🤲
پیش از آنکه راه بازگشت بسته شود، دعوت خدا را اجابت کنید
آیات پایانی سوره شوری با ترسیم سرنوشت ستمگران و یادآوری حاکمیت مطلق خداوند، انسان را به استفاده از فرصتهای باقیمانده فرا میخواند و هشدار میدهد که پیش از فرارسیدن روزی که راه بازگشت بسته میشود، باید دعوت الهی را پذیرفت و به سوی حق بازگشت.
گروه قرآن و فعالیتهای دینی خبرگزاری فارس؛ آیات ۴۵ تا ۵۱ سوره شوری، تصویری روشن از فرجام ستمگران و در مقابل، گستره قدرت و حاکمیت مطلق خداوند ارائه میکند.در تفسیر المیزان، این آیات علاوه بر ترسیم صحنههای قیامت، به یک حقیقت مهم اشاره دارند، اینکه هیچ قدرتی در عالم مستقل از خدا نیست و انسانها، بهویژه دشمنان حق، سرانجام با واقعیت قدرت الهی روبهرو خواهند شد.وقتی ستمگران در برابر آتش درمانده میشوندقرآن در آغاز این بخش، صحنهای از قیامت را به تصویر میکشد، زمانی که ظالمان در برابر آتش جهنم قرار میگیرند و با نهایت خواری و ذلت به آن مینگرند، «وَتَرَاهُمْ يُعْرَضُونَ عَلَيْهَا خَاشِعِينَ مِنَ الذُّلِّ يَنْظُرُونَ مِنْ طَرْفٍ خَفِيٍّ». این حالت، نتیجه طبیعی ظلم و سرکشی آنان در دنیا است. کسانی که در دنیا با تکبر و قدرتنمایی زندگی میکردند، در آن روز چنان خوار میشوند که حتی توان نگاه کردن مستقیم به عذاب را ندارند.در ادامه، مؤمنان میگویند که «إِنَّ الْخَاسِرِينَ الَّذِينَ خَسِرُوا أَنْفُسَهُمْ وَأَهْلِيهِمْ يَوْمَ الْقِيَامَةِ»؛ زیانکاران واقعی کسانی هستند که نه تنها خود را تباه کردند، بلکه سرمایههای انسانی و خانوادگی خویش را نیز از دست دادند. بزرگترین خسارت انسان، محروم شدن از سعادت جاودانه است و این همان سرنوشت دشمنان ستمگر خواهد بود.تنهایی مطلق، وقتی هیچ یاوری باقی نمیماندیکی از دردناکترین بخشهای این آیات، بیان بیپناهی دشمنان در قیامت است. خداوند میفرماید که «وَمَا كَانَ لَهُمْ مِنْ أَوْلِيَاءَ يَنْصُرُونَهُمْ مِنْ دُونِ اللَّهِ» آنان هیچ یاوری جز خدا ندارند و کسی نمیتواند به کمکشان بیاید.
همه تکیهگاههای دروغین انسان، اعم از قدرت، ثروت، دوستان و حامیان ظاهری، در قیامت فرو میریزد. کسانی که در دنیا به غیر خدا دل بستهاند، در آن روز درمییابند که هیچ قدرت مستقلی وجود ندارد. به همین دلیل قرآن هشدار میدهد که «وَمَنْ يُضْلِلِ اللَّهُ فَمَا لَهُ مِنْ سَبِيلٍ» کسی که بر اثر لجاجت، از هدایت الهی دور شود، راه نجاتی نخواهد یافت.امید به خدا پیش از آنکه فرصتها پایان یابددر میان هشدارهای شدید نسبت به عاقبت ستمگران، قرآن راه امید را نیز باز میگذارد و میفرماید که «اسْتَجِيبُوا لِرَبِّكُمْ مِنْ قَبْلِ أَنْ يَأْتِيَ يَوْمٌ لَا مَرَدَّ لَهُ مِنَ اللَّهِ» دعوت پروردگار خود را اجابت کنید، پیش از آنکه روزی فرا برسد که بازگشتی برای آن نیست.این آیه دعوتی سرشار از رحمت است. خداوند پیش از فرارسیدن روز حساب، بارها انسانها را به بازگشت فرا میخواند و با وجود خلف وعدهها و سرپیچیهای فراوان انسانها، همچنان راه توبه و هدایت را مسدود نمیکند. اما اگر دشمنان حق بر لجاجت خود اصرار ورزند و حقیقت را نپذیرند، سرانجام فرصتها به پایان خواهد رسید.از همین رو، پیامبر مأمور است تنها پیام الهی را برساند و مسئول اجبار مردم نیست. خداوند میفرماید که «فَإِنْ أَعْرَضُوا فَمَا أَرْسَلْنَاكَ عَلَيْهِمْ حَفِيظًا إِنْ عَلَيْكَ إِلَّا الْبَلَاغُ». وظیفه پیامبران ابلاغ حقیقت است و پذیرش یا رد آن، به اختیار انسانها واگذار شده است.
دشمنان حق ناسپاس در برابر نعمتهای الهی هستندآیات بعدی به یکی از ویژگیهای مهم انسانهای دور از هدایت اشاره میکند. خداوند میفرماید که هنگامی که رحمتی به انسان میچشانیم، شادمان میشود، اما اگر به سبب عملکرد خود گرفتار سختی شود، به ناسپاسی روی میآورد «فَإِنَّ الْإِنْسَانَ كَفُورٌ».این خصلت، مربوط به انسان تربیتنشده و جدا از هدایت الهی است. چنین انسانی در هنگام رفاه، نعمتها را از خود میبیند و در زمان گرفتاری، زبان به اعتراض میگشاید. دشمنان حق نیز به همین بیماری گرفتارند آنان نه نعمتها را به خدا نسبت میدهند و نه حوادث تلخ را فرصتی برای بازگشت و اصلاح میدانند.فرمانروایی همه عالم، در دست خداستپایان این بخش از سوره شوری، با بیان حاکمیت مطلق خداوند همراه است «لِلَّهِ مُلْكُ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ». این آیه نتیجه همه مباحث پیشین است، زیرا وقتی مالکیت حقیقی جهان از آن خداست، عذاب و رحمت، هدایت و گمراهی، و بخشش نعمتها نیز تحت تدبیر او قرار دارد.
در ادامه میفرماید که «يَخْلُقُ مَا يَشَاءُ»؛ خدا هر چه بخواهد میآفریند و حتی عطای فرزند دختر یا پسر، یا محرومیت از فرزند، همگی بر اساس حکمت اوست. بدین ترتیب، قرآن نگاه انسان را از اسباب ظاهری فراتر میبرد و او را متوجه فرمانروای حقیقی عالم میسازد.آیات ۴۵ تا ۵۱ سوره شوری، تصویری از دو سرنوشت متفاوت را ترسیم میکنند از یک سو دشمنان ستمگر که در آتش، خوار و بییاور خواهند بود و از سوی دیگر، بندگانی که با پاسخ دادن به دعوت الهی، راه نجات را مییابند.پیام اصلی این آیات آن است که همه قدرتها و تکیهگاههای غیرالهی ناپایدارند و تنها فرمانروای حقیقی عالم، خداوند است خدایی که پیش از فرارسیدن روز حساب، درهای رحمت و امید را به روی بندگان خود گشوده است.تلاوت این آیات را که در صفحه ۴۸۸ قرآن کریم واقع است، ببینید و بشنوید.
۴ MB
00:13 - 27 خرداد 1405