مؤمنان تنها نیستند، رحمت خدا در اوج ناامیدی میبارد
با وجود سختیهای پیش روی جبهه حق، آیات ۲۳ تا ۳۱ سوره شوری یادآور میشود که مؤمنان هرگز تنها نیستند و خدا دعای آنان را اجابت میکند و همانگونه که پس از ناامیدی باران رحمت را فرو میفرستد، در سختترین شرایط نیز راه گشایش و امید را برای اهل ایمان میگشاید.
گروه قرآن و فعالیتهای دینی خبرگزاری فارس؛ آیات ۲۳ تا ۳۱ سوره شوری تصویری روشن از مسیر اهل ایمان و سرنوشت مخالفان حق ارائه میدهد. بر اساس تفسیر المیزان، این آیات از یک سو بر جایگاه ویژه محبت به اهلبیت(ع) و رحمت و اجابت الهی نسبت به مؤمنان تأکید میکند و از سوی دیگر، پرده از عاقبت دردناک تکذیبکنندگان آیات خدا و نقش اعمال انسان در پیدایش بسیاری از گرفتاریها برمیدارد.«مَوَدَّتِ ذَوِیالقُربی»، نشانه پیوند با جبهه حقخداوند پس از بیان پاداش عظیم مؤمنان میفرماید که «قُلْ لَا أَسْأَلُکُمْ عَلَیْهِ أَجْرًا إِلَّا الْمَوَدَّةَ فِی الْقُرْبَى». علامه طباطبایی در المیزان تصریح میکند که مقصود از «قربى»، نزدیکان پیامبر(ص) یعنی اهلبیت(ع) هستند و محبت به آنان، در حقیقت ادامه مسیر رسالت و تضمینکننده هدایت امت است.درخواست محبت اهلبیت(ع) یک منفعت شخصی برای پیامبر(ص) نیست، بلکه سود آن به خود مردم بازمیگردد زیرا این مودت، جامعه اسلامی را به سرچشمه علم و هدایت متصل نگه میدارد. از این رو جبهه حق با پیوند قلبی و عملی با خاندان پیامبر شناخته میشود.همچنین خداوند در ادامه وعده میدهد: که «وَمَن یَقتَرِف حَسَنَةً نَزِد لَهُ فِیهَا حُسنًا»، یعنی هر کس کار نیکی انجام دهد، خداوند بر پاداش آن میافزاید. این افزایش نشانه فضل و کرم الهی است که اعمال صالح را چندین برابر به ثمر میرساند.تهمت دشمنان و دفاع الهی از پیامبر(ص)مخالفان حق در طول تاریخ همواره برای خاموش کردن نور وحی، به اتهامسازی روی آوردهاند. آیه «أَم یَقُولُونَ افتَرَى عَلَى اللَّه کَذِبًا» به همین حقیقت اشاره دارد. مشرکان و منافقان، پیامبر اکرم(ص) را متهم میکردند که سخنان قرآن را به خدا نسبت داده است.
این نسبتها از روی عناد و لجاجت بود، نه جهل. خداوند نیز اعلام میکند که اگر پیامبر برخلاف حقیقت سخنی میگفت، حمایت الهی شامل او نمیشد، اما استواری و تأثیر شگفت قرآن، خود گواه صدق رسالت اوست.آیه «وَیَمْحُ اللَّهُ الْبَاطِلَ وَیُحِقُّ الْحَقَّ بِکَلِمَاتِهِ» سنت همیشگی خدا را بیان میکند، باطل هرچند مدتی قدرتنمایی کند، سرانجام نابود میشود و حق باقی خواهد ماند. این وعده، دلگرمی بزرگی برای اهل ایمان در برابر تبلیغات و دشمنیهای مخالفان است.خدای توبهپذیر و اجابتکننده دعای مؤمنانبخش دیگری از این آیات جلوهای از رحمت گسترده الهی را به تصویر میکشد. خداوند میفرماید که «وَهُوَ الَّذِی یَقْبَلُ التَّوْبَةَ عَنْ عِبَادِهِ وَیَعْفُو عَنِ السَّیِّئَاتِ».پذیرش توبه تنها به معنای بخشش گناه نیست، بلکه بازگرداندن انسان به مسیر قرب الهی است. خداوند با وجود آگاهی کامل از اعمال بندگان، راه بازگشت را نبسته و همواره باب رحمت را گشوده نگه داشته است.در ادامه آمده است که «وَیَسْتَجِیبُ الَّذِینَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ وَیَزِیدُهُمْ مِنْ فَضْلِهِ». اجابت الهی منحصر به خواستههای مادی نیست، بلکه شامل همه خیرات و برکاتی میشود که برای رشد معنوی مؤمنان لازم است. در مقابل، «وَالْکَافِرُونَ لَهُمْ عَذَابٌ شَدِیدٌ» کسانی که راه کفر و تکذیب را برگزیدهاند، با عذابی سخت روبهرو خواهند شد.
