خبرگزاری فارس-مریم آقانوری: از قدیم گفته اند؛ عاقل نکند تکیه به دیوارِ شکسته! اما این روزها انگار تصدیق ضرب المثلها هم به سنگینی جیبها گره خورده و عاقلها چاره ای به جز تکیه بر دیوار شکسته برای خود نمیبینند!
پس از فاجعه فروریختن متروپل در خرداد امسال که تبش دامن همه شهرها را گرفت. تَرَکهای چند بلوک ساختمانی در حسن آباد کرج به چشم آمد. برای تعیین تکلیف ساکنان گود حصارک و جبران خسارت آنها اقدام شد. چندی بعد ساختمانی ۷ طبقه با ۱۴ واحد مسکونی در خیابان عدل حیدرآباد کرج به دلیل ترک خوردگی ستون ساختمان و خمیدگی دیوارها، در معرض ریزش اعلام و دستور تخلیه این ساختمان هم داده شد. اخیرا هم ساختمانی چندطبقه در اسلام آباد کرج، خیابان شهید رجایی کج شد و دستور تخلیه گرفت.
تخلیه با نیت علاج واقعه قبل از وقوع!
پس از شناسایی ترکهای ساختمان گل نرگس حسن آباد، به دستور دادستان عمومی و انقلاب کرج و به منظور حفظ جان شهروندان، مسؤولان دستگاههای مربوطه بسیج شدند و این بار به نیت علاج واقعه قبل از وقوع، ساکنان این بلوک ساختمانی ترک خورده و ۳ بلوک مجاور آن یک شبه تخلیه و حدود ۱۷ روز در مدرسه ای اسکان داده شدند تا وضعیت خانه هایشان تعیین تکلیف شود. خانهها هم تا زمان تعیبن تکلیف پلمب شدند و انشعاب گازشان هم قطع شد.
بعضی از مستاجران زیر سقفی که با کمک خیرین پیدا شد، ساکن شدند. اما موضوع به همین سادگیها نبود.
انفجار قیمت ملک، چنان بود که اهالی ضعیف خانههای ناایمن حسن آباد حتی از پَسِ اجاره خانه در حاشیههای دور دست شهر هم بر نمیآمدند، وامهایی هم که با پیگیری فرماندار کرج برای اهالی هماهنگ شده بود و جور کردن ضمانت برای وام ها، از عهده ساکنان خارج بود.
شکستن پلمب و بازگشت به خانه
اهالی این ساختمانها هم به قول خودشان، اگرچه می دانند شکستن پلمب جرم است؛ اما دیوار شکسته خانههای نا امنشان را به آوارگی در خانههای دوست و آشنا، ترجیح دادند، پلمب خانهها را شکسته و برگشتند به سر زندگیشان. اما این بار با ترس از جان خانواده ها، بلاتکلیف و بدون انشعاب گاز.
اجاره خانه کجا و جیب ما کجا؟!
خانمی که یکی از مالکان ساختمانهای ناامن حسن آباد است؛ میگوید که با حمایت خانواده ام تا حالا زندگی را سر کردم. گوشه و کنار شهر را برای خانه گشتم. اما مگر میشود با این قیمتها به سمت رهن و اجاره رفت؟! مگر با رقم های کمک این و آن می شود خانه اجاره کرد؟! حتی شهرهای اطراف را هم زیر و رو کردم. قیمت اجاره ملک سرسام آور است و من پولی برای رهن و اجاره ندارم.
تا قبل از این برنامهها، زندگیمان را میکردیم. حالا سرگردانیم و هر روزش برایمان حیاتی است. شهرداری، فرمانداری، هرجایی هم میرویم تکلیفمان را مشخص نمیکنند. در فرمانداری میگویند که موضوع شما در اولویت ماست و شهرداری مکلف است پاسخگو باشد؛ یا جای دیگری به شما واحد مسکونی بدهد و یا ملکتان را خریداری کند. اما هیچ کس به ما نمیگوید که چه زمانی این کارها انجام میشود و ما تا آنموقع زیر کدام سقف بمانیم؟!
مجبور شدیم به خانه هایمان برگردیم. به دنبال وصل کردن انشعاب گاز هم رفتیم که موقت گاز را برایمان وصل کنند. میگویند دادستانی اجازه نمی دهد. پس ما چه کنیم؟!
