عکسهایی که در آمریکا با روح مردهها فروخته میشد
در آمریکای قرن نوزدهم، جایی که جنگ داخلی هنوز بوی مرگ میداد، عکاسانی پیدا شدند که مدعی بودند میتوانند ارواح مردگان را روی عکس ثبت کنند؛ داستان «عکاسی از ارواح» فقط یک ماجرای عجیب تاریخی نیست؛ روایتی است از لحظهای که آمریکا یاد گرفت مرگ را هم بفروشد.
خبرگزاری فارس _ گروه تجسمی: در میانه قرن نوزدهم، زمانی که عکاسی هنوز پدیدهای نوظهور و رازآلود به شمار میرفت، ادعایی عجیب و در عین حال وسوسهبرانگیز، ذهن هزاران نفر را در آمریکا و اروپا به خود مشغول کرد؛ ادعایی مبنی بر اینکه دوربین عکاسی قادر است ارواح مردگان را ثبت کند. پدیدهای که بعدها با عنوان «عکاسی ارواح» شناخته شد، بهویژه در دهه ۱۸۶۰ میلادی، جنجالهای فراوانی به پا کرد و به یکی از بحثبرانگیزترین فصلهای تاریخ عکاسی بدل شد.در نگاه نخست، همهچیز در آتلیههای عکاسی ارواح کاملاً عادی به نظر میرسید؛ مشتری روی صندلی مینشست، ژست میگرفت و عکاس پشت دوربین آماده ثبت تصویر میشد. اما تفاوت اصلی این آتلیهها، نه در دکور و تجهیزات، بلکه در نتیجه نهایی کار آشکار میشد. زمانی که عکس در تاریکخانه ظاهر میشد، در کنار چهره زنده و واضح سوژه، تصویری محو، شفاف و روحمانند نیز دیده میشد؛ تصویری که ادعا میشد متعلق به روح یکی از عزیزان درگذشته فرد است.همین «حضور نامرئی» بود که مشتریان را به این آتلیهها میکشاند. بسیاری از آنها از پیش میدانستند برای چه آمدهاند؛ برای دیدن دوباره پدر، همسر یا فرزندی که سالها پیش از دست داده بودند.ظهور عکاسی ارواح را نمیتوان جدا از شرایط اجتماعی آن دوران بررسی کرد. آمریکا در دهه ۱۸۶۰ تازه از جنگ داخلی بیرون آمده بود؛ جنگی که بیش از ۶۲۰ هزار کشته بر جای گذاشت و میلیونها خانواده را داغدار کرد. جامعهای که در سوگ فرو رفته بود، بیش از هر زمان دیگری به نشانهای برای ارتباط با مردگان نیاز داشت.
ویلیام موملر؛ مردی که ارواح را مشهور کردنام «ویلیام موملر» بیش از هر فرد دیگری با عکاسی ارواح گره خورده است. او که پیشتر بهعنوان قلمزن و حکاک در یک جواهرفروشی در بوستون کار میکرد، به عکاسی علاقه داشت و در اوقات فراغت به آتلیهای به نام «واشنگتن» رفتوآمد میکرد.موملر مدعی شد که در سال ۱۸۶۰، هنگام ظاهر کردن عکسی که از خودش گرفته بود، تصویری غیرمنتظره در عکس نمایان شد؛ چهرهای که او آن را روح دخترعمهاش دانست؛ زنی که ۱۲ سال پیش از آن درگذشته بود. این عکس، بهزعم او، نخستین تصویر ثبتشده از یک روح بود.او بعدها حتی پا را فراتر گذاشت و گفت هنگام نشستن مقابل دوربین، لرزشی عجیب در دست راستش احساس کرده؛ لرزشی که به گفته خودش، ناشی از انتقال انرژی ارواح بوده است.
از اتفاقی عجیب تا کسبوکاری پرسودادعای موملر خیلی زود دهانبهدهان چرخید. مشتریان از نقاط مختلف آمریکا به بوستون میآمدند تا در کنار «روح عزیزانشان» عکس بگیرند. صف سفارشها آنقدر طولانی شد که موملر شغل قبلیاش را رها کرد و تمام وقت خود را به عکاسی ارواح اختصاص داد.او تنها دو ساعت در روز عکاسی میکرد، اما همان دو ساعت برای کسب درآمدی چشمگیر کافی بود. بعدها، با انتقال به نیویورک، برای هر عکس ۱۰ دلار دریافت میکرد؛ رقمی قابلتوجه در آن زمان.یکی از ماجراهای بحثبرانگیز، بازدید «ویلیام بلک» ـ عکاس حرفهای و از پیشگامان استفاده از نیترات نقره ـ از آتلیه موملر بود. بلک تمام مراحل کار را با دقت بررسی کرد؛ از صفحه شیشهای و مواد شیمیایی گرفته تا تاریکخانه. حتی خودش فیلم را ظاهر کرد.اما نتیجه، به گفته خودش، شگفتانگیز بود؛ چهره مردی ناشناس که به شانه او تکیه داده بود. بلک اعتراف کرد هیچ توضیح فنی روشنی برای این پدیده ندارد؛ اعترافی که البته با موجی از تردید و اتهام همدستی همراه شد.
