یک جامعهشناس: آزادیبیان مجوز توهین در دانشگاه نیست
سید جوادحسینی جامعهشناس سیاسی گفت: استفاده از کلمات رکیک، رفتارهای زشت و زننده، توهینهای گسترده و هویتی، هیچ نسبتی با نهاد دانشگاه ندارد؛ نمیشود توهین کرد، تخریب انجام داد، ضربوشتم به راه انداخت و سپس مدعی شد که آزادی بیان وجود ندارد.
سید جوادحسینی جامعهشناس سیاسی در گفتوگو با خبرنگار سیاسی خبرگزاری فارس با اشاره به اقدامات و شعارهای ساختارشکنانه برخی در تجمعات اخیر دانشگاهها گفت: نمیتوان به بهانه آزادی بیان به هر اقدامی دست زد. نکته اولی که باید مدنظر قرار گیرد، تفاوت بنیادین میان اعتراض و اغتشاش است. متأسفانه برخی افراد در جامعه که در فضاهای مختلف بهدنبال بیان اعتراضات خود هستند، تبعات تصمیمها یا کنشهای سیاسی و اعتراضیشان را نمیسنجند.وی افزود: اگر کنش اعتراضی در مجموع منجر به اغتشاش و آشوب در جامعه شود، بخشی از مهمترین مسئولیتهای اجتماعیِ این تبدیل اعتراض به اغتشاش، بر عهده افرادی است که این فضا را ایجاد کردهاند.وی افزود: اعتراض باید با مسئولیت اجتماعی همراه باشد. نمیشود کنشگری سیاسی داشت، جامعه را به التهاب کشاند و بعد گفت قصد من صرفاً اعتراض بوده است؛ این پذیرفتهشده نیست. اعتراض در یک فرهنگ سیاسی چهارچوب مند معنا پیدا میکند و این فرهنگ سیاسی است که به آن چارچوب میدهد. اگر اعتراض در یک فرهنگ سیاسی معنا و بستر نداشته باشد، تفاوتی با آشوب و اغتشاش نخواهد داشت.این جامعهشناس سیاسی با اشاره به نسبت اعتراض و مکان وقوع آن گفت: نکته دوم، مسئله مکان یا لوکیشنی است که کنش اعتراضی در آن رخ میدهد. اعتراض باید متناسب با شرایط همان فضا و در ارتباط معنادار با آن صورت بگیرد. بهعنوان مثال، بین بازار و اعتراض صنفی ارتباط معناداری وجود دارد؛ همانطور که میان اعتراض سیاسی و کنشگری سیاسی در فضاهای سیاسی مانند مجلس، پارلمان یا روزنامه چنین نسبتی برقرار است.
حسینی ادامه داد: انتظار این است که اعتراض در نهادی مانند دانشگاه، در چارچوب فعل فرهنگی و متناسب با فرهنگ همان نهاد اتفاق بیفتد. اعتراض در دانشگاه باید رفتاری مبتنی بر فرهنگ دانشگاه باشد. متأسفانه اتفاقاتی که در روزهای گذشته در برخی دانشگاههای تهران رخ داد، اولاً اعتراض نبود و قطعاً مصداق آشوب و اغتشاش بود و ثانیاً از فرهنگ نهادیِ این نهاد مقدس، وزین و فاخر، یعنی دانشگاه، فاصله جدی داشت.وی تصریح کرد: استفاده از کلمات رکیک، رفتارهای زشت و زننده، توهینهای گسترده و هویتی، هیچ نسبتی با نهاد دانشگاه ندارد. پیش از انقلاب نیز، با وجود حضور نیروهای مختلف مخالف رژیم پهلوی در دانشگاهها، سابقهای از بروز رفتارهای لمپنیستی وجود نداشت. پرچم رژیم پهلوی هرگز توسط دانشجویان مبارز به آتش کشیده نشد و ناسزا و الفاظ رکیک علیه پهلوی در دانشگاهها دیده نمیشد. این نشان میدهد آنچه امروز شاهد آن هستیم، نوعی لمپنیسم در رفتارهایی است که دیگر نمیتوان نام اعتراض بر آن گذاشت و با اغتشاش مواجهایم.این جامعهشناس سیاسی با تأکید بر مسئولیت نهادی افزود: اگر بخواهیم اعتراض داشته باشیم اما به مسئولیت اجتماعی آن نهاد توجه نکنیم، در آن صورت میان نقد و توهین، میان اظهار نظر و هنجارشکنی تفاوتی باقی نمیماند و همهچیز یکی میشود. نمیشود توهین کرد، تخریب انجام داد، ضربوشتم به راه انداخت و سپس مدعی شد که آزادی بیان وجود ندارد.