تکلیفمان را مشخص کنید
یکی دیگر از مالکان میگوید: هنوز هیچ چیزی رسما به ما اعلام نشده. برای سکونتمان فکری نکرده اند. کاش اگر ما مقصر هستیم، یک نفر به ما بگوید و حداقل تکلیفمان را روشن کند. این بلاتکلیفی و ترس از جان عزیزانمان ما را ذره ذره آب میکند. حدود ۱۶-۱۷ واحد که شاید ۷۰ نفری بشوند، به خانه هایمان برگشتیم. می دانیم شکستن پلمب جرم است اما کسی هم معترضمان نشد بقیه ساکنان از ترس جانشان هنوز آلاخون والاخونند.
وضعیت داخلی خانه هایمان مشکلی ندارد. خودمان هم به شکل غیر رسمی و دوستانه کارشناس آوردیم و گفتند که می شود ساختمان را مقاوم سازی کرد.
شنیده ایم شهرداری برای زمین های اطراف ما قیمت گذاری کرده، اما برای خانههای ما و تعیین تکلیف نمی کند. قراربود شکایت کنیم اما فعلا با گفته فرمانداری که شهرداری را مکلف به پاسخگویی کرده، همه آرام شدند و دست نگه داشتند.
ساختمانهای حسن آباد قابل مقاوم سازی است؟
در این بین با مهندس سعید زین ساز دارای فوق لیسانس معماری و شهرسازی و بیش از ۲۰ سال تجربه کار، هم صحبت کردم که در این خصوص، گفت: این ساختمانها از هیچ حیث، طبق استانداردهای مهندسی ساخته نشده، اما اینطور نیست که قابل سکونت نباشد. ترک هایی که به آن استناد شده هیچکدام مربوط به استحکام سازه ساختمان نیست و مربوط به دیوارهای غیربارداری است که به دلایل مختلف از جمله رطوبت، لرزش و غیره اتفاق افتاده است وخطر بالقوه آنی ندارد.
اما حتما پی ساختمان باید تخلیه و روی آن یک چینش بتونی قوی ریخته شود. اسکلت هم به لحاظ لرزه نگاری با پلیت های فولادی مقاوم سازی شود و ستونها نیز ممکن است نیاز به مقاوم سازی داشته باشد که باید بررسی شود. مقاوم سازی این ساختمان حداقل متری ۳ میلیون تومان هزینه دارد.
سازنده این ملک میگوید که ستونها را در بشکه قیر گذاشتیم! نقشه خواستیم میگوید که ندارد من ساختمان را سپردم به معمارو رفتم مشهد. وقتی آمدم ۴ طبقه زده بود!
متاسفانه اغلب ساختمانهای حسن آباد غیرمجازساخته شده و نیاز به نوسازی و یا استحکام سازی دارد.
پاسخگویی غیرمستقیم!
وضعیت شهرداری کرج و بلاتکلیفی در انتخاب شهردار موجب شد که تلاش کنیم با مدیر منطقه ۸ شهرداری کرج ارتباط بگیریم، اما میسر نشد و جناب مدیر حاضر به گفتگو نشدند. دانشی مسوول دفتر مدیر منطقه ۸ شهرداری کرج به نیابت از مدیر منطقه گفت که ایشان در جلسه هستند، خواستند به شما بگویم که آن ساختمان های حسن آباد ناایمن شناخته شده و قرار است جلسه ای در این خصوص با نماینده دادستان کرج تشکیل و در این خصوص تصمیم گیری شود.
ساختمان ترک خورده حیدرآباد
و اما در مورد ساختمان ۷ طبقه حیدر آباد که ۳ طبقه آن رای تخریب داشته و حالا ستونهایش دچار ترک خوردگی شده و دستور تخلیه گرفته است؛ به گفته یک مقام آگاه، حتی با وجود اینکه مقدمات اسکان ۳ روزه آنها در ورزشگاه انقلاب فراهم شد، اهالی حاضر به تخلیه و رها کردن ملک نشدند. خودشان کارشناس اوردند و گفتند که با ۸۰۰ میلیون میشود ساختمان را مقاوم سازی کرد. حاضرن همانجا در همان خانه با ستونهای ترک خورده بمانند و آواره نشوند.
