فرصت‌های راهبردی خزر از تنگنای جنوب تا تحریم‌شکنی در شمال

با تداوم محاصره دریایی در جنوب و بسته بودن تنگه هرمز، دریای خزر از مسیر مکمل به شریان حیاتی تاب‌آوری اقتصادی تبدیل شده؛ همکاری استراتژیک با روسیه در کریدور شمال–جنوب و تشکیل کنسرسیوم بندری–دریایی، فرصتی طلایی برای دور زدن گلوگاه‌های جنوبی است.
گروه اقتصادی خبرگزاری فارس؛ در حالی که اختلال در مسیرهای دریایی جنوب به‌ویژه در تنگه هرمز، می‌تواند اقتصاد جهانی را با شوکی عظیم مواجه کند، نگاه کارشناسان به سمت شمال چرخیده است. اهمیت این چرخش راهبردی آنجا آشکار می‌شود که بدانیم نزدیک به ۹۰ درصد تجارت جهانی از مسیر دریا می‌گذرد. بنادر جنوبی ایران که با مانع محاصره دریایی آمریکا روبروست، اکنون بنادر حاشیه دریای خزر را به‌عنوان «سوپاپ اطمینان» اقتصاد خود فعال می‌کند.در رأس این فرصت‌ها، پروژه عظیم «کریدور بین‌المللی حمل‌ونقل شمال-جنوب» قرار دارد. این اَبَرپروژه لجستیکی به طول ۷۲۰۰ کیلومتر، یک شبکه حمل‌ونقل چندوجهی است که هند را از طریق ایران و روسیه به شمال اروپا متصل می‌کند. مزیت بزرگ این مسیر، کاهش زمان و هزینه است. کارشناسان تخمین می‌زنند که کریدور شمال-جنوب می‌تواند هزینه‌های حمل بار را تا ۳۰ درصد کاهش داده و مدت زمان ارسال کالا از بمبئی به مسکو را از ۴۰ روز به حدود ۲۰ روز برساند.شاخه میانی این کریدور، اتصال مستقیم و بدون واسطه ایران و روسیه را از طریق دریای کاسپین فراهم می‌کند و می‌تواند سهم ده درصدی دریای کاسپین از تجارت خارجی ایران را 2 الی 3 برابر کند.
پویاترین نمود همکاری در این کریدور، توافق ایران و روسیه برای ایجاد یک «کنسرسیوم مشترک بندری و دریایی» است. این کنسرسیوم که مشارکت شرکت‌های خصوصی و دولتی دو کشور را در بر می‌گیرد، با هدف هماهنگ‌سازی تعرفه‌ها، تسهیم تأسیسات و توسعه حمل‌ونقل چندوجهی شکل گرفته است. هدف‌گذاری اولیه، افزایش حجم مبادلات تجاری از مسیر خزر به بیش از پنج میلیون تن در سال است. در همین راستا، بندر کاسپین در منطقه آزاد انزلی، به‌عنوان یک کانون حیاتی مدرن با آبخور مناسب، به دروازه‌ای برای اتصال شبکه ریلی و جاده‌ای ایران به بنادر جنوبی روسیه تبدیل شده است.همکاری‌های راهبردی با روسیه؛ اتحاد لجستیکی در سایه تحریمهم‌افزایی ایران و روسیه در دریای خزر ابعادی فراتر از تجارت یافته و به یک اتحاد لجستیکی تمام‌عیار بدل شده است. با توجه به تحریم‌های گسترده غرب علیه هر دو کشور، این اتصال خزری اهمیتی دوچندان یافته است.روسیه که مسیرهای تجاری خود از طریق بالتیک و دریای سیاه را مختل شده می‌بیند، با هدایت محموله‌های خود از طریق خزر، به یک مسیر ایمن و مقاوم در برابر تحریم‌ها برای دسترسی به بازارهای جنوبی از جمله هند و چین دست می‌یابد.این همکاری‌ها در چند محور کلیدی در حال اجرا و توسعه است:۱. توسعه ناوگان و توافق‌های لجستیکی: روسیه با تحویل کشتی‌های باری پیشرفته مانند «ساحل خزر» با ظرفیت ۷۲۰۰ تن به ناوگان کشتیرانی ایران، به طور مستقیم توان لجستیکی این مسیر را تقویت می‌کند. همچنین، راه‌اندازی خطوط منظم کانتینری بین بنادر دو کشور مانند ماخاچ‌کالا و بنادر شمالی ایران در دستور کار قرار دارد. دو طرف قصد دارند حمل‌ونقل کالا در مسیرهای ایران-روسیه-هند و ایران-روسیه-چین را از سال ۲۰۲۶ عملیاتی کنند.
