فراز ونشیبهای بیسابقه سفر به خانه خدا در سال ۱۴۰۴
سال ۱۴۰۴ با جنگ و تحولات منطقه، حجاج در بازگشت راهی زمین شدند، عمره دو بار لغو و اعزامها بار دیگر از مسیر عراق انجام گرفت که بیسابقهترین فرازونشیب را رقم زد.
گروه حج و زیارت خبرگزاری فارس؛ سال ۱۴۰۴ برای زائران ایرانی خانه خدا، سالی پر فراز ونشیب بود. زائران در ابتدای سال بر اساس برنامهریزی منسجم سازمان حج و زیارت، به عمره مفرده اعزام شدند. در این مقطع، زائران با آرامش خاطر و بدون دغدغه امنیتی راهی سرزمین وحی میشدند.قیمت سفرهای عمره در ابتدای سال با توجه به نرخ ارز و هزینههای مصوب، ۴۵ میلیون تومان تعیین شده بود که برای بسیاری از مشتاقان، عددی نسبتاً مناسب و قابل برنامهریزی به شمار میرفت.
برپایی حج تمتع و بازگشت حجاج در آستانه بحرانپس از ماههای نخست، نوبت به برپایی بزرگترین گردهمایی مسلمانان جهان، یعنی حج تمتع رسید. حجاج ایرانی با پایبندی به مناسک و در فضایی نسبتاً آرام، این فریضه الهی را به جای آوردند. پس از پایان مناسک حج در خرداد، کاروانهای حج تمتع به مرور آماده بازگشت به کشور شدند که ناگهان تحولی بزرگ منطقه را در بر گرفت.
شهادت سرداران و عملیات «وعده صادق»در اقدامی ناجوانمردانه، رژیم صهیونیستی دست به عملیات تروریستی زد که طی آن جمعی از سرداران و فرماندهان بلندپایه ایران اسلامی به شهادت رسیدند. این اقدام، خط قرمزهای نظام جمهوری اسلامی ایران را عبور داد. برخلاف تصور دشمن که گمان میکرد پاسخ ایران در چارچوب دیپلماسی باقی بماند، مقاومت اسلامی با تصمیمی قاطع، پاسخ کوبندهای را طراحی کرد. عملیات «وعده صادق» با شلیک دهها فروند موشک بالستیک به عمق سرزمینهای اشغالی اجرا شد. تصاویر اصابت دقیق موشکها به اهداف نظامی، صفحه اول رسانههای جهان را پُر کرد. لغو پروازها و سرگردانی زائرانهمزمان با اجرای این عملیات، پروازهای مسافری به ویژه پروازهای زیارتی به مقصد عربستان و بالعکس به طور کامل لغو شدند. هزاران زائر حج تمتع که در عربستان حضور داشتند یا در فرودگاههای ایران منتظر بازگشت بودند، در شرایطی بحرانی و سرگردان قرار گرفتند.در این مقطع، نه تنها حجاج بلکه برنامه اعزام کاروانهای عمره نیز به حالت تعلیق درآمد. فرودگاههای امام خمینی (ره) و فرودگاههای مشهد و سایر شهرها شاهد تجمع زائران نگرانی بود که نمیدانستند چه زمانی میتوانند به خانه بازگردند یا به سفر بروند.
ابتکار تاریخی سازمان حج؛ بازگشت زمینی از مسیر عراقدر بحبوحه این بحران، سازمان حج و زیارت با مدیریت میدانی و ابتکار عمل شهید علیرضا بیات، رئیس وقت سازمان حج و زیارت تصمیمی هوشمندانه و کمسابقه گرفت. با هماهنگی دستگاههای امنیتی و سیاستگذار و کشورهای عربستان و عراق، عملیات بزرگ انتقال زمینی زائران از عربستان به سمت مرزهای عراق آغاز شد.کاروانهای اتوبوسی، حجاج را از مسیرهای زمینی به سمت عراق هدایت کردند. این تصمیم نه تنها موجب بازگشت ایمن هزاران زائر ایرانی شد بلکه برکتی غیرمنتظره به همراه داشت. بسیاری از زائران که شاید تا پایان عمر توفیق زیارت عتبات را پیدا نمیکردند، پس از فراغت از حج، مهمان حرمهای مطهر امام علی (ع) در نجف و امام حسین (ع) در کربلا شدند. این سفر ناخواسته، به یک زیارت دوگانه و خاطرهای ماندگار تبدیل شد.در همین ایام و با توجه به نمایش قدرت موشکی ایران، موجی از تقدیر و تحسین نسبت به توان بازدارندگی جمهوری اسلامی ایران در میان ملتهای منطقه و حتی برخی محافل بینالمللی به ویژه زائران خارجی خانه خدا شکل گرفت.
تعطیلی چندماهه عمره و ازسرگیری پلهایپس از بازگشت حجاج و فروکش کردن نسبی تنشها، اعزامهای عمره تا شهریور ماه به طور کامل متوقف ماند. این تعطیلی که حدود دو ماه به طول انجامید، فشار روانی و اقتصادی زیادی را به فعالان این حوزه و متقاضیان وارد کرد.از شهریور با اخذ مجوزهای امنیتی، اعزامها از سر گرفته شد. در گام نخست، روزانه ۵۰۰ نفر راهی مکه و مدینه میشدند و به تدریج با افزایش ظرفیت، این تعداد به یک هزار و ۳۵۰ نفر در روز رسید.