ساکنان خانه ترک خورده حیدرآباد به این مقام آگاه گفته اند که کجا برویم و مثل حسن آبادیها در به در بشویم؟! مگر برای آنها چه کردند؟! پولی نداریم برای اجاره منزل. تازه قسطهای خانه را با خون دل، طلا فروختن و قرض و قوله داده ایم. هیچ راهی نداریم جز همینجا ماندن. بعد از سه روز اسکان چه کنیم؟! بعضیها بیکار هم هستند از کجا پول کرایه خانه بیاورند؟ این خانه از دوسال پیش همینجوری است و چیزی نشده، بازهم چیزی نمیشود.
تلاش برای ارتباط با مدیر منطقه ۶ هم به جایی نرسید اما خدابنده مدیر روابط عمومی منطقه۶ در این مورد میگوید: اهالی این ساختمان حاضر به تخلیه نشدند و از شهرداری مجوز مقاوم سازی میخواهند، اما شهرداری نمی تواند با جان افراد ریسک کند وقتی نظر کارشناسان رسمی بر نا ایمن بودن ساختمان است.
وفور ساختمانهای ناایمن، ارمغانی از گذشته به نام بحران دوسویه
ساختمانهای ناایمن در البرز به خصوص در کرج و فردیس کم نیستند. به گفته رئیس سازمان آتش نشانی کرج بیش از ۳۷۰۰ ساختمان ناایمن در کرج وجود دارد و به گفته ای تعداد این ساختمان ها در فردیس هم به عدد هزار میرسد. روزی بدون نظارت کافی از سوی شهرداری کرج که با حجم مهاجران مواجه بود، ساخت و ساز غیر مجاز گُل کرد و علاوه بر تراکم فزاینده جمعیت، حاشیه نشینی و دردسرها و آسیبهای اجتماعی اش را برای این شهرها به ارمغان آورد. روزی مردم مهاجر از سایر شهرها زمینهای ارزان قیمت البرز را خریدند و خانههای روی آب را بالا بردند وشهرداری وقت هم با جریمه های ماده ۱۰۰ و شهر فروشی، بدون آینده نگری روزگار گذراند و امروز خانه های غیر مجاز آن روزها چون کشتی شکسته به گِل نشسته و حلقه بحران دوسویه را به گردن ساکنان، مسوولان و مدیران شهری انداخته. حالا چه کسی مسوول است؟ روند قضایی باید طی شود؟! اگر قرار بر شکایت باشد و هر مالکی قرار باشد از مالک قبلی شکایت کند، حجم پرونده های دادگستری سر به فلک می کشد. تکلیف مردم چیست؟! شهرداری های کم پول امروز چطور باید خطای مدیران سابق را جبران کنند؟!
برای دریافت پاسخ برخی از این سوالات و ارتباط با مقامات قضایی استان یا پاسخی هرچند غیر مستقیم از آنها موفق نبودیم.
ساختمانهای ناایمن در حوزه بحران نیست
با محمدرضا فلاح نژاد مدیرکل مدیریت بحران استانداری البرز دراین خصوص گفتگو کردیم.
فلاح نژاد گفت: وجود ساختمان های ناایمن از موضوعات بحران نیست و حتی اگر ساختمانی به دلیل عدم استحکام آوار شود، بحران محسوب نمی شود. طبق قانون ما وظیفه داریم در حوزه بلایای طبیعی و در قالب پیشگیری این موضوعات را پبگیری کنیم. در موارد شهری، شهرداری به عنوان مدیر بحران شهر، باید اقدام به رسیدگی کند.
بافت های فرسوده باید توسط شهرداری ها شناسایی شود و از تسهیلاتی که برای مقاوم سازی و نوسازی بافت های فرسوده و محلات هدف بازآفرینی در نظر گرفته شده استفاده شود.
تسهیلات مقام سازی و نوسازی در روستا ها به صورت وام ۲۰۰ میلیون تومانی با بهره ۵ درصد و یک وام بلاعوض پرداخت می شود. اما مبلغ تسهیلات برای شهرها کافی نیست و مردم استقبال نمی کنند.
