روزی که ۱۹۲ هواپیما به آسمان ایران هجوم آورد
۳۱ شهریور ۵۹، ۱۹۲ هواپیمای بعثی آسمان ایران را زیر حمله بردند. عراق تصور میکرد در همان روز نخست پیروز میشود اما خلبانان نیروی هوایی با شجاعت و ایثار ظرف ساعات اولیه ضربهای سهمگین به دشمن زدند و اراده ملی ایران را به رخ جهان کشیدند.
گروه فرهنگ خبرگزاری فارس؛ امروز ۳۱ شهریور چهل و پنجمین سالگرد ساعتها و لحظاتی است که سرنوشت یک ملت را به آزمونی سخت کشاند. آسمان ایران در آن روز میدان هجوم ۱۹۲ هواپیمای بعثی بود برای تولد نخستین پاسخهای آتشین و ارادهای ملی که تا هشت سال ادامه پیدا کرد.خلبان نیروی هوایی ارتش در سالهای دفاع مقدس امیر سرتیپ دوم حسین خلیلی به یاد آن ساعات میگوید: «عراق خیال میکرد با ۱۹۲ پرواز در روز اول، ما را زمینگیر میکند اما نمیدانست که حتی با ۸ پرواز هم قادر خواهیم بود خواب راحت را از چشمانشان بگیریم.»
اولین پاسخ ایران به بعثیها
هنوز غبار بمباران پایگاههای هوایی کشور فروکش نکرده بود که اولین پروازهای تلافیجویانه آغاز شد. خلیلی درباره آن لحظات روایت میکند: «۴ فروند هواپیما از همدان به سمت پایگاه کوت رفتند، به نام ابیعبیده. همزمان ۴ فروند دیگر از بوشهر پایگاه شعیبیه را در بصره زدند. عراق فکر کرد همین است تمام قدرت ما.» اما این تنها آغاز بود.در همان روز نخست، یکی از پروازها زمین خورد و خالد حیدری، خلبان اهلسنت، بهعنوان اولین شهید نیروی هوایی نام خود را در تاریخ ثبت کرد. «این شهادت، نماد وحدت ایران شد. خونی که نشان داد دفاع از میهن مرز مذهبی نمیشناسد.»
۴۴۰ پرنده ایرانی در برابر ۳۳۰ هواپیمای عراقی
آن زمان ایران ۴۴۰ فروند هواپیما در اختیار داشت و عراق ۳۳۰ فروند. اما تحلیلگران خارجی به بغداد القا کرده بودند که ناوگان ایران زمینگیر است: «میگفتند هواپیماها قطعه ندارند و خوابیدهاند.» خلیلی میگوید: «آنها نمیدانستند با همت و غیرت ایرانی همه چیز تغییر میکند. هواپیماهایی که سالها پرواز نکرده بودند، ظرف چند ساعت آماده نبرد شدند.»حتی خلبانانی که دو سال زمینگیر بودند و از مزایای قبل انقلاب بیبهره، بیدرنگ پرواز کردند. او با لبخندی تلخ میافزاید: «خیلی از همانهایی که کتوشلوار اتو کشیده و ساعت پایان خدمت را میشمردند، اولین کسانی بودند که دویدند و هواپیما را آماده کردند.»
عقبنشینی بعثیها از آسمان
یکی از روایتهای تکاندهنده آغاز جنگ، پرواز خلبانی است که تنها دو ماه پیش در ماجرای کودتای نقاب بازداشت شده بود. خلیلی میگوید: «چه شد آن خلبان زندانی، وقتی پای دفاع از ایران رسید، پرواز کرد و به شهادت رسید؟ این نشان میدهد وطندوستی از هر حساب و کتابی فراتر است.»رژیم بعث عراق، پس از دریافت پاسخ سریع ایران شوکه شد. خلیلی توضیح میدهد: «آنها بعد از اولین پاسخها تا سه ماه آسمان را رها کردند. قدرتی که با ۱۹۲ هواپیما در روز اول نشان دادند، دیگر تکرار نشد. ما هم در همان فرصت نیروی زمینی را آماده میکردیم.»جبههای مشخص وجود نداشت و مسیر حرکت دشمن مبهم بود. نیروی هوایی مأمور شد با پروازهای عکسبرداری، نقشه حضور دشمن را تکمیل کند. خلیلی میگوید: «اولین پرواز عکسبرداری همان روز زده شد اما ما دست برنداشتیم. هر پروازی خاطرهای شد سخت، اما سرنوشتساز.»
تغییر مسیر جنگ
در روایت خلیلی نقش مردم و رهبری برجسته است: «پیامهای رهبری و حضور مردمی در پایگاهها، به معنای واقعی امتداد توان رزمی بود. مردم همهچیزشان را پای کار آوردند. از نان و لباس گرفته تا کمک به مرمت باندها. همین شد که جنگ یک پدیده ملی شد.»خلیلی سال اول جنگ را با اف-۵ گذراند و سالهای بعد با کمک شهید بابایی وارد کابین اف-۱۴ شد. «هیچ پروازی آسان نبود، اما هر کدام بخشی از تاریخ است. نیروی هوایی با انهدام پلهای لجستیکی و پوشش هوایی برای نیروهای زمینی، ستون فقرات بسیاری از موفقیتها شد.»در پایان، او با لحنی آرام اما محکم میگوید: «جنگ زخمهای عمیق گذاشت، اما درسی بزرگ هم داشت؛ همبستگی و ایثار. اینها چراغ راه ما هستند، حتی امروز. نسل جوان باید بداند آن پروازها فقط گذشته نیست؛ مسئولیتی زنده برای پاسداری از ارزشهاست.»
14:01 - 31 شهریور 1404
0 بازدید