افزایش بیسابقه تقاضا در ماههای رجب و شعبانبا بازگشایی مجدد اعزامها، تقاضا برای سفرهای عمره به ویژه در ماههای پربرکت رجب و شعبان به شدت افزایش یافت. کاروانها با ظرفیت کامل پر میشدند و صفهای انتظار برای اعزامهای بعدی طولانی شد؛ تا حایی که در روز نخست ثبتنام ظرفیتها به سرعت تکمیل شد.با این حال، این افزایش تقاضا همزمان با نوسانات شدید نرخ ارز در بازار کشور همراه شد. نوسان ارز که به دلیل تنشهای سیاسی و اقتصادی منطقه تشدید شده بود، تأثیر مستقیمی بر هزینههای سفرهای زیارتی گذاشت.جهش قیمتها؛ از ۴۵ میلیون تا ۱۵۰ میلیون تومانآمار و ارقام نشان میدهد که سال ۱۴۰۴ رکورددار بیشترین تعداد تغییر قیمت در سفرهای عمره طی سالهای اخیر بوده است. اوایل سال قیمت مصوب عمره ۴۵ میلیون تومان بود که با استقبال خوبی نیز مواجه شد. نیمه دوم سال (پس از بازگشایی) با توجه به افزایش نرخ ارز و تورم، هزینه سفرهای عمره پس از مدتی به ۷۰ میلیون تومان افزایش یافت. ماههای رجب و شعبان و نزدیک به رمضان این روند صعودی متوقف نشد و قیمتها ابتدا به ۱۴۰ میلیون تومان و سپس برای اعزامهای نوروز ۱۴۰۵ و ماه رمضان به حتی ۱۵۰ میلیون تومان رسید.
این جهش قیمت که بیش از سه برابر قیمت ابتدای سال بود، بسیاری از مشتاقان خانه خدا را از رسیدن به آرزوی خود بازداشت. کارشناسان، افزایش نرخ ارز، کاهش ظرفیت پروازها و افزایش هزینههای خدمات در عربستان را از عوامل اصلی این افزایش قیمت عنوان کردند.شهادت رهبری و تعطیلی دوبارهدر حالی که سازمان حج و زیارت خود را برای اعزام کاروانهای رمضان و نوروز آماده میکرد، تحولی دیگر تمام معادلات را بر هم زد. تشدید تنشهای میان ایران، آمریکا و رژیم صهیونیستی و متعاقباً حادثه تلخ شهادت رهبر معظم انقلاب اسلامی، بار دیگر آسمان منطقه را ملتهب کرد.بلافاصله پس از این واقعه، پروازهای عمره برای دومین بار در سال ۱۴۰۴ به طور کامل لغو شدند. آن دسته از زائرانی که در آن مقطع در سرزمین وحی حضور داشتند، مانند ایام حج تمتع، ناگزیر مسیر زمینی را در پیش گرفتند و از طریق مرزهای عراق به کشور بازگشتند.
وضعیت کنونی؛ ابهام در آینده سفرهای حج و عمرهبا لغو دومینبار پروازها و در حالی که سال ۱۴۰۴ به پایان رسید، سفرهای مکه و مدینه در هالهای از ابهام قرار گرفته است. نه تنها اعزامهای عمره، بلکه برنامهریزی برای حج تمتع ۱۴۰۵ نیز با تردیدهایی مواجه شده است.مدیران سازمان حج و زیارت اعلام کردهاند که اعزامها منوط به فراهم شدن شرایط امنیتی و اخذ مجوزهای لازم است. حتی برخی سفر زمینی حج تمتع را هم پیشبینی کردهاند. اما با توجه به تنشهای سیاسی منطقه همچنان چشمانداز روشنی برای ازسرگیری سفرها ترسیم نشده است.سال ۱۴۰۴ برای ایرانیانی که سالها چشم به راه سفر به خانه خدا بودند، سالی سرشار از فراز و فرود و انتظار و حسرت بود. از اعزامهای روان در ابتدای سال، تا تعطیلیهای ناگهانی به دلیل بحرانهای منطقهای و از بازگشت زمینی زائران تا جهشهای نجومی قیمتها که آرزوی بسیاری را نافرجام گذاشت.
اکنون با پایان این سال پرتلاطم، تنها امید و دعای مشتاقان بیتالله الحرام باقی مانده است. از درگاه خداوند متعال میخواهیم که حسرت زیارت خانهاش را در دل هیچکس نگذارد و ۸۵ هزار زائری که امسال در نوبت حج تمتع باقی ماندند و همچنان منتظر لبیک گفتن به ندای ابراهیم خلیل هستند، در نخستین فرصت ممکن، میهمان ضیافت کریمانه الهی شوند. باشد که سال ۱۴۰۵، سالی باشد که مسیرها گشوده میشود و انتظارها به وصال میرسد.
11:15 - 2 فروردین 1405
تازه ترین اخبار
- پیکر شهید "حسن شاکری" در آغوش خاک آرام گرفت + فیلم
- اربعین رهبر شهید مبدایی برای اتحاد و انسجام پایدار ملی خواهد بود
- پخت یک تُن سمنو در موکب «جان من، ایران من»
- پیکر شهید محمدمهدی محمدی در پاکدشت تشییع شد
- مردم اسلامآبادغرب با همبستگی خود، رویداد بزرگ را رقم زدند
- وداع مردم با مردی که نامش قامت دریا بود
- اقدامات شهرداری قم برای رفاه شهروندان آسیبدیده جنگ
- وقتی اسرائیل ایست بازرسی را زد، دخترش چشمبهراه بود!
- ابلاغ پیام تسلیت دولت به خانواده شهید خطیب در قم
- فیلم| بیعت کامیونداران بروجردی با رهبر انقلاب