ما در راستای پیشگیری از بحران، پیگیر هستیم که تعداد و مبلغ وام های بازآفرینی در حوزه شهرهای البرز را افزایش دهیم.
مسوولیت ساختمان ناایمن برعهده کیست؟
کوروش جعفری، مسؤول مدیریت بحران فرمانداری شهرستان کرج از پیگیری جدی موضوع ساختمانهای ناایمن در فرمانداری خبر داد و گفت: طبق آخرین مصوبه شورای هماهنگی مدیریت بحران شهرستان کرج که در ۲۵ تیر ۱۴۰۱ در خصوص ساختمان های ناایمن برگزار شد، به استناد بند ۱۴ماده ۵۵ قانون شهرداریها برای حفظ شهر از موارد خطرآفرین و رفع خطر از بناها، شهرداری باید وارد عمل شود.
همچنین طبق این مصوبه در مناطق ۶ و ۸ به دلیل عدم نظارت کافی و وظایف شهرداری در خصوص ساخت و سازهای غیر مجاز و ساختمان های ناایمن حسن آباد و حیدرآباد، شهرداری باید به قید فوریت نسبت به تخلیه ساختمان وکلیه وظایف قانونی را انجام بدهد که یکی از اقدامات قانونی اسکان اهالی، رفع خطر و ایمنی است.
در خصوص گود حصارک نیز شهرداری و فروشگاه رفاه به عنوان مالک، تعهدات خود را انجام داده و مبالغ تعیین شده را تامین کردند و دفتر تسهیل گری برای اهالی در محل ایجاد کردند. اما با توجه به اتمام مهلت دو هفته ای تخلیه که توسط دادستان محترم برای ساکنان در نظر گرفته شده بود، تصمیم گیری در خصوص قطع انشعابات املاک اطراف گودحصارک به شورای تامین واگذار شده است.
همچنین شورای مدیریت بحران مهلتی ۴۸ ساعته برای شهرداری منطقه ۵ گرفته که هیات کارشناسی بر اساس مصوبه نهاد ریاست جمهوری ساختمان های گود حصارک را به صورت قیمتی ارزیابی کند.
در مورد ساختمان کج شده اسلام آباد نیز در نشستی که با حضور معاون محترم دادستان در کلانتری منطقه برگزار شد، با توجه به اینکه ساختمان ناظر دارد، باید در این خصوص باید پاسخگو باشد. این ساختمان کاملا مجاز ساخته شده است اما به لحاظ زیرساختی در حال شسته شدن و فرونشست چاه هاست. این موضوع از سوی سازمان نظام مهندسی به کارگروه استانی ارجاع شده و دفتر فنی استانداری و مسوولان استانی پیگیر امر هستند و قرار شده یک شرکت ژئوتکنیک در این خصوص نظرکارشناسی بدهد.
حفظ جان انسان ها و اعتماد مردم یک ضرورت است
بر اساس آنچه گفته شد مسوول جبران خسارت معلوم شده است. اما زمان اجرای آن معلوم نیست. در حالیکه هیچ تضمینی برای زمان بروز اتفاقات طبیعی از جمله زلزله وجود ندارد که شاید با وقوع آن این ساختمان ها بر سر مردم بی گناه آوار شود. آن سازنده ای که ستون ساختمان را در بشکه قیر گذاشته و آن مدیرشهرداری که چشمش را بر این خطا بسته، کجا هستند. به این فکر می کنم که گنه ماران کنند، موران بسوزند!
اما جان انسان ها از همه چیز با ارزش تر است و همچنین اعتماد مردم که رهبر معظم انقلاب بارها آن را بزرگترین سرمایه نظام دانسته و بر حفظ آن توسط مسؤولان تاکید داشته اند.
حالا که دیوارهای خانه های همشهریانمان ترک خورده، حواسمان به سقف اعتمادشان باشد. حواسمان باشد به قلب نگرانشان و فرزندانی که بی خیال از غصه آوار زیر سقف این دیوارهای ترک خورده ، آرام و بی دغدغه خوابیده اند.
امیدواریم استاندار جهادی البرز و مسؤولان امر نسبت به تسریع در تعیین تکلیف ساکنان بی گناه ساختمانهای متزلزل و ناایمن کرج اقدام کنند.
انتهای پیام/ج/م