💌
با این جمله، فیتیله بحث را پایین بکشید!
«مگر نگفتم این ماشین را نخر؟ مگر نگفتم پیش آن تعمیرکار نبر؟ حالا هم پولت را از دست دادی و هم ماشین درست نشد.»این گزارش یک جمله طلایی برای ساختن پلهای کلامی است.
«حتماً برای شما هم پیشآمده که همسر، فرزند یا یکی از نزدیکانتان دچار مشکلی شده باشد یا به دلیل خستگی، سکوت اختیار کرده باشد. در این شرایط، ما معمولاً کنجکاو میشویم که بفهمیم چه اتفاقی افتاده است. جلو میرویم و میپرسیم: «چی شده؟ چرا ساکتی؟ چرا ناراحتی؟» و طرف مقابل توضیح کوتاهی میدهد. اما واکنش بعدی ما در زندگی روزمره، اغلب به سمتی میرود که مغز در جایگاه «قضاوت گر» قرار میگیرد.»
اگر همیشه غر میزنید بخوانید!
مرضیه کشوری، کارشناسی ارشد روانشناسی خانواده و مشاور و مدرس، با اشاره به موقعیتهای تکراری که همه ما درگیرش شدهایم سراغ یک جمله طلایی رفته است. او اول موقعیت را توضیح میدهد: ممکن است بگوییم: «مگر نگفتم این ماشین را نخر؟ مگر نگفتم پیش آن تعمیرکار نبر؟ حالا هم پولت را از دست دادی و هم ماشین درست نشد.» یا وقتی میخواهیم کمک کنیم، با لحنی دستوری میگوییم: «بده من، تو که بلد نیستی! من خودم آشنا دارم، خودم درستش میکنم.»
«مگر من از تو کمک خواستم؟!»
نکته مهم این است که علاوه بر کلمات، «لحن» و «زبان بدن» ما اهمیت ویژهای دارند. بر اساس قواعد ارتباطی، ۵۵ درصد از تأثیرگذاری کلام ما مربوط به زبان بدن (حالت چهره و وضعیت ایستادن) است، حدود ۳۳ درصد آن مربوط به لحن بیان و تنها ۱۲ تا ۱۳ درصد آن به محتوای کلام اختصاص دارد.بنابراین، حتی اگر از کلمات مؤدبانه و زیبایی استفاده کنید، اما لحن و زبان بدن شما سرزنشگر، قضاوتگر یا تحقیرآمیز باشد، اثر کلماتتان از بین میرود. این مدل برخورد، دقیقاً همان «سد کلامی» است که باعث میشود طرف مقابل گارد بگیرد و بگوید: «مگر من از تو کمک خواستم؟ ولم کن!» و این شروع یک مشاجره است.حتی اگر دعوایی هم رخ ندهد، این رفتار اثرات مخرب بلندمدتی دارد؛ طرف مقابل بهتدریج از ما قطع امید میکند. اگر این شخص همسر یا فرزند ما باشد، دیگر در دوران بحران یا نوجوانی برای مشورت سراغ ما نمیآید.
ترکیب لحن و کلام شما شیرین است؟!
یک خانمِ دانا و باسیاست، کسی است که محل رجوع و مأمنِ امن اطرافیانش باشد. اما سبک کلامیِ سرزنشگرانه، این جایگاه را از بین میبرد و حس بیاهمیتبودن را به طرف مقابل منتقل میکند. به یاد داشته باشیم که لحن و کلام ما میتواند سازنده باشد یا ویرانگر؛ انتخاب با ماست.طرف مقابل با خود میاندیشد: «من که اهمیتی ندارم؛ او فقط میخواهد دستور بدهد یا کارهایش را به من واگذار کند.» در نهایت، فارغ از اینکه او چه فکری درباره ما میکند، نتیجه این است که دیگر ما را «مأمن امن» خود نمیداند.
از سر باز نکنید!
کشوری با اشاره به یک جایگزین مطلوب دست ما را برای تغییر مسیر باز میکند:حالا جایگزین این رفتار چیست؟ چه جملهای به کار ببریم که پل ارتباطی ایجاد شود؟ این نکته حتی اگر اهل استفاده از کلمات منفی هم نباشید، برای شما بسیار راهگشاست. استفاده از این جمله در موقعیتهای کوچک و بزرگ معجزه میکند. وقتی چالش، ناراحتی یا خستگی وجود دارد و نیاز به رسیدگی هست، از همسر یا فرزندتان بپرسید: «من در حال حاضر چه کمکی میتوانم به تو بکنم؟» دقت کنید که «لحن» در اینجا تعیینکننده است. تفاوتی بزرگ میان یک پرسشِ از سرباز کردن با یک پرسشِ دلسوزانه وجود دارد. بهترین اثر زمانی حاصل میشود که همدردی را در چهره و کلام خود نشان دهید؛ کمی ناراحتیِ صادقانه را در چهرهتان جاری کنید و با ملایمت بپرسید: «میبینم که ناراحتی؛ من چه کمکی از دستم برمیآید که انجام دهم؟»
این جمله، نتایج دلچسبی دارد
حتی اگر شناخت خوبی از همسرتان دارید، باز هم نتایج این جمله شگفتزده تان میکند، کشوری میگوید:شاید بگویید: «من که میدانم همسرم در این مواقع با یک فنجان چای حالش بهتر میشود.» اگر صددرصد مطمئنید که دمتان گرم! اما پرسیدن این جمله، یک فایده مهم دیگر هم دارد: «فرهنگسازی». با این کار در بستر خانواده جا میاندازید که افراد یاد بگیرند نیازهایشان را دقیق بیان کنند. خیلی وقتها ما حتی خودمان هم نمیدانیم چه نیازی داریم؛ مثلاً دلمان میخواهد همسرمان فقط به حرفهایمان گوش دهد، اما چون آگاه نیستیم، میگوییم: «برو برایم چای بیاور.» و بعد از آوردن چای هم حالمان خوب نمیشود.پرسیدن این سؤال، بار روانی طرف مقابل را سبک میکند. حتی اگر در آن لحظه واقعاً کاری از دست شما برنیاید، همین که پرسیدهاید، او احساس میکند تنها نیست و لازم نیست همه بارِ مشکلات را تنهایی به دوش بکشد. این پرسش، اعتماد و صمیمیت را عمیقتر میکند.علاوه بر این، پرسیدنِ این سؤال «نقش مثبت» را در طرف مقابل فعال میکند. کسی که احساس کند میتواند در حل مشکلِ عزیزش مشارکت کند، ناخودآگاه مسئولیتپذیرتر، مهربانتر و فعالتر میشود.اگر میخواهیم همسرمان در مسائل خانه فعالتر باشد، باید فضا را برایش باز کنیم. با این کار، رابطه از حالتِ «نصیحتگری و دستوردادن» به مرحله «همراهی واقعی» تغییر میکند.#رابطه_دعوا_گفتگو#اختلاف_زوجین#روانشناسی
20:04 - 27 خرداد 1405