حکمتِ جاری از رسول رحمت ﷺ
امروز که در سوگ پیامبر رحمت ﷺ نشستهایم، این روایت را فقط نخوانیم؛ خودمان را با آن بسنجیم.عاقل نه با میزان دانستههایش؛بلکه با نحوه مواجههاش با آدمها، خیر، و حتی سخن گفتنش.رسول خدا ﷺ فرمودند:««صِفَةُ العاقِلِ أَنْ يَحْلُمَ عَمَّنْ جَهِلَ عَلَيْهِ، وَيَتَجَاوَزَ عَمَّنْ ظَلَمَهُ، وَيَتَوَاضَعَ لِمَنْ هُوَ دُونَهُ، وَيُسَابِقَ مَنْ فَوْقَهُ فِي طَلَبِ البِرِّ، وَإِذَا أَرَادَ أَنْ يَتَكَلَّمَ تَدَبَّرَ...»»عاقل در مکتب پیامبر، پنج نشانه دارد:۱. با نادانیِ دیگران، نادان نمیشود.اگر کسی از روی نادانی آزارت داد، حِلم کن.عقل یعنی رفتار دیگری، تو را از مدار خودت خارج نکند.۲. ظلم را در خودش ادامه نمیدهد.اگر به او ستم شد، میگذرد.نه از سر ضعف؛ بلکه برای اینکه ظلمِ دیگری، در دل او خانه نکند. اجازه ندهد ستمِ دیگری، دل او را نیز آلوده و زندگیاش را اسیر کینه و انتقام کند.۳. هرچه بالاتر میرود، متواضعتر میشود.با کسی که از او پایینتر است، فروتن است.بزرگی، در کوچک شمردن دیگران نیست؛ در بزرگ دیدن آنان است.۴. در خیر، تماشاگر نمیماند؛ سبقت میگیرد.اگر کسی را بهتر از خود دید، حسرت نمیخورد؛راه میافتد.عاقل، خوبیِ دیگران را پایان راه خود نمیبیند؛ آغاز حرکت خود میبیند.۵. پیش از سخن، تدبّر میکند.چه نسخهای برای روزگار ما!هر سخنی که میتوان گفت، ارزش گفتن ندارد.پیامبر ﷺ میفرماید: اگر سخن خیر بود، بگو و «فَغَنِمَ»؛ غنیمت ببر.و اگر شر بود، سکوت کن و «فَسَلِمَ»؛ سالم بمان.چه تعبیر عمیقی...عقل در این نگاه، فقط فهمیدن نیست؛خویشتنداری هنگام خشم، گذشت هنگام قدرت، تواضع هنگام برتری، سبقت هنگام خیر و سکوت هنگام شر است.
و شاید لطیفترین نکته روایت همین باشد که پیامبر، عقل را با نحوه رفتار ما با دیگران میسنجد؛گویی عقلِ حقیقی آنگاه آشکار میشود که پایِ دیگری به میان میآید.امروز که در فراق رسول رحمت ﷺ اشک میریزیم، شاید اگر بخواهیم یک سؤال از خودمان بپرسیم، این باشد:من چقدر شبیه انسانی هستم که رسول خدا او را «عاقل» مینامد؟عظّم الله أجورکم 🌹 رحمالله من أهدى لرسولالله ﷺ ثواب الصلاة على محمد وآل محمد.📚 تحف العقول، ص۲۸✍ محمدجواد فدایی
19:54 - 21 مرداد 1405
14٫4k بازدید