دشمن بهای سنگین دشمنیهایش را میپردازد
قرآن در آیات ۱۲ تا ۱۸ سوره محمد(ص) سرنوشت دو جبهه را کنار هم به تصویر میکشد، جبهه حق که پاداشش بهشت و رضوان الهی است و جبهه باطل که به دلیل اصرار بر دشمنی با خدا و حقیقت، سرانجام با عذابی سخت و کیفری گریزناپذیر روبهرو میشود.
گروه قرآن و فعالیتهای دینی خبرگزاری فارس: آیات ۱۲ تا ۱۸ سوره محمد با ترسیم سرنوشت دو جریان آغاز میشود، جریان ایمان و جریان کفر. خداوند در نخستین آیه این بخش میفرماید: «إِنَّ اللَّهَ يُدْخِلُ الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ جَنَّاتٍ...»؛ یعنی خداوند اهل ایمان و عمل صالح را وارد باغهایی میکند که نهرها از زیر آن جاری است.در مقابل، درباره کافران میفرماید که «وَالَّذِينَ كَفَرُوا يَتَمَتَّعُونَ وَيَأْكُلُونَ كَمَا تَأْكُلُ الْأَنْعَامُ وَالنَّارُ مَثْوًى لَهُمْ». علامه طباطبایی در المیزان توضیح میدهد که قرآن، زندگی کافران را صرفاً به بهرهگیری از لذتهای مادی تشبیه میکند؛ همانند چهارپایانی که تنها دغدغه خوردن و بهرهبردن دارند و از مقصد و حقیقت زندگی غافلاند. نتیجه چنین زندگیای نیز چیزی جز آتش نیست.تفاوت اصلی این دو گروه، تنها در عقیده نیست، بلکه در نوع نگاه آنان به دنیا و آخرت است. مؤمن دنیا را مزرعه آخرت میبیند، اما کافر آن را پایان همه چیز تصور میکند.قدرتهای ظاهری، مانع عذاب الهی نیستنددر ادامه، قرآن با لحنی هشداردهنده خطاب به دشمنان پیامبر میفرماید که «وَكَأَيِّنْ مِنْ قَرْيَةٍ هِيَ أَشَدُّ قُوَّةً مِنْ قَرْيَتِكَ الَّتِي أَخْرَجَتْكَ أَهْلَكْنَاهُمْ...».این آیه یادآور یک سنت قطعی الهی است اینکه قدرت نظامی، ثروت یا جمعیت، هیچگاه تضمینکننده بقا نیست، مخاطب اصلی آیه، مشرکان مکه هستند که پیامبر(ص) را از شهر خود بیرون کردند، اما خداوند یادآوری میکند که پیش از آنان نیز تمدنها و شهرهایی بسیار نیرومندتر وجود داشتند که به سبب دشمنی با حق نابود شدند و هیچ یاوری نتوانست آنان را نجات دهد.
در حقیقت، قرآن به همه دشمنان حق هشدار میدهد که معیار قدرت در منطق الهی، ایمان و همراهی با حقیقت است، نه تجهیزات و ظواهر دنیوی.آیا مؤمن و دشمن در درگاه خدا برابرند؟یکی از مهمترین محورهای این آیات، نفی هرگونه برابری میان جبهه حق و باطل است. خداوند میفرماید که «أَفَمَنْ كَانَ عَلَى بَيِّنَةٍ مِنْ رَبِّهِ كَمَنْ زُيِّنَ لَهُ سُوءُ عَمَلِهِ...».«بیّنه» به معنای حجت روشن و یقین الهی است. مؤمن بر اساس بصیرت حرکت میکند، اما دشمنان حق، زشتی اعمال خود را زیبا میبینند و از هواهای نفسانی پیروی میکنند.این آیه نشان میدهد که اختلاف دو جبهه، تنها اختلاف در رفتار نیست بلکه تفاوت در نوع شناخت و بینش است. یکی با نور هدایت راه میرود و دیگری اسیر فریب نفس و شیطان است.بهشت، پاداش جبههای که بر حق ایستادپس از بیان سرنوشت دشمنان، قرآن تصویری زیبا از پاداش مؤمنان ارائه میدهد. آیه ۱۵ با تعبیر «مَثَلُ الْجَنَّةِ الَّتِي وُعِدَ الْمُتَّقُونَ...» آغاز میشود و از نهرهایی سخن میگوید که آب آن تغییر نمیکند، نهرهایی از شیر، نهرهایی از شراب پاک و نهرهایی از عسل مصفا.علامه طباطبایی معتقد است این توصیفها تنها بیان نعمتهای مادی نیست بلکه نشانه کمال نعمت، پاکی و آرامشی است که در بهشت وجود دارد. در برابر آن، قرآن میفرماید که کافران با نوشیدن آب جوشان، گرفتار عذابی میشوند که «فَقَطَّعَ أَمْعَاءَهُمْ»؛ یعنی نوشیدنی سوزان، درون آنان را متلاشی میکند.