نعمتهای الهی و بارانی که نشانه رحمت استخداوند در آیات پایانی این بخش، بندگان را متوجه گستردگی نعمتهای خود میکند. اگر روزی برای همه مردم بدون حساب گسترش مییافت، زمینه طغیان و فساد فراهم میشد از این رو خداوند «یُنَزِّلُ بِقَدَرٍ مَا یَشَاءُ» و هر چیز را بر اساس حکمت و مصلحت اندازهگیری میکند.یکی از جلوههای این رحمت، نزول باران است. آیه «وَهُوَ الَّذِی یُنَزِّلُ الْغَیْثَ مِنْ بَعْدِ مَا قَنَطُوا وَیَنْشُرُ رَحْمَتَهُ» صحنه امیدبخشی را ترسیم میکند، زمانی که مردم از بارش ناامید شدهاند، خداوند باران رحمت را فرو میفرستد و زندگی دوباره در زمین جریان مییابد.این باران نمونهای از رحمت فراگیر الهی است همانگونه که زمین مرده با باران زنده میشود، دلهای ناامید نیز با لطف خدا احیا میشوند.بسیاری از رنجها، محصول اعمال خود انسان استیکی از مهمترین پیامهای این آیات، مسئولیتپذیری انسان در برابر سرنوشت خویش است. خداوند میفرماید که «وَمَا أَصَابَکُمْ مِنْ مُصِیبَةٍ فَبِمَا کَسَبَتْ أَیْدِیکُمْ وَیَعْفُو عَنْ کَثِیرٍ».بسیاری از گرفتاریها و آسیبها نتیجه مستقیم رفتارها و انتخابهای انسان است. ظلم، گناه، ناسپاسی و خروج از مسیر الهی، آثار طبیعی خود را در زندگی فردی و اجتماعی بر جای میگذارد. با این حال، رحمت خدا اقتضا میکند که همه آثار اعمال انسان ظاهر نشود و خداوند از بسیاری از خطاها چشمپوشی کند.آیه بعد نیز یادآور میشود که هیچکس نمیتواند از قلمرو قدرت خدا بگریزد و انسان در برابر اراده الهی پناهگاهی جز خود او ندارد.
آیات ۲۳ تا ۳۱ سوره شوری، منظومهای از محبت، رحمت و هشدار را در کنار یکدیگر قرار دادهاند. محبت به اهلبیت(ع) به عنوان امتداد رسالت، مقابله با تهمتها و تکذیبهای دشمنان، گشوده بودن درهای توبه، اجابت دعای مؤمنان، نزول نعمتها و باران رحمت و نیز نقش اعمال انسان در پیدایش بسیاری از مصیبتها، مهمترین محورهای این آیات هستند.جامعهای که به ریسمان ولایت اهلبیت(ع) چنگ بزند و در مسیر ایمان و عمل صالح حرکت کند، مشمول فضل الهی خواهد شد، اما تکذیبکنندگان حق و دشمنان لجوج، سرانجامی جز عذاب و محرومیت از رحمت الهی نخواهند داشت.تلاوت این آیات را که در صفحه ۴۸۶ قرآن کریم واقع است، ببینید و بشنوید.
۵ MB
01:27 - 25 خرداد 1405
0 بازدید