حسینی با اشاره به وقایع اخیر در دانشگاهها گفت: در این تجمعات البته اگر بتوان نام تجمع بر آن گذاشت، افرادی که خود را معترض معرفی میکنند، در عمل تمامی افعالی را که در مخیله انسان میگنجد انجام دادهاند؛ از ضربوشتم و حمله گرفته تا توهین، آتشزدن و رفتارهای خشن. اینها نشان میدهد که متأسفانه در فضای دانشگاه، که باید میدان تضارب آرا باشد، با الگوی بیقانونی و مسئولیتناپذیری یا مسئولیتگریزی مواجه هستیم.وی در تبیین ابعاد مختلف این رخدادها گفت: از بعد حقوقی، شعارهای هنجارشکنانهای که ساختار رسمی کشور را به چالش میکشد، قابلیت بررسی و پیگیری حقوقی دارد. از بعد امنیتی نیز باید پرسید چگونه ممکن است شعارهایی که در شبکههای اسرائیلی، ایران اینترنشنال یا منوتو مطرح میشود، عیناً در دانشگاههای ما تکرار شود؟ این مسئله ضرورت بررسی امنیتی را نشان میدهد و حکایت از آن دارد که آنچه در دانشگاه رخ داده، اعتراض خودجوش و ساختارمندِ دانشجویان واقعی نیست؛ بلکه با حضور برخی افراد دانشجونما، دارای دستور کار ساختارشکنانه و سازمانیافته مواجه هستیم.این جامعهشناس سیاسی در ادامه به بُعد رسانهای این وقایع اشاره کرد و گفت: از نظر رسانهای، تلاش شد این اتفاقات بهعنوان امتداد رخدادهای ۱۸ و ۱۹ دی معرفی شود؛ در حالی که آن جریان در آن مقطع شکست خورد و مردم در ۱۸ و ۲۲ دیماه با حضور در خیابانها از نظام و رهبری حمایت کردند. اکنون تلاش شده تب اغتشاش و آشوب تداوم یابد و این بار از نهاد دانشگاه استفاده شود.
حسینی بُعد اجتماعی و روانشناختی را نیز مهم دانست و افزود: از منظر روانشناسی اجتماعی، با یک تحلیل هویتی مواجه هستیم. رادیکالشدن شعارها در یک نهاد مدنی، آن هم در فضایی که باید مبتنی بر گفتوگو، رفتار مدنی و متمدنانه باشد، نشاندهنده بروز رفتارهای رادیکال و بعضاً خارج از چارچوب ادب، عرف ایرانی و فرهنگ خانواده ایرانی است. این امر ضرورت بررسی اجتماعی را دوچندان میکند.وی در پایان با انتقاد از مدیریت دانشگاهها گفت: نکته آخر، مسئله مدیریت این فضاست. نقد جدی به وزارت علوم و مسئولان دانشگاهی وارد است. به نظر میرسد برخی مدیران دچار کاهلی شدهاند و این کاهلی منجر به شکلگیری صحنههای بسیار دردناک در جامعه ایران شده است. دستگاههایی مانند شورای عالی انقلاب فرهنگی باید بهطور جدی ورود کنند و با افرادی که بهدلیل سوءمدیریت یا کاهلی، موجب خلق چنین صحنههایی شدهاند، برخورد شود.پایان پیام/جدیدترین و مهمترین اخبار سیاسی، دفاعی و امنیتی را با دنبال کردن صفحه سیاست (اینجا) بخوانید.#دانشگاه #دانشجو#آزادی_بیان 22:31 - 4 اسفند 1404