، پس از اسلام، از سده چهارم هجری قمری به بعد، بر سنگ مزارها حکاکی شد. در سنگ قبرهای محرابی قبرستان تاریخی سفید چاه، از نقوش تزیینی در تمام سطوح استفاده شده است و از نظر تنوع به سه دسته تقسیم می‌شود: نقوش اسلیمی، نقوش هندسی، نقوش نمادین یا سمبولیک
15:00 - 27 مرداد 1403
2 بازنشر
1542 بازدید
1 پاسخ