تسویه رسمی یوان؛ گیمچجنر اقتصادی ایران پس از مکانیسم ماشه
در سالهای اخیر، سیاستهای غیرقابلپیشبینی آمریکا و کسریهای عظیم مالی، فرصتی تاریخی برای چین ایجاد کرده است. دلار از ابتدای سال تاکنون، بر اساس شاخص وزنی تجاری، 7 درصد افت کرده و بدترین آغاز سال خود از 1973 را تجربه میکند. در مقابل آن، یوان، ارز تحت کنترل شدید چین، به بالاترین سطح خود از زمان انتخابات مجدد ترامپ در نوامبر رسیده است. سرمایهگذاران و دولتها به دنبال جایگزینی برای دلار هستند و چین مصمم است که این فرصت را از دست ندهد.چین از سال 2009 تلاش برای بینالمللی کردن یوان را آغاز کرده است، اما سقوط بازار سهام در سال 2015 و کاهش ارزش پول، مسیر پیشرفت را متوقف کرد. اکنون مقامات پکن با کنترل دقیق جریان سرمایه و ایجاد مشوقهای هدفمند، اطمینان میدهند که پیشرفت پایدار باقی بماند. رهبران چین معتقدند یک یوان پذیرفتهشده جهانی میتواند صادرکنندگان را از نوسانات دلار مصون و تهدید تحریمهای مالی آمریکا را کاهش دهد. طبق بررسیهای صورت گرفته، سهم یوان در تجارت داخلی چین از 14 درصد در 2019 به بیش از 30 درصد رسیده و بیش از 50 درصد دریافتهای برونمرزی چین با این ارز تسویه میشود. این در حالی است در سال 2010 کمتر از 1 درصد بوده است. بانکهای چینی اکنون موظف شدهاند حداقل 40 درصد از وامهای تسهیل تجاری را به یوان ارائه دهند و شرکای تجاری تشویق میشوند بدهیهای خود را با یوان دریافت کنند. این اقدامات نشان میدهد که چین به دنبال ایجاد یک چرخه پایدار گردش یوان در داخل و خارج از کشور است.
زیرساختهای مالی بینالمللی چین نیز گامهای مهمی برداشته است. سیستم CIPS ، که مشابه سوئیفت عمل میکند، امکان انتقال دادهها و پرداختهای یوان را خارج از شبکه دلاری فراهم میکند. بیش از 1700 بانک در 33 بازار به CIPS متصل هستند و حجم تراکنشها در سال 2024 با 43 درصد رشد به 17 تریلیون یوان رسید. همکاریهای جدید با کشورهای منطقه، از جمله امارات، ترکیه و شمال آفریقا، نشاندهنده نقشه بلندمدت چین برای گسترش نفوذ یوان است. همچنین پروژه mBridge، سامانه پرداخت دیجیتال برونمرزی چین، امکان تراکنشهای امن و سریع با یوان را برای بانکها و شرکتها فراهم کرده است.در شرایطی که مکانیسم ماشه دلار فعال شود و فشار بر بازار ارز داخلی افزایش یابد، ایران نمیتواند صرفاً به مسیرهای تسویه ارزی فعلی خود در امارات و دیگر نقاط – آن هم با یک ساختار تراستی - متکی باشد. ضروری است که بهطور رسمی با چین وارد گفتوگو شود تا دستگاه بانکی کشور قادر شود زیرساختهای تسویه ارزی CIPS و ابزارهای مرتبط با آن را بهصورت رسمی بهکار گیرد. این اقدام دو نتیجه مهم دارد. امکان انجام تراکنشهای بینالمللی با یوان و کاهش وابستگی به دلار اولین نتیجه و دومین نتیجه، هدایت جریان تجاری و سرمایهگذاری با طرف چینی در چارچوب قانونی و امن است. تعامل مستقیم با بانکهای چینی و ایجاد چارچوب قانونی و عملیاتی برای استفاده از CIPS، یک ضرورت راهبردی است که میتواند ایران را از مسیرهای غیررسمی دور کرده و ظرفیت مالی بینالمللی کشور را تقویت نماید.
علاوه بر این، بازارهای اوراق قرضه داخلی چین به روی خارجیها باز شده و انتشار اوراق پاندا رکورد زده است. کشورهای مختلف از مجارستان تا برزیل در حال ورود به این بازار هستند و حتی بدهیهای دلاری خود را به یوان تبدیل میکنند. این اقدامات، همراه با رشد بازار سهام و نرخ بهره پایین در چین، شرایطی فراهم کرده تا داراییهای یوانی جذابیت بیشتری پیدا کنند و جریان سرمایه خارجی به سوی آن افزایش یابد.تلاش چین برای بینالمللی کردن یوان بیش از یک سیاست ارزی ساده است. این یک استراتژی اقتصادی-ژئوپلیتیک است. CIPS و سایر زیرساختهای دیجیتال، ستون فقرات این برنامه را تشکیل میدهند و نشان میدهند که یوان در حال تبدیل شدن به ارز جهانی با ویژگیهای چینی است. برای ایران، استفاده رسمی و قانونی از این زیرساختها در شرایط مکانیسم ماشه دلار، فرصتی راهبردی برای کاهش وابستگی به دلار، مدیریت ریسک تحریمها و تثبیت جریانهای مالی بینالمللی است. اقدامی که میتواند قواعد بازی مالی کشور را به شکل بنیادی تغییر دهد و ظرفیت تسویه ارزی و تجارت خارجی را بهبود بخشد.
00:22 - 1 مهر 1404
1 واکنش
2018 بازدید