۲. تضمین امنیت کریدور: مسکو با درک حساسیت شرایط، پیشنهاد برگزاری رزمایش‌های دریایی مشترک چندجانبه در سال ۲۰۲۶ با حضور ایران، روسیه، قزاقستان و آذربایجان را مطرح کرده بود. هدف از این رزمایش، تمرین «تضمین امنیت کشتیرانی و تأسیسات اقتصادی دریانوردی» اعلام شده است. این پیام روشنی به بازیگران فرامنطقه‌ای است که امنیت این آبراه، توسط خود کشورهای ساحلی تأمین خواهد شد.۳. پوشش خلأهای زیرساختی و بحران‌های فوری: در شرایطی که ایران با پیامدهای ناشی از محاصره مسیرهای جنوبی روبروست، مسیر خزر به شریان حیاتی تأمین کالاهای اساسی تبدیل شده است. در همین زمینه، روسیه صادرات غلات خود به ایران از مسیر خزر را از سر گرفته است.
موانع و چالش‌های پیش رو تجاری‌سازی دریای کاسپینباوجود فرصت‌های طلایی، مسیر عبور از خزر همچنان با چالش‌های جدی و ناهماهنگی‌های ریشه‌ای روبرو است:1. چالش‌های زیست‌محیطی و ظرفیت بنادر: کاهش سطح آب دریای خزر یک تهدید دائم برای بنادر شمالی ایران محسوب می‌شود. با این حال، مقامات سازمان بنادر و دریانوردی تأکید دارند که این چالش طبیعی را باید مدیریت کرد و نباید محدودکننده تجارت و اتصال‌پذیری منطقه شود. این امر نیازمند لایروبی مستمر و سرمایه‌گذاری مداوم است.2. تهدیدات امنیتی نوظهور: شاید نگران‌کننده‌ترین چالش، گسترش دامنه تنش‌های نظامی به این منطقه حساس باشد. برای سال‌ها، خزر به‌عنوان یک لجستیک کریدوری بین ایران و روسیه عمل می‌کرد، منطقه‌ای که در سایه قرار داشت. اما اخیراً حملات هوایی به تأسیسات دریایی در بندر انزلی، این امنیت را شکسته و نشان داد که خزر دیگر یک «منطقه امن» مصون از درگیری‌ها نیست. کرملین نیز هرگونه گسترش درگیری به خزر را «به شدت منفی» ارزیابی کرده است.3. موانع نهادی و سرمایه‌گذاری: وجود قوانین محدودکننده در بخش کشتیرانی که امکان استفاده حداکثری از ناوگان ایرانی را فراهم نمی‌کند و کمبود سرمایه‌گذاری خارجی به دلیل قدم برنداشتن در راستای تجاری‌سازی دریای خزر با کشورهای حاشیه آن، از دیگر موانع جدی در راه بالفعل شدن ظرفیت‌های خزر هستند.
خزر، فرصتی که نباید از دست برودنتیجه آنکه، رویای ایرانی «محاصره‌ناپذیری» از مسیر خزر، به بلوغ راهبردی نزدیک می‌شود، اما تحقق کامل آن نیازمند یک جهش عملیاتی و دیپلماتیک هماهنگ با محوریت روسیه است. همکاری‌های ایران و روسیه در چارچوب کریدور شمال-جنوب، نه یک انتخاب، که واکنشی حیاتی به معمای ژئوپلیتیکی جنوب و تحولات تنگه هرمز است. با تکمیل کریدورهای ریلی و جاده‌ای، تقویت کنسرسیوم مشترک بندری و تضمین امنیت این پهنه آبی، بنادر شمالی ایران می‌توانند از یک مسیر جایگزین، به شاهراه اصلی تجارت خارجی کشور تبدیل شوند و گره کور محاصره دریایی جنوب را بگشایند.#دریای_کاسپین#کریدور_شمال_جنوب#روسیه#محاصره_دریایی#کالاهای_اساسی
22:39 - 18 اردیبهشت 1405
اقتصاد
راه و مسکن
صنعت و تجارت

