به گزارش خبرگزاری فارس از زاهدان، مردم سیستان در گذر تاریخ دگرگونیهای بسیار زیادی دیدهاند اما با خونسردی و استواری بر دشواریها چیره شده و شکوه ملی و مذهبی خویش را نگه داشته و همواره به رفتار و کردار پسندیده و منشهای نیکوی اخلاقی شهرت یافتهاند، همین ویژگیها توانسته این سرزمین مرد خیز را از آسیب یورشها، کشتارها، چپاولها بیمهری و ستم دولتها نگه دارد.
جواهراتی که در شهر سوخته یافت شده و امروز در موزه مردمشناسی زابل مشاهده میکنیم نشان از توجه زنان شهرسوخته به زیورآلات، خودآرایی و زیبایی است که این خود گواهی بر تمدن و با فرهنگ بودن مردم آن زمان است.
در تمام قبور متعلق به زنان شهر سوخته، سرمهدان، سرمه و شانه دیده میشود و بیشترین اشیای به دست آمده از شهر سوخته را زیورآلات قیمتی تشکیل میدهند که با هنرمندی و ظرافت بسیار ساخته شدهاند.
تکههایی از صنایع دستی مردم شهر سوخته، بافتنیها و… بر اساس قضا و قدر در لابهلای سنگها و خاکریزهها به جا مانده و از سوختگی نجات یافته تا به ما بفهماند که زنان آن روزگاران از هر پنج انگشتشان هنر میباریده است.
بر اثر مطالعات باستانشناسان در قبری متعلق به یک زن 18 ساله بسیار ثروتمند، سرمهدان، سرمه، شانه، جعبه آیینه فلزی، میله سرمهکشی مرمری، هاون سرمهکوبی و سایر وسایل تزئینی به دست آمده و جنس و نوع اشیا نشان میدهد که این زن بسیار ثروتمند بوده، اما در قبور دیگر زنان نیز همین اشیا با جنسهای معمولی و ارزانتر دیده میشود که این نیز نشان از اختلاف طبقاتی در آن روزگاران است.
آیین دفن مردگان در شهر سوخته نیز بسیار جالب و دیدنی است، در شهر سوخته یعنی 5 هزار سال قبل مردم میدانستند که باید مکان دفن مردگان از مکان زندگی دور باشد، آنها نیز گورستان داشته و از نظر طبقه زندگی گورستانهای آنها با هم متفاوت بوده و قبرستان را طوری ساختهاند که در زیر یک لایهجوش قرار گرفته و همین تفکر موجب شده قبرهای کشف شده سالم باقی بمانند.
کشف نخستین چشم مصنوعی در شهر سوخته که متعلق به یک خانم است، نیز نشان میدهد که زنان آن زمان چقدر به زیبایی اهمیت میداده و برای این موضوع ارزش قائل میشدهاند.
روی این چشم مصنوعی ریزترین مویرگهای داخل چشم توسط مفتولهای طلایی به قطر کمتر از نیم میلیمتر طراحی شدهاند که علاوه بر تفکر و اندیشه بسیار آنها، نشان از ذوق، استعداد و توجه به ظریفکاری و زیبایی مردمان آن روزگار است.
شهرسوخته طرز تفکر مردمی را به ما نشان میدهد که در 5 هزار سال پیش در این شهر زندگی کرده و دنیا را بازتر دیده و در نهایت صلح، آرامش و دوستی و بدون هیچگونه نگرانی در شرق فلات ایران زندگی میکردند.
* محوطه تاریخی شهر سوخته حرفهای ناگفته بسیار دارد
کف محوطه شهر سوخته مملو از تکههای سفال، سنگهای قدیمی و قیمتی، اشیای فرهنگی و …. است که هر کدام یک دنیا حرف برای باستانشناسان و دوستداران میراث فرهنگی دارند.
وسعت شهر سوخته 151 هکتار است که این مساحت شامل پنج بخش از قبیل زندگی مردم عادی، بناهای پادگان و عمومی شهر، بخش صنعتی، گورستان و میدان مرکزی است که تاکنون سه در صد از آن کاوش شده است.
بیش از 460 محوطه (تپه) تاریخی در پیرامون شهر سوخته وجود دارد که 400 محوطه با شهر سوخته پیوند رسمی دارد.
محوطه باستانی شهر سوخته در 50 کیلومتری شهرستان زابل، یکی از مهمترین محوطههای پیش از تاریخی در ایران است که پس از هشت فصل کاوش مداوم در این منطقه، هنوز ناگفته و پرسشهای بسیاری درباره این منطقه وجود دارد.
مریم سرگزی
انتهای پیام/ی10/گ2000