چرا «پیشگیری بهتر از درمان است» در حد شعار باقی ماند؟
رسوخ تفکر درمان محور در میان مدیران حوزه سلامت، باعث کندشدن روند اجرای بسیاری از برنامههای مترقی در حوزه سلامت شده است.
خبرگزاری فارس - گروه سلامت: «پیشگیری باید در اولویت قرار گیرد» این وجه اشتراک صحبتهای هر شش نامزد انتخاباتی در حوزه سلامت است. شعاری که حالا بیشتر از ۲۰ سال سن دارد و کمتر کسی جرئت مخالفت یا اسم نبردن از آن را دارد. اما آن چه در عمل اتفاق افتاده کمتوجهیهای مداوم به این موضوع بوده و اختصاصی به دولت و شخص خاصی نداشته است. نمونهی بارز این موضوع را می توان در روند اجرایی پزشک خانواده مشاهده کرد. دکتر مرندی که سابقه دو دوره وزارت بهداشت را در کارنامه دارد، داستان را اینگونه روایت میکند:«بسیاری از وزرای بهداشت دو سه دهه اخیر از طرح پزشک خانواده حمایت نکردند و بخش قابل توجهی از بودجههای نظام سلامت را به بخش درمان اختصاص دادند.»نگاهی به اظهارات مدیران بهداشت و درمان کشور طی ۲۰سال اخیر نشان میدهد که همواره پیشگیری را راه حل مشکلات کشور دانسته و بر آن تاکید داشتهاند. دکتر باقری لنکرانی، وزیر بهداشت دولت نهم، در تشریح برنامه های خود در سال ۸۶ گفته است:«در بحث سلامت همواره پیشگیری بهتر از درمان است به همین علت توجه به نکات پیشگیرانه با توجه به دوره گذار از بیماریهای عفونی به بیماریهای غیر واگیر و مزمن وظیفه مهم وزارت بهداشت و سیستم سلامت کشور است.»
پیشگیری محوری مخالف ندارد
وحیددستجردی، وزیر بهداشت دولت دهم، نیز در همان ماههای اول مسئولیت خود به این موضوع پرداخته و گفت:«با توجه به اینکه مردم در معرض ابتلا به بیماری های غیرواگیر قرار دارند، بایستی میزان خطر را در جامعه شناسایی کرده و بر اساس میزان خطر، اعتبارات و برنامه های خود را مدیریت کنیم و آموزش های لازم را به مردم بدهیم.» دکتر قاضیزاده هاشمی، وزیر بهداشت دولت یازدهم و دوازدهم، نیز با تاکید بر اینکه «معتقدیم پیشگیری مقدم بر درمان است» گفت: «امیدواریم با همکاری بخش خصوصی و فعالان بخش بهداشت و درمان کشور در آیندهای نه چندان دور شاهد تحقق این هدف باشیم.»این رویکرد در سخنان دیگر وزرای بهداشت نیز دیده میشود که پرداختن به آنها در حوصلهی این متن نمیگنجد. اما آنچه بیش از همه جلب توجه میکند، ریشهیابی عقب ماندن کشور در حوزه بهداشت، طی این سالها است. اتفاقی که به دنبال خود موجی از بیماریهای غیرواگیرداری را باعث شده که حتی بخشی از مردم از ابتلای خود نیز بیخبر هستند. معاون بهداشت وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی در همین باره معتقد است:«براساس دادههای آماری موجود، اکنون ۴۰ درصد از افراد جامعه از بیماری پرفشاری خون و دیابت خود اطلاع ندارند.» این در حالی است که تشخیص دیرهنگام این بیماریها جبران خسارت های آن را دشوار میسازد.
نگاه مدیران به سلامت باید تغییر کند
مسئولان در دورههای مختلف با وجود اذعان به اهمیت پیشگیری، باز هم نتوانستهاند آنطور که باید، آن را اجرایی کنند. دکتر مرندی یکی از ریشههای این مشکل را در نظام آموزش علوم پزشکی میداند. وی اشکال را در درمانمحور بودن آموزشها دانسته و تصریح کرد:«وزیر بهداشت باید سلامت را بشناسد، باید جنبههای مختلف سلامت را بداند.وزیر باید عدالت در سلامت را درک کرده باشد.» وی حتی پا را فراتر گذاشته و وزرای بهداشت قبلی را زیر سوال برده است:«در گذشته هم از انتخاب شخص بنده و بسیاری از وزرای دیگر با وجود آنکه به عنوان پزشک، متخصص و یا فوق تخصص، افراد توانمندی بودیم، اما گزینه مناسبی برای اداره این وزارتخانه نبودیم.»این اظهارات در حالی صورت میگیرد که با گذشت بیش از ۴۰سال از پیروزی انقلاب، وزارت بهداشت توانسته تعداد زیادی از متخصصان را در حوزههای مدیریت سلامت، اقتصاد سلامت و دیگر جنبههای آن تربیت کند. اما در بکارگیری آنها برای برنامهریزی و پیشرفت سلامت، کارنامهی خوبی از خود بجای نگذاشته است. با ورود افراد متخصص به این حوزه، انتظار میرود که به تدریج، شعارها رنگ واقعیت گرفته و نظام سلامت یک تحول واقعی را به خود ببیند.پایان پیام/#بهداشت#درمان#سلامت
11:35 - 10 تیر 1403
1 پاسخ