تقابل میان این دو تصویر، پیام روشنی دارد کسانی که در دنیا راه خدا را برگزیدند، به نعمت جاودان میرسند و آنان که با حق جنگیدند، گرفتار عذابی متناسب با عملکرد خود خواهند شد.دشمنی با حقیقت، ریشه سقوط انسان است آیات بعدی، ریشه اصلی این عذاب را آشکار میکند. قرآن از گروهی سخن میگوید که در مجلس پیامبر حضور پیدا میکردند، اما پس از خروج میپرسیدند که «مَاذَا قَالَ آنِفًا» یعنی گویا هیچ سخنی را نفهمیده بودند.این رفتار نشانه قساوت قلب و نفاق است. مشکل آنان نشنیدن نبود بلکه نخواستن فهمیدن بود. قرآن درباره آنان میفرماید که «أُولَئِكَ الَّذِينَ طَبَعَ اللَّهُ عَلَى قُلُوبِهِمْ وَاتَّبَعُوا أَهْوَاءَهُمْ».در مقابل، درباره اهل ایمان میفرماید که «وَالَّذِينَ اهْتَدَوْا زَادَهُمْ هُدًى وَآتَاهُمْ تَقْوَاهُمْ» یعنی هر کس مسیر هدایت را انتخاب کند، خداوند بر هدایت او میافزاید و تقوا را روزبهروز در وجودش راسختر میکند.المیزان این آیات را بیانگر یک قانون مهم میداند، هدایت و گمراهی، هر دو مسیرهایی هستند که با انتخاب انسان آغاز میشوند و سپس سنت الهی، او را در همان مسیر پیش میبرد.قیامت پایان فرصت دشمنان است بخش پایانی این مجموعه آیات با هشداری جدی پایان مییابد «فَهَلْ يَنْظُرُونَ إِلَّا السَّاعَةَ أَنْ تَأْتِيَهُمْ بَغْتَةً...». قرآن میگوید دشمنان حق آنقدر در غفلت ماندهاند که تنها زمانی حقیقت را خواهند فهمید که قیامت ناگهان فرا برسد؛ اما آن هنگام دیگر ایمان و توبه سودی نخواهد داشت.
یاد قیامت باید انسان را پیش از فرارسیدن آن بیدار کند، نه پس از آن. کسی که نشانههای الهی را نادیده میگیرد، در حقیقت خود را از آخرین فرصتهای نجات محروم میسازد.آیات ۱۲ تا ۱۸ سوره محمد تصویری جامع از سنت الهی در برخورد با دو جبهه حق و باطل ارائه میدهد. مؤمنان با ایمان، عمل صالح، بصیرت و تقوا، شایسته نعمتهای جاودان بهشت میشوند؛ اما دشمنان خدا که زندگی را در لذتهای زودگذر خلاصه کرده، حقیقت را انکار میکنند و از هواهای نفسانی پیروی میکنند، سرانجامی جز نابودی در دنیا و عذابی سخت در آخرت ندارند.پیام محوری این آیات آن است که خداوند میان حق و باطل، ایمان و کفر، و هدایت و گمراهی هرگز مساوات برقرار نمیکند؛ هر جبهه، متناسب با انتخاب و عملکرد خود، پاداش یا کیفر قطعی خویش را دریافت خواهد کرد.تلاوت این آیات را که در صفحه ۵۰۸ قرآن کریم واقع است، ببینید و بشنوید.
۵ MB
00:12 - 16 تیر 1405
0 بازدید