4 بازنشر8 واکنش
59٫9k بازدید



7 پاسخ

تصویر نمایه‌ی ‌اخبار کاراته ایران‌
@Ikf_news4 ساعت پیش
در پاسخ به

برترین کاتاروهای لیگ کاراته وان دختران ایران«امید الف»

به گزارش روابط عمومی فدراسیون کاراته، پنجمین روز لیگ کاراته وان ایران "یادواره شهدای شجره طیبه میناب" در بخش دختران به میزبانی استان همدان پیگیری و نفرات برتر رده های مختلف مشخص شدند.

نمایش گزارش


تصویر نمایه‌ی ‌اخبار کاراته ایران‌
@Ikf_news4 ساعت پیش
در پاسخ به

برترین کاتاروهای لیگ کاراته وان دختران ایران«جوانان ب»

به گزارش روابط عمومی فدراسیون کاراته، پنجمین روز لیگ کاراته وان ایران "یادواره شهدای شجره طیبه میناب" در بخش دختران به میزبانی استان همدان پیگیری و نفرات برتر رده های مختلف مشخص شدند.

نمایش گزارش


@user17090999846032157374 ساعت پیش
در پاسخ به
خزر و زهر مار ، خزر و مرگ ، کاسپین (مازندران)چه مشکلی داره که اسم اون جماعت بربر یهودی رو استفاده می کنید؟!

تصویر نمایه‌ی ‌farshad‌
@IranHamdel4 ساعت پیش
در پاسخ به و
تصویر نمایه‌ی ‌farshad3530‌
farshad3530