عکسی با روح لینکلناز میان تمام عکسهای موملر، تصویری که ادعا میشد روح آبراهام لینکلن، رئیسجمهور ترورشده آمریکا، را در کنار همسرش مری تاد لینکلن نشان میدهد، بیشترین جنجال را به پا کرد. این عکس جایگاه موملر را در مرکز توجه عمومی تثبیت کرد و دامنه شهرت او را به فراتر از محافل عکاسی کشاند.شهرت موملر، در نهایت پای او را به دادگاه باز کرد. در سال ۱۸۶۹، با اتهام فریب افکار عمومی و کلاهبرداری دستگیر شد. دادستانی نیویورک گروهی از متخصصان عکاسی را برای افشای ترفندهای او به کار گرفت، اما در نهایت، به دلیل نبود مدرک قطعی، موملر تبرئه شد.هرچند این تبرئه، بیش از آنکه نشانه صحت ادعاهایش باشد، نتیجه ضعف ابزارهای کارشناسی آن دوران بود.
راز فنی تصاویر روحمانند چه بود؟امروزه، بیشتر پژوهشگران معتقدند آنچه در عکسهای موسوم به ارواح دیده میشد، نتیجه نوردهی مضاعف، استفاده مجدد از صفحات شیشهای، جابهجایی سوژه در زمان نوردهی طولانی و حتی حضور مخفی دستیار عکاس بوده است.در دوربینهای آن زمان، سوژه باید حدود یک دقیقه بیحرکت میماند. همین زمان طولانی، امکان خلق تصاویر شفاف و محو را فراهم میکرد. گاه نیز تصویر فرد دیگری پیشتر روی شیشه ثبت شده و سپس دوباره مورد استفاده قرار میگرفت؛ شگردی ساده اما مؤثر برای فریب مخاطبان ناآشنا با فناوری عکاسی
با افزایش شهرت و درآمد موملر، عکاسان دیگری نیز وارد این میدان شدند. «ویلیام هوپ» یکی از مشهورترین آنها بود که ادعا کرد طی ۲۰ سال، بیش از ۲۵۰۰ عکس از ارواح گرفته است؛ ادعایی که بعدها جعلی بودن آن ثابت شد.به این ترتیب، عکاسی ارواح از یک پدیده، به روشی رایج برای کلاهبرداری تبدیل شد.با وجود افشای تدریجی رازهای فنی این تصاویر، عکاسی ارواح همچنان بهعنوان یکی از جذابترین و رازآلودترین فصلهای تاریخ عکاسی و فرهنگ عامه باقی مانده است؛ پدیدهای که نشان میدهد ترکیب فناوری نوظهور، ناآگاهی عمومی و سوگ اجتماعی چگونه میتواند بستری برای شکلگیری باورهایی شگفتانگیز فراهم کند.امروز، وقتی به آن تصاویر محو و شفاف نگاه میکنیم، نه ارواح مردگان، بلکه بازتابی از ترسها، امیدها و زخمهای یک جامعه سوگوار را میبینیم؛ جامعهای که میخواست باور کند مرگ، پایان همهچیز نیست.#عکاسی#عکاسی_روح#آمریکا اخبار هنری را میتوانید از طریق صفحه هنر و رسانه فارس دنبال کنید.
15:12 - 25 آذر 1404
0 بازدید
تازه ترین اخبار
- فیلم| ۳۳ شب با مردم میدان در رودسر
- پرچمها همچنان در میدان الله چادگان برافراشته است
- شیش دونگ برانیم
- حملات موشکی سهمگین سپاه به تلآویو و حیفا
- پذیرایی اهوازیها از رژیم صهیونیستی با کفش!
- طنین زیباترین سرود ملی جهان در خیابانهای خرمدره
- حضور چشمگیر مردم شهرکرد در سی و سومین شب حضور خیابانی
- هفت سین موشکی خانواده خمینیشهری
- چهار فوتی و پنج مصدوم در تصادف محدوده کِوِشک بویراحمد
- مجوز احداث بازارچه لاریخانی دیلمان صادر شد