سرعت ۳۵۰ کیلومتری چین در برابر انتظار ۲۰ ساله ایران
در حالی که چین طی کمتر از دو دهه بزرگترین شبکه راهآهن پرسرعت جهان را با بیش از ۴۰ هزار کیلومتر خطوط فعال ایجاد کرده و حملونقل داخلی خود را متحول ساخته است، پروژه راهآهن سریعالسیر تهران–قم–اصفهان که تقریباً همزمان با آغاز این جهش در چین کلید خورد، هنوز به بهرهبرداری نرسیده است.
گروه اقتصادی خبرگزاری فارس؛ راهآهن پرسرعت در سالهای اخیر به یکی از مهمترین شاخصهای توسعه زیرساختی کشورها تبدیل شده است. این فناوری که امکان جابهجایی مسافران با سرعت بیش از ۲۰۰ کیلومتر در ساعت را فراهم میکند، امروز نه تنها ابزاری برای تسهیل سفر، بلکه محرکی برای رشد اقتصادی، توسعه منطقهای و کاهش مصرف سوخت محسوب میشود.بر اساس آمارهای اتحادیه بینالمللی راهآهن (UIC) در سال ۲۰۲۴، چین با ۴۰ هزار و ۴۹۳ کیلومتر خطوط ریلی پرسرعت، جایگاه نخست جهان را با اختلافی چشمگیر با کشورهای بعد از خود در اختیار دارد. این کشور از اواخر دهه ۲۰۰۰ میلادی سرمایهگذاری گستردهای را در توسعه شبکه ریلی آغاز کرد و اکنون شهرهای اصلی آن از طریق صدها مسیر پرسرعت به یکدیگر متصل شدهاند. شبکهای که علاوه بر کاهش زمان سفر، نقش مهمی در توسعه اقتصادی مناطق مختلف چین ایفا کرده است.در مدل جدید، هشت مسیر اصلی شمال–جنوب (عمودی) و هشت مسیر شرق–غرب (افقی) یا همان نسخه توسعهیافته 8×8، بهعنوان ستون فقرات حملونقل ریلی کشور تعریف شدهاند که کل مناطق اقتصادی مهم، بنادر، کلانشهرها و مناطق داخلی را به هم متصل میکنند.این شبکه بهگونهای طراحی شده که زمان سفر بین شهرهای بزرگ و متوسط به حدود ۱ تا ۴ ساعت کاهش یابد؛ موضوعی که عملاً یک حلقه اقتصادی سریع میان مراکز تولید و مصرف ایجاد میکند.
نکته قابل توجه آن است که آغاز این جهش بزرگ در چین تقریباً همزمان با شروع پروژه راهآهن سریعالسیر تهران–قم–اصفهان در ایران بود. پروژهای که قرار بود نخستین خط پرسرعت کشور باشد و زمان سفر میان تهران و اصفهان را به شکل قابل توجهی کاهش دهد. با این حال، پس از گذشت نزدیک به دو دهه، این طرح هنوز به مرحله بهرهبرداری نرسیده و حتی بخشهایی از عملیات زیرسازی آن نیز تکمیل نشده است.در میان کشورهای اروپایی، اسپانیا با نزدیک به چهار هزار کیلومتر خطوط پرسرعت در رتبه دوم جهان قرار دارد. فرانسه، آلمان و ترکیه نیز طی سالهای گذشته سرمایهگذاریهای قابل توجهی در این بخش انجام دادهاند و شبکههای گستردهای را توسعه دادهاند. تجربه این کشورها نشان میدهد که راهآهن پرسرعت به یکی از ارکان اصلی حملونقل عمومی و توسعه پایدار تبدیل شده است.در مقابل، بسیاری از کشورهای آفریقایی و همچنین ایالات متحده آمریکا هنوز از توسعه گسترده این فناوری فاصله دارند. محدودیت منابع مالی، اولویت یافتن سایر پروژههای زیرساختی و اتکای بیشتر به حملونقل جادهای از مهمترین دلایل این وضعیت عنوان میشود.مقایسه روند توسعه راهآهن پرسرعت در جهان با وضعیت پروژه تهران–قم–اصفهان، بار دیگر ضرورت تعیین تکلیف و اولویتبندی طرحهای بزرگ زیربنایی در کشور را یادآور میشود. پروژهای که میتوانست نقطه آغاز شبکه قطارهای سریعالسیر ایران باشد، اما اکنون پس از سالها همچنان در انتظار عبور از ایستگاه ساخت قرار دارد.#حملونقل_ریلی#راهآهن_سریعالسیر#چین#راهآهن_پرسرعت_تهران_قم_اصفهان 09:14 - 1 تیر 1405