@Farshad300  •  13 تیر 1404

درخواست ایجاد صندوق خسارت برای سهامداران خرد بورس و انتقال مبلغ آنها
مطالبه

درخواست ایجاد صندوق خسارت برای سهامداران خرد بورس و انتقال مبلغ آنها

بر کسی پوشیده نیست که در این ۵ سال تالار شیشه ای بورس تاریک ترین سال‌های خودش را به همه نشان داد. بیانیه ریسکی دادند و موجی از تخلفات و سوءاستفاده‌ها از سهامداران بینوا شروع کردند و به آن رنگ و لعاب قانونی دادند. از دولتی ها تا خصولتی‌ها و ارگان های ناظر بورسی و غیر بورسی. سازمان‌های ناظر، چه بورسی و چه قضایی، در قبال این روند سکوت اختیار کردند. سوال اینجاست: پلیس فتا در این پنج سال کجا بود؟ قوه قضاییه و دادستانی در مقابل این حجم از اغفال عمومی چه نقشی ایفا کردند؟ چرا مدیران و مسئولان ارشد بازار سرمایه، بانک مرکزی، شورای عالی بورس، و وزرا نسبت به این وضعیت واکنشی مؤثر نشان ندادند؟ جای خالی پاسخگویی همچنان احساس می‌شود. پلیس فتا در این ۵ سال کجا بوده و هست مگر وظیفه ای جز این دارد که مجرمان اینترنتی را گرفته و قوه قضائیه کجا بود و دادستانی و کلا ناشران و مدیران بورس و وزرا و بانک مرکزی و روسای سازمان عریض و طویل بورس و شورای عالی بورس کجا بودند و همه با خوشحالی مدیران بعدی را آوردند که می‌دانید چه کردند! مدیران و مسوولانی که قوانین و ابزار و ساختار را طوری با دقت و با هماهنگی هم قرار دادند تا مردم دارایی حلال سال‌ها تلاششان از بین برود. حمایت ها در منفی‌ترین حالت! گویا حتی اتفاقات سیاسی و حرفهای سیاسیون با بورس در هماهنگی کامل هست! شما هر خرید و کاری می‌کنید ریسک دارد و پلیس و قوه قصاییه و دیگر ارکان مراقب هستند ولی چه شد که در بورس جز پولشویی و کد به کد و صف خرید و فروش و ایجاد صف های کاذب برای اغفال کار دیگری انجام نشد. آینه تمام قد از وضعیت اقتصاد وکشور در بورس نشان داده شد. عادی انگاری هر سقوط و بدون اطلاع گذاشتن مردم و سهامدار خرد از اخبار مهم تاثیر گذار و جمع کردن در صف فروش و به یکباره صف خرید کردن نمادهای نور چشمی و شاخص‌ساز بدون اینکه کسی بتواند واردش شود جز رانتی ها و نزدیکان. یکبار برای همیشه خسارت سهامدار را که به راحتی قابل محاسبه هست را بدهید و اجازه ورود مردم خرد را دیگر به این کوره پول حلال سوزی راه ندهید. و حساب کسانی را هم که با صف فروش کردن‌ها و عرضه اولیه ها و نمادهای کاغذی پول بر پولشان اضافه کردند را بسته و مبلغ همراه با خسارت و تورم او را محاسبه و به قدرت خرید سهامداران خرد در کارگزاری هایشان واریز نمایید. خوشبختانه یا متاسفانه عمر کوتاه هست! و خیلی زود دیر میشود. نمادهای بورسی با ایجاد ظاهری گمراه کننده از روند معاملات اوراق بهادار یا کالا یا ایجاد قیمتهای کاذب و یا اغوای اشخاص به انجام معاملات اوراق بهادار یا کالا (بند 3 ماده 46 قانون بازار اوراق بهادار جمهوری اسلامی ایران و ماده 10 قانون توسعه ابزارها و نهادهای مالی جدید) اقدامی خلاف کردند. متاسفانه ناشران، ناظران ،شورای عالی بورس،رئیس جمهور و وزرا و روسای بورس و تمام ارگان های ذینفع باید مورد رسیدگی قرار گیرند. درخواست دارم در بالاترین سطوح این اقدام شود شک نکنید اعتماد مردم دوباره به سمت شما بر خواهد گشت.تعداد سهامداران بورسی به قدری هست که در تحول کشور عزیزمان ایران نقش سازنده ای داشته باشند و پشت مسوولانی که پشتشان ایستادند بایستند. کسانی که کنار ایستادند و می‌دانند و کاری نمی‌کنند هم بدون شک شریک این تخلف خواهند بود. به امید فردایی بهتر از دیروز و امروز یاحق

پلیس فتا، مرکز تشخیص و پیشگیری از جرائم سایبری پلیس فتا ناجا، دادستانی کل کشور، مجلس و قوه قضائیه، رئیس جمهور، شورای عالی بورس، سازمان بسیج، ناظر بورس، وزیر اقتصاد و دارایی

1000
پیگیری از مسئول مربوطه
10٬000
پیگیری از عالی ترین مسئول

تصویر نمایه‌ی ‌خلیج فارس‌
@user1768378758474 ساعت پیش
در پاسخ به
گندم گوشت و روغن افتابگردان از شمال به میزان بیشتر از نیاز وارد کنید با هزینه کمتر

@user1778078546802 ساعت پیش
در پاسخ به
انشالله یه چیز که ایران مثل قبل نباید باشع کارهای اداری فشل قدیمی یعنی سریع کار رو جلو بردن ظمنا سریعا ارتباط هر روزه گرفتن با کشور های همسایه شمالی برای پیشبرد کار هر روزی که کار انجام ندیم ضرر هست یا علی بگید