فریب قدرت و ثروت دشمن را نخورید
خداوند در آیات پایانی سوره طه یادآور میشود که فریب قدرت و ثروت دشمن را نخورید، زیرا شکوه دشمن فقط آزمونی است برای اینکه ایمانتان بر باد غفلت نرود.
گروه قرآن و فعالیتهای دینی خبرگزاری فارس: خدا در آیات پایانی سوره طه بار دیگر مخاطب را به تأملی عمیق فرا میخواند؛ تأملی در سرنوشت انسانهایی که فریب دشمن را خوردند و در برابر هدایت الهی، به بیراهه غرور و غفلت افتادند.آیات ۱۲۶ تا ۱۳۵ این سوره، در واقع جمعبندی مسیر حق و باطل در طول تاریخ است؛ از سرنوشت آدم تا فرزندانش. این آیات، چهره دشمن را نه در قالب یک فرد خاص، بلکه به عنوان یک جریان دائمی معرفی میکند: جریانی که هدفش غفلت انسان از یاد خداست.غفلت ما، بزرگترین پیروزی دشمندر آغاز، خداوند به کسانی اشاره میکند که در دنیا از یاد او روی گرداندهاند و نتیجه میفرماید: «وَمَنْ أَعْرَضَ عَنْ ذِكْرِي فَإِنَّ لَهُ مَعِيشَةً ضَنكًا وَنَحْشُرُهُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ أَعْمَى». غفلت از یاد خدا، به تعبیر قرآن، نهتنها روح انسان را در تنگنا قرار میدهد، بلکه در قیامت نیز به تاریکی و نابینایی منجر میشود. دشمنِ حقیقی انسان، دقیقاً از همین نقطه وارد میشود: از دلِ غفلت. او نمیخواهد انسان کافر شود، کافی است «بیذکر» شود؛ بیجهت، بیهدف و بیحضور در مسیر حق.در جهان امروز، رسانهها و نظامهای سلطه، همین راه را ادامه دادهاند. آنها با بمباران تصویری، اطلاعاتی و تبلیغاتی، انسان را از تفکر درباره خدا، مرگ و معنا دور میکنند. در حقیقت، غفلت مدرن همان ابزاری است که ابلیسِ قدیم با وعده دروغین جاودانگی به کار برد.دشمنی که در لباس آزادی میآیدآیات پایانی سوره طه هشدار میدهد که هرگاه انسان از مسیر هدایت الهی فاصله بگیرد، دشمن در لباس خیرخواهی بازمیگردد. او به نام آزادی، لذت یا پیشرفت، همان زنجیرهای بندگی را بر گردن انسان مینهد.
در آیه ۱۲۷ میفرماید: «وَكَذَلِكَ نَجْزِي مَنْ أَسْرَفَ وَلَمْ يُؤْمِنْ بِآيَاتِ رَبِّهِ»، یعنی سرنوشت غافلان، مجازات و تباهی است. اسراف در قرآن تنها به معنای مصرف زیاد نیست، بلکه زیادهروی در خواستن دنیا و بیاعتنایی به معنویت است. این همان فرهنگ دشمن است که به جای خدا، «من» را بر تخت پرستش نشانده است.مأموریت پیامبر بیدار کردن انسان از خواب غفلت است در آیات ۱۳۰ تا ۱۳۲، خداوند به پیامبر دستور میدهد که در برابر دشمنان صبر کند، تسبیح خدا گوید و از نماز غافل نشود. این بخش از سوره، در حقیقت نقشهی مقابله با دشمن را بیان میکند:دشمن، با غفلت و سرگرمی حمله میکند؛ و مؤمن، با ذکر و عبادت از خود دفاع میکند.صبر، تسبیح و نماز، نه فقط اعمال فردی بلکه سازوکارهای فرهنگی مقاومتاند. جامعهای که در آن یاد خدا جاری باشد، تسلیم وسوسههای ابلیسی و تبلیغات دشمن نمیشود.فریب قدرت و ثروت دشمن را نخوریددر ادامه، آیه ۱۳۱ هشدار میدهد: «وَلَا تَمُدَّنَّ عَيْنَيْكَ إِلَى مَا مَتَّعْنَا بِهِ أَزْوَاجًا مِنْهُمْ…». یعنی فریب زرقوبرق و دنیای دشمن را نخور. قرآن تأکید میکند که این جلوهها «زینت زندگی دنیا» هستند تا امتحان الهی را کامل کنند.امروز نیز یکی از مهمترین ابزارهای دشمن، نمایش فریبنده قدرت و رفاه استکباری است. تمدنهایی که بر خون و نابرابری بنا شدهاند، چنان خود را زیبا جلوه میدهند که انسانِ غافل، از فقر معنوی آنها بیخبر میماند. این آیات به ما میآموزد که نباید معیار موفقیت و عزت را در معیارهای مادی دشمن جستوجو کنیم.
فرجام کسانی که به هشدارها بیاعتنا ماندنددر پایان سوره، خداوند یادآور میشود که همه امتها و نسلها، سرانجام به سوی او بازمیگردند و هرکس در برابر دعوت حق پاسخگوست. در آیه ۱۳۵ میفرماید: «قُلْ كُلٌّ مُّتَرَبِّصٌ فَتَرَبَّصُوا فَسَتَعْلَمُونَ مَنْ أَصْحَابُ الصِّرَاطِ السَّوِيِّ وَمَنِ اهْتَدَى».این جمله، پایان هشدار و آغاز حساب است. دشمنان دین ممکن است خود را پیروز پندارند، اما سنت الهی در تاریخ نشان داده است که حقیقت، سرانجام از پس غبار دروغها آشکار میشود.دشمنشناسی قرآنی در عصر غفلت مدرنآیات پایانی سوره طه، دشمن را نه در چهرهای مشخص، بلکه در قالب یک «جریان مستمر» معرفی میکند؛ جریانی که از آدم تا امروز، از راه غفلت و فریب جلوهها به انسان آسیب زده است. دشمنشناسی در نگاه قرآن، تنها شناخت چهره بیرونی نیست، بلکه کشف نفوذ درونی اوست؛ از وسوسه درونی گرفته تا نظام فکری و فرهنگیای که انسان را از خدا دور میکند.در دنیای پرهیاهوی امروز، تکرار این آیات دعوتی است به بازگشت؛ بازگشت به ذکر، به معنا و به ایمان. زیرا تنها یاد خداست که میتواند زرهای در برابر دشمنی فراهم کند که از آغاز آفرینش، جز گمراهی بشر هدفی نداشته است.تلاوت این آیات را که در صفحه ۳۲۱ قرآن کریم واقع است، ببینید و بشنوید.
00:04 - 22 آبان 1404