مراقب باشید موجی نشوید!
در همه جای دنیا، علم و فناوری، رسانه و سرمایه سه ضلع مثلث قدرت هستند. کره جنوبی با ارتقا قدرت نرم و به دستگرفتن رسانه، از یک کشور جهانسومی در دهه ۹۰ میلادی به یک کشور قدرتمند تبدیل شد که در حال حاضر رتبه ۱۵ را در قدرت نرم جهان دارد.
گروه زندگی: موج کرهای که با پخش سریال یانگوم راهش را به تلویزیون ایران باز کرد، حالا دیگر منتظر مجوز نیست و باقدرت هرچه بیشتری، فضای فراغت و فکری اقشار مختلف را درگیر کرده است. مهم نیست جومونگ میبینید یا یکی از سریالهای بروز کره جنوبی که بهراحتی قابلدسترسی است، شما با آغوش باز، فرهنگ کره جنوبی را به دورن خانهتان راه دادهاید بی اینکه حتی متوجه صدای پای چشم بادومیها شوید. شاید تا دو سه سال پیش، در یک جمع چندنفره، بیشتر اشخاص مخاطب سریالهای هالیوود و بالیوود بودند اما امروز کمتر کسی است که دستکم یک سریال کرهای ندیده باشد. اما واقعاً این آرمانشهر درون سریالها، این کره جنوبی متمدن و مدرن، واقعیت دارد؟
دروغ شاخدار چشم بادومیها!
مهدی منصوری خواه مدیر مؤسسه بینالمللی هاتف شرق و اولین مبلغ شیعه در کره جنوبی پاسخ میدهد: «اجازه بدهید با یک مثال به این سؤال پاسخ بدهم؛ در همه سریالها شخصیتی را میبینیم که خلاف جریان آب شنا میکند و میخواهد خودش را در جامعه بالا بکشد. مثلاً یک بانوی دونپایه دربار میرود و کنار پادشاه قرار میگیرد. کارمندی دونپایه در یک اداره، رئیس جمهور را استیضاح میکند و...یا آدمی را میبینیم که با رئیس خودش درگیر میشود و در آخر موفق است. خیلی واضح بگویم این در کره جنوبی محال است. نظام طبقاتی همچنان آنجا وجود دارد نه به معنای پادشاه و مردم مستضعف بلکه به معنای منصب داشتن. شما حتی در سریالهایشان هم میبینید وقتی رئیس دارد رد میشود همه خم میشوند و تعظیم میکنند. اینها حق ندارند نسبت به مافوق تعدی داشته باشند و اصلاً چنین چیزی که در سریالها شاهدش هستیم در خود کره جنوبی معنادار نیست».
سئول شبیه لس آنجلس میشود؟
به نظر میرسد این آرمانشهری که موج کره سعی دارد از کشورش بسازد، یک دروغ نرم است که مخاطب حتی دوست دارد آن را باور کند و همین حالا همین یک نکته را اگر با مخاطبان این سریالها در میان بگذارید به نزدیکی فرهنگ ما و باورها و احترامهای سنتیشان اشاره میکنند. منصوری خواه میگوید «کره جنوبی در حال گذار از سنت به مدرنیته است. در شهرها و روستاهای کوچک کره جنوبی، چیزی شبیه روستاهای ایران، همچنان شاید فرهنگ خونگرم و سنتی را ببینید، اما هرچه به سمت سئول برویم، رفتار غربی میشود.»
خداحافظی با خاطرات سنتی مادربزرگهای کرهای
«حتی یکی از جذابیتهای کیدرام برای مخاطبان غربیاش (سریالهای کره جنوبی) همین تلفیق مدرنیته و سنت است. چیزی که در خود کره جنوبی دارد کمرنگ میشود و بیشتر مردم مدرن شدهاند. خود کره جنوبی هم تمایل دارد فرهنگ غربی و اروپایی را در کشورش پیاده کند. در سال ۲۰۲۰ میلادی، خود کره جنوبی با ارائه پیشنهاد میخواست متولی دادن جایزه به شهروند جهانی باشد. شهروندی که غربی و مدرن رفتار کند و ارزشهای غربی را به رسمیت بشناسد.»
باراک اوباما هم بعلللله...
«شما اهل کی پاپ هستید؟!این سؤالی است که دو سه سال پیش از اوجگرفتن گروه بی تی اس، از باراک اوباما وقتی به کره جنوبی سفرکرده پرسیده بودند، جالب است که این رئیس جمهور آمریکا حتی قبل از فراگیرشدن یک جریان، از آن حرف میزند و حمایت میکند.» منصوری خواه میگوید حتی بایدن هم با گروه موسیقی کره دیدار داشته است و این گروه موسیقی در همه سفرهای سران کره جنوبی شرکت دارد. به نظر میرسد چه سریال باشد، چه موسیقی، ما با یک صادرات سرگرمی ساده طرف نیستیم.
یانگوم فقط یک آشپز نبود!
در مورد ارزشهای خاصی که در سریالها پررنگ شده از مدیر فصلنامه مطالعات راهبردی کره جنوبی میپرسم. در مورد هویت زنانهای که بهسادگی و بدون کمترین درد دارد منتقل میشود: از این کشور، محال است سریالی ببینید و فمینیسم در آن پررنگ نباشد. ایران قوانین ضد زن ندارد. اما در کره جنوبی هنوز هم بهصورت رسمی قوانینی علیه زنان وجود دارد. آنها هنوز هم یک جامعه زنستیز هستند و دلیل اینکه میبینید این فمینیسم در سریالهایشان به این اندازه پررنگ است همین است.مهدی منصوری خواه ادامه میدهد: کره جنوبی دارد به سمت جهانیشدن میرود. جهانیشدن در معنای غربیاش. معنایی که دیگر همجنسگرایی، فمینیسم و نئولیبرالیسم در آن پذیرفته شده است.
این موجی است که به در خانه شما هم میرسد!
همیشه تماشای هالیوود برای خیلی از خانوادههای معتقد و اهل تربیت یک امر ناپسند و پر از حاشیه است. همه خانوادههای ایرانی میدانند که تماشای یک سریال خارجی و اروپایی میتواند فرزندانشان را با چه تبعاتی روبرو کند اما در مورد سریالهای کرهای دچار تردید میشوند چرا که سادهلوحانه فکر میکنند این ترکیب سنت و مدرنیته در این سریالها، واقعی است و نزدیک به فرهنگ ما.
میخواهید ببینید، حداقل سرتان را زیر برف نبرید!
هنوز یادم هست که در اتوبوس کاروان کربلا، نوجوان صندلی جلویی، یکی از سریالهای کیدرام را میدید و کل شب با همین سریال مشغول بود. در حالی که مادر مذهبیاش کنارش نشسته بود و با خیال راحت فکر میکرد فرزندش بهدرستی سرگرم شده است، بی کمترین خطر.اما نکات مهدی منصوری خواه نشان میدهد وقتش رسیده است اگر حتی مصرفکننده این محصولات هستیم حداقل با یک آگاهی بیشتری نسبت به این فرهنگ هشیار باشیم و با تصور شرقی بودن، فریب نخوریم. هرجا که آدمها گاردی نداشته باشند، اثرگذاشتن روی آنها بهمراتب خیلی آسانتر است.#موج_کرهای#سریال_کرهای#کیدرام 21:19 - 25 ژانویه 2026