موج مطالبه «اقتصاد تابآور» شکل گرفت
رصد یک موج مردمی در شبکههای اجتماعیگروهی از فعالان مردمی فضای مجازی با راهاندازی موجی مطالبهگر در شبکههای اجتماعی، مسئله گرانی، سوءاستفاده اقتصادی در بحران و ضرورت شفافیت اقتصادی را برجسته کردند.
روایت شکلگیری یک جریان مطالبهگردر روزهایی که جنگ شناختی و عملیات روانی به یکی از ابزارهای اصلی رقبا و دشمنان در میدان رسانه تبدیل شده، جمعی از فعالان مردمی فضای مجازی تلاش کردهاند روایت متفاوتی از مطالبات اقتصادی جامعه ارائه دهند.بر اساس رصد تایملاین شبکههای اجتماعی ایکس، ویراستی و فارس تعاملی، این گروه از ابتدای هفته جاری فعالیت هماهنگی را آغاز کردهاند و از ساعت ۹ صبح روز سهشنبه با انتشار مجموعهای از محتواها، کلیدواژه «تابآوری اقتصادی» را به محور اصلی مطالبات تبدیل کردند.هدف اصلی این جریان، تقویت تابآوری ملی از مسیر مطالبهگری اقتصادی و شفافیت در بازار عنوان شده است.تابآوری؛ مفهومی فراتر از یک شعارتابآوری در ادبیات اجتماعی و اقتصادی به توانایی جامعه برای عبور از بحرانها، بازیابی توان قبلی و حفظ ثبات در شرایط فشار اشاره دارد.فعالان این جریان معتقدند در شرایطی که دشمنان بهطور مستمر در حال سنجش میزان مقاومت جامعه ایرانی هستند، تقویت تابآوری اقتصادی میتواند یکی از مهمترین ابزارهای حفظ ثبات اجتماعی باشد.به همین دلیل تلاش کردهاند مطالبات اقتصادی را با ادبیات ساده و قابل فهم برای مردم در شبکههای اجتماعی مطرح کنند.
مقابله با سوءاستفاده اقتصادی در شرایط بحرانیکی از مهمترین محورهای این موج رسانهای، مقابله با سوءاستفاده از شرایط بحرانی برای افزایش قیمتها است.در بسیاری از محتواهای منتشر شده، به مسئله افزایش قیمت کالاها به بهانه شرایط خاص یا جنگی اشاره شده و کاربران از مسئولان خواستهاند:- قیمتهای مصوب بهصورت عمومی اعلام شود - نظارت میدانی بر بازار افزایش یابد - با گرانفروشی و احتکار برخورد سریع انجام شود در برخی از این محتواها پرسشی محوری تکرار میشود: «چه کسی پاسخگوی سوءاستفاده از شرایط بحرانی برای گرانفروشی است؟»
فاصله روایت رسمی با تجربه بازارمحور دیگر محتواها، بیثباتی قیمت کالاهای مصرفی و مواد غذایی است.کاربران در این موج رسانهای به شکاف میان اظهارات رسمی درباره نبود کمبود کالا و افزایش روزانه قیمتها در بازار اشاره کردهاند.در این بخش، مطالبه اصلی فعالان فضای مجازی نظارت واقعی بر بازار و برخورد عملی با گرانفروشی عنوان شده است.
مطالبه حمایت از تولید و کارگرانموضوع حمایت از تولیدکنندگان و امنیت شغلی کارگران نیز در این جریان رسانهای برجسته شده است.در برخی محتواها به مشکلات واحدهای تولیدی آسیبدیده و سختی دریافت تسهیلات بانکی اشاره شده و از مسئولان خواسته شده:- فرآیند دریافت وام برای تولیدکنندگان تسهیل شود - حمایت فوری از واحدهای آسیبدیده انجام گیرد - بستههای حمایتی برای کارگران در نظر گرفته شود به اعتقاد فعالان این حرکت، توقف تولید مستقیماً معیشت خانوادهها را تحت تأثیر قرار میدهد.
مطالبه شفافیت اقتصادی از مسئولاندر کنار مطالبات اقتصادی، موضوع شفافیت در اطلاعرسانی اقتصادی نیز در بسیاری از محتواها دیده میشود.کاربران معتقدند فاصله میان گزارشهای رسمی و تجربه روزمره مردم در بازار باعث شکلگیری بیاعتمادی شده و تنها راه کاهش این شکاف، گفتوگوی مستقیم و گزارشهای شفاف اقتصادی است.
حضور حسابهای خارجی در بحثهای اقتصادی ایرانیکی از نکات قابل توجه در جریان این موج رسانهای، فعالیت برخی حسابهای کاربری با مبدأ خارج از ایران در بحثهای اقتصادی بوده است.بر اساس رصد انجامشده، تعدادی از این حسابها که منشأ آنها به ایالات متحده و برخی کشورهای اروپایی بهویژه ایتالیا نسبت داده شده، در واکنش به مطالبات اقتصادی کاربران ایرانی مشارکت کردهاند.نکته قابل توجه آن است که این حسابها در مواردی واکنشهای هماهنگ نسبت به مطالبات اقتصادی مطرحشده نشان دادهاند؛ مسئلهای که از نگاه برخی فعالان رسانهای میتواند نشانهای از تلاش برای اثرگذاری بر روایتهای اقتصادی در فضای مجازی باشد.
از تایملاین تا خیابانبرخی فعالان این جریان تلاش کردهاند شعارها و پرسشهایی مشخص را برای طرح در فضای عمومی و تجمعات مردمی پیشنهاد دهند تا مطالبات اقتصادی از فضای مجازی فراتر رفته و در سطح جامعه نیز بازتاب پیدا کند.هدف این اقدام، به گفته آنها، تقویت مطالبهگری اجتماعی و افزایش توجه مسئولان به مسائل اقتصادی مردم است.
14:44 - 11 اردیبهشت 1405