برگ برنده ایران در تجارت جدید آسیا
در دنیایی که رقابت کشورها از کنترل منابع به کنترل مسیرهای تجارت جهانی تغییر کرده، ایران با برخورداری از موقعیتی کمنظیر میان آسیای مرکزی، خلیجفارس و اقیانوس هند، فرصتی تاریخی برای تبدیل شدن به کانون اصلی اقتصاد آسیا را در اختیار دارد.
گروه اقتصادی خبرگزاری فارس؛ جهان در حال ورود به مرحلهای تازه از رقابتهای اقتصادی است؛ دورانی که در آن قدرت کشورها دیگر تنها با میزان تولید، صادرات یا ذخایر انرژی سنجیده نمیشود، بلکه جایگاه آنها در شبکه تجارت جهانی، کریدورهای حملونقل و زنجیرههای تأمین به یکی از مهمترین شاخصهای قدرت ملی تبدیل شده است.در این معادله جدید، کشورهایی موفقتر خواهند بود که بتوانند خود را به مسیرهای اصلی تجارت جهانی متصل کنند و در عین حال، وابستگی خود را به یک یا دو مسیر محدود کاهش دهند. تجربه سالهای اخیر نشان داده است که تمرکز تجارت خارجی بر یک گلوگاه یا یک مسیر مشخص، میتواند در شرایط بحرانهای سیاسی، امنیتی یا نظامی، هزینههای سنگینی به اقتصاد کشورها تحمیل کند.جنگ روسیه و اوکراین، تحریمهای اقتصادی، بحرانهای دریایی و اختلال در برخی مسیرهای بینالمللی حملونقل، اهمیت مفهومی به نام «تابآوری تجاری» را بیش از گذشته آشکار کرده است؛ مفهومی که بر توانایی کشورها برای حفظ جریان تجارت از طریق مسیرهای جایگزین و شبکههای چندلایه لجستیکی تأکید دارد.ایران در میان این تحولات از یک مزیت کمنظیر برخوردار است. دسترسی همزمان به آسیای مرکزی، قفقاز، خلیجفارس، دریای عمان و اقیانوس هند، موقعیتی ایجاد کرده که کمتر کشوری در منطقه از آن بهرهمند است. این موقعیت جغرافیایی میتواند ایران را به یکی از حلقههای اصلی اتصال شرق و غرب و شمال و جنوب آسیا تبدیل کند.
در این میان، بندر چابهار جایگاهی فراتر از یک بندر تجاری معمولی پیدا کرده است. دسترسی مستقیم این بندر به اقیانوس هند، امکان اتصال ایران به بازارهای جنوب آسیا، شرق آفریقا و حتی جنوب شرق آسیا را فراهم میکند و وابستگی تجارت کشور به برخی گلوگاههای محدود منطقهای را کاهش میدهد.همزمان، اهمیت همکاری با کشورهای جنوب آسیا نیز بیش از گذشته نمایان شده است. پاکستان با جمعیت بالا، موقعیت جغرافیایی ویژه و قرار گرفتن در مسیر بسیاری از کریدورهای منطقهای، میتواند بخشی از شبکه مکمل تجارت ایران در منطقه باشد. در چنین نگاهی، روابط اقتصادی صرفاً به تجارت دوجانبه محدود نمیشود، بلکه به ایجاد یک منظومه گستردهتر از اتصال منطقهای منجر خواهد شد.در سوی دیگر، سریلانکا نیز اگرچه اقتصاد بزرگی در مقیاس جهانی محسوب نمیشود، اما به دلیل قرار گرفتن در قلب مسیرهای اصلی کشتیرانی اقیانوس هند، از جایگاهی راهبردی برخوردار است. بسیاری از کشورها در اقتصاد جدید نه به دلیل حجم تولید، بلکه به واسطه موقعیت واسط و نقش لجستیکی خود اهمیت پیدا میکنند و سریلانکا یکی از این نمونههاست.اقتصادهای موفق جهان سالهاست که از مدل هابهای منطقهای و مراکز توزیع مجدد استفاده میکنند؛ مدلی که در آن کالاها از طریق شبکهای از بنادر، مراکز لجستیکی و پایگاههای توزیع به بازارهای مختلف ارسال میشوند. چنین رویکردی که در کشورهایی مانند سنگاپور، امارات و ترکیه در حال پیادهسازی است، علاوه بر کاهش هزینهها، انعطافپذیری تجارت را نیز افزایش میدهد.
تحولات سالهای اخیر نشان میدهد که آینده اقتصاد جهانی بیش از گذشته در اقیانوس هند و آسیا رقم خواهد خورد. در چنین شرایطی، توسعه بنادر، تقویت کریدورهای منطقهای و ایجاد شبکهای متنوع از شرکای لجستیکی، دیگر یک انتخاب اقتصادی نیست، بلکه بخشی از معماری جدید امنیت اقتصادی کشورها محسوب میشود.به گفته کریم نائینی، کارشناس حملونقل و ترانزیت، اگر قرن بیستم عصر رقابت بر سر منابع بود، به نظر میرسد قرن بیست و یکم به عصر رقابت بر سر مسیرهای تجاری و کریدورها تبدیل شده؛ رقابتی که ایران میتواند در آن، به جای حاشیهنشینی، به یکی از بازیگران اصلی تبدیل شود.#نبرد_کریدورها#امنیت_اقتصادی#کریدور_شمال_جنوب#کریدور_شرق_غرب#جنوب_آسیا#پاکستان#سریلانکا 07:24 - 7 تیر 1405