ضدانقلاب آلودگی هوا را هم پاک کرد
سالهاست که صفحات سلطنتطلب در فضای مجازی ادعا میکنند که تهران در سالهای قبل از انقلاب، بهعنوان پاکیزهترین پایتخت جهان شناخته شده بود؛ اما طبق اسناد تهران در آن دوره بهعنوان آلودهترین پایتخت جهان شناخته شده بود.
گروه فارس پلاس: آلودگی هوا یکی از موضوعاتی است که در دهههای اخیر، شهرهای بزرگ بهویژه تهران را به خود درگیر کرده است. هر سال که وارد فصل سرما میشویم، آلودگی به هوای تهران آمده و جا خوش میکند؛ اما باقیماندههای پهلوی که چندین سال است بهطور جدی در فضای مجازی برای تطهیر این خانواده فعالیت میکنند، ادعا میکنند که تهران در دوران پهلوی، بهعنوان پاکترین پایتخت جهان شناخته شده بوده است. این ادعا در صورتی مطرح میشود که هیچ سند و مدرکی برای اثبات آن وجود ندارد؛ اما برعکسِ آن، اسناد متعددی وجود دارد که نشاندهندۀ «آلودگی بسیار شدیدِ هوا در زمان شاه» است.
نکتهای که مورد توجه قرار میگیرد، این است که این اظهار نظر بیاساس سایبریهای پهلوی در مورد هوای تهرانِ قبل انقلاب، تبدیل به باور بسیاری از عوام شده و تعداد بالایی از کاربران در شبکههای اجتماعی، آن را قبول دارند.
حال، جدا از اینکه این شایعات پوچ تا چه اندازه تبدیل به باور عمومی شده باشد، به برخی از موارد آلودگی هوای تهران در دوران پهلوی خواهیم پرداخت؛ در این موارد، هم فیلم مصاحبههای تلویزیونی با مردم و کارشناسان موجود است و هم اینکه روزنامههای قبل از انقلاب در دسترس ما قرار دارند.
تهران؛ آلودهترین پایتخت جهان در سال ۱۳۵۴
در اولین مورد خوب است که به بخشی از یک مستند که در شبکه منحله منوتو منتشر شده بود، بپردازیم. در این مستند که تصویری از ترافیک تهران در حال پخش است، راوی درباره آلودگی هوای تهران این چنین میگوید: «تهران در سال ۱۳۵۴، آلودهترین شهر جهان بوده! و بیش از نیم قرن است که آلودگی هوا، نفس تهرانیها را بند آورده». همچنین، مصاحبههای تلویزیونی در دوران پهلوی که مردم عادی نسبت به آلودگی هوا معترض هستند.
همینطور، منوچهر فیلی، رئیس سازمان محیط زیست دوران پهلوی، سال ۱۳۵۶ در یک مصاحبه، به وجود آلودگی هوا و دلایل آن پرداخته است؛ وی میگوید: وسایل نقلیه بنزینی در آلودگی محیط شهر تهران، فوقالعاده مؤثر هستند که باید کنترل شوند. حدود ۳ تُن سُرب از سوخت بنزینِ خودروها وارد شهر تهران شده است.
البته اگر لابهلای صفحات روزنامههای قبل از انقلاب نیز کمی جستوجو کنیم، به مواردی بر میخوریم که موضوع آلودگی هوای تهران در دوران پهلوی را با جزئیات بیشتری مورد پردازش قرار دادهاند.
هر تهرانی روزی ۱/۵ گِرم سم خالص استنشاق میکند
روزنامه اطلاعات، در صفحه ۵ به تاریخ ۲۰ آذر ۱۳۵۶، در اینباره مطالبی جالبی را به رشته تحریر درآورده است؛ در قیمت بالاییِ این صفحه، دو تصویر که هردو از پشتبام ساختمان مؤسسه اطلاعات گرفته شدهاند، یکی هوای پاک و دیگری هوای آلودۀ تهران را نشان میدهند.
در قسمتی دیگر از این صفحه، آمده است: «هوای تهران، ۵ برابر آلودهتر از استاندارد مورد قبول کشور صنعتی آمریکا است؛ منواکسید هوای تهران ۱۰ برابر بیشتر از مقداری است که خطرناک اعلام شده است».
اما شدت آلودگی هوای تهران در آن روزها آنقدر بالا بوده که آن را به آلودگی ناشی از یک جنگ هستهای تشبیه کردهاند.
ماجرا از این قرار است که در این روزنامه به کتاب «قلعه مالویل» اثر روبرمرل که یک نویسنده فرانسوی است، اشاره شده؛ مرل در کتاب خود، یک داستان خیالی از یک جنگ هستهای نقل کرده و هوای بهشدت آلودهای که ناشی از جنگ هستهای بهوجود آمده را شرح داده است. نویسندۀ این قسمت از روزنامه، چنین آلودگی هوای ناشی از بمب اتم را مانند هوای تهران در آذرماه ۱۳۵۶ دانسته است.
در یک بخش دیگر نیز، مطلبی با عنوان «چتر مسموم» وجود دارد؛ در این متن اینطور آمده است: «در روزهای عادی، یعنی در شرایطی که باد بوزد و هوا را جابهجا کند نیز، نگریستن به آسمان تهران از حومۀ آن، دل آدمی را به درد میآورد. کسانی که عصرها از اتوبان کرج عازم پایتخت میشوند، آسمان را با دو مرز مشخص میبینند. آسمانی که در غرب قرار دارد، آسمانی است آبی و شفاف و آسمانی که بر تهران سایهافکن است تیره، سُربی و غمآور. در زیر این آسمان شهری دیده میشود که رنگهایش همه تیره و چرک است».
اینکه درحال حاضر مشکلاتی نظیر آلودگی هوا وجود دارد، بر کسی پوشیده نیست؛ اما اینکه صفحات سلطنتطلب در شبکههای اجتماعی با دروغپردازی سعی دارند از دوران پهلوی یک تصویر غیر واقعی و رویایی برای مخاطب بسازند که آن دوره را «خوبِ مطلق» معرفی کنند، باعث میشود که با استناد به اسناد و منابع معتبر، حقیقت را برای مخاطب روشن کنیم.
با دنبال کردن صفحه فارس پلاس، از بهروزترین تحلیلها در حوزه سیاست داخلی و خارجی باخبر شوید. 15:09 - 23 دی 1403