روایت تصویری از امام رضا(ع) در قاب هنر ایرانی
همزمان با فرارسیدن آخرین روز ماه صفر و سالروز شهادت امام رضا(ع)، مروری بر آثار هنری مرتبط با هشتمین امام شیعیان نشان میدهد که هنر معاصر ایران همچنان پیوندی عمیق با روایتهای دینی و معنوی دارد.
خبرگزاری فارس _ گروه تجسمی: همزمان با فرارسیدن آخرین روز ماه صفر و سالروز شهادت حضرت امام رضا(ع)، آثار هنری الهامگرفته از سیره و جایگاه معنوی آن حضرت بار دیگر مورد توجه علاقهمندان هنر دینی قرار گرفته است. در میان هنرمندان معاصر ایران، نام زندهیاد محمود فرشچیان بیش از دیگران با هنر رضوی پیوند خورده و بخشی از شناختهشدهترین آثار او به مضامین مرتبط با امام رضا(ع) اختصاص دارد.
دو روایت از «ضامن آهو»فرشچیان داستان مشهور «ضامن آهو» را در دو تابلوی مستقل بازآفرینی کرده است؛ آثاری که هر دو با تکنیک اکریلیک بر روی مقوای بدون اسید اجرا شدهاند، اما از نظر فضای معنایی تفاوت دارند. نسخه نخست بیشتر بر مفهوم آرامش و پناهجویی تأکید میکند و نسخه دوم به دگرگونی درونی و توبه میپردازد.نخستین تابلو در سال ۱۳۵۸ و طی حدود شش ماه خلق شد و امروز در موزه فرشچیان مجموعه سعدآباد نگهداری میشود. این اثر که با عنوان «حریم حفاظت» نیز شناخته میشود، با ترکیبی از خطوط منحنی و حرکتهای هدایتشده چشم مخاطب را به سوی قامت نورانی امام رضا(ع) سوق میدهد. حضور حضرت در بخش بالایی تابلو و در میان هالهای از نور، محور اصلی ترکیببندی را شکل داده و حالت آرام و مطمئن آهوان، فضای پناه و امنیت را القا میکند
نسخه دوم در سال ۱۳۸۹ و پس از بیش از یک سال کار مداوم به پایان رسید و اکنون در موزه آستان قدس رضوی قرار دارد.در این تابلو، آهوان به سوی امام پناه آوردهاند و شکارچی در مواجهه با شکوه معنوی حضرت، کمان خود را میشکند و با حالتی فروتنانه سر فرود میآورد\. ترسیم نیمرخ امام و استفاده از نورپردازی معنوی، فضای اثر را به سمت تأمل و تحول درونی هدایت کرده است.
«توسل»؛ اثری همزمان با اجرای ضریح جدیداز دیگر آثار رضوی فرشچیان میتوان به تابلوی «توسل» اشاره کرد؛ اثری که در سال ۱۳۷۹ با مداد و آبرنگ روی مقوا خلق شد و در گنجینه هنرهای تجسمی موزه مرکزی آستان قدس رضوی نگهداری میشود. این تابلو در دورهای اجرا شد که طرح ضریح «زرین و سیمین» حرم مطهر امام رضا(ع) ــ که طراحی آن نیز بر عهده فرشچیان بود ــ در مرحله نصب قرار داشت و به همین دلیل، حال و هوای آن با فضای حرم رضوی پیوندی نزدیک دارد.
فرش رضوی «هفت شهر عشق»فرشچیان علاوه بر نقاشی، در عرصه طراحی فرش نیز اثری ماندگار با موضوع رضوی دارد. قالی «محرابی تصویری (هفت شهر عشق)» که با همکاری جعفر رشتیان طراحی شده، در سال ۱۳۵۳ با ابعاد ۳۷۵ در ۲۴۰٫۵ سانتیمتر بافته شد و هماکنون در موزه فرش آستان قدس رضوی نگهداری میشود.ساختار محرابی و نمادهای بهکاررفته در این فرش، جلوهای عرفانی از عشق و ارادت به اهلبیت(ع)را به نمایش میگذارد.
پیوند هنر معاصر با روایتهای اهلبیت(ع)در کنار آثار فرشچیان، حسن روحالامین نیز از هنرمندانی است که روایتهای مذهبی را با زبان نقاشی معاصر بازآفرینی میکند. آثار او که به «روضه تصویری» شهرت یافتهاند، عمدتاً با مضامین عاشورایی شناخته میشوند، اما این هنرمند درباره شهادت دیگر امامان معصوم(ع)نیز آثاری خلق کرده است.یکی از این آثار به واقعه شهادت امام رضا(ع)اختصاص دارد و با بهرهگیری از فضایی حزنآلود و روایی، احساس سوگ و ارادت را به مخاطب منتقل میکند.
مجموعه این آثار نشان میدهد که هنر ایرانی طی دهههای اخیر تنها به بازنمایی چهرههای مقدس بسنده نکرده، بلکه کوشیده است مفاهیمی چون پناه، توسل، توبه و عشق به اهلبیت(ع) را در قالب تصویر به تجربهای معنوی برای مخاطب تبدیل کند؛ تجربهای که در روزهای سوگواری آخر صفر جلوهای پررنگتر مییابد.#هنرهای_تجسمی#امام_رضا #نقاشی#فرشچیان#روحالامیناخبار هنری را میتوانید از طریق صفحه هنر و رسانه فارس دنبال کنید.
11:01 - 22 مرداد 1405