شب قدر چگونه از هزار ماه بهتر است؟
یک استاد قرآن با شرح آیات مختلف قرآن کریم درباره رمضان و شب قدر به بیان چگونگی برتر بودن شب قدر از هزار ماه پرداخت.
گروه قرآن خبرگزاری فارس: امشب شب بیست و یکم ماه مبارک رمضان، شب شهادت امام علی(ع) و دومین شب قدر است. شبی که قرآن در آن نازل شده و خدا مقدرات یکسال ما را در آن رقم می‌زند. تا جایی که امام صادق(ع) در این خصوص می‌فرمایند: «التَّقدیرُ فی لَیلَةِ تِسعَ عَشرَةَ و الإبرامُ فی لَیلَةِ إحدی و عِشرینَ و الإمضاءُ فی لَیلَةِ ثلاثَ و عِشرینَ» مقدّرات در شب نوزدهم تعیین، در شب بیست و یکم تأیید و در شب بیست و سوم ماه رمضان امضاء می‌شود. (الکافی، ج ۴، ص ۱۵۹)در اهمیت شب‌های قدر هم پیامبر(ص) می‌فرماید: «مَن قامَ لَیلَةَ القَدرِ إیماناً وَ احتِساباً، غُفِرلَهُ ما تَقَدَّمَ مِن ذَنبِه» هر که از روی ایمان و برای رسیدن به ثواب الهی، شب قدر را به عبادت بگذراند، گناهان گذشتهاش آمرزیده می‌شود. (فضائل الأشهر الثلاثه، ص ۱۳۶)برای بهره‌مندی بیشتر از شب‌های قدر دقایقی را با سیدمحسن میرباقری کارشناس مذهبی و مفسر قرآن کریم به گفت‌وگو نشستیم.در شب‌های قدر چه اتفاقی می‌افتد که خدا آن را برتر از هزار ماه می‌داند؟لیالی نورانی قدر است و خداوند درباره اهمیت این شب فرمود: «لَيلَةُ الْقَدْرِ خَيْرٌ مِنْ أَلْفِ شَهْرٍ» شب قدر از هزار ماه بهتر و برتر است. اما در پاسخ به سؤال شما دو اتفاق مهم در شب‌های قدر می‌افتد، اولاً نزول قرآن در شب قدر رخ داده است. خداوند می‌فرماید: «إِنَّا أَنزَلنَاهُ فِي لَيْلَةِ الْقَدْرِ» مفسران می‌گویند: این سوره باید بعد از سوره بروج نازل شده باشد زیرا در آخر بروج خداوند می‌فرماید: بل هُوَ قُرآنٌ مَجِيدٌ، آرى آن قرآنى ارجمند است، فِي لَوْحٍ مَحفُوظٍ، كه در لوحى محفوظ است. سپس در سوره مبارکه قدر می‌فرماید که «إِنَّا أَنْزَلْنَاهُ فِي لَيْلَةِ الْقَدْرِ»
اینکه خدا می‌فرماید که قرآن در لوح محفوظ است، یعنی چه و این قرآن در لوح محفوظ چگونه برای ما قابل فهم شده است؟قرآن حقیقتی در عالم بالا دارد و اولین اتفاق بزرگ شب قدر این است که در این شب نازل شده است، قرآن در عالم بالا در لوح محفوظ است، البته آنجا قرآن لفظ نیست، زیرا خدا می‌فرماید: حم، وَالْكِتَابِ الْمُبِينِ، إِنَّا جَعَلْنَاهُ قُرْآنًا عَرَبِيًّا لَعَلَّكُمْ تَعْقِلُونَ خدا می‌فرماید که قسم به قرآن مبین و روشنگر، ما این کتاب را جعل کردیم به عربی که شما بتوانید آن را بفهمید. یعنی قرآن در عالم بالا لفظ نبوده و عینیت بوده و برای اینکه انسان بتواند آن را بخواند و استفاده کند به لفظ درآمده است. مثلاً در این استودیو ما همه چیز را می‌بینیم چون عینیت دارد حال برای کسی که اینجا نیست باید آن را وصف می‌کنیم و به لفظ درآوریم. قرآن هم اینگونه در عالم بالا عینیت داشته و برای اهل دنیا به لفظ درآمده است.
خداوند در جای دیگری می‌فرماید که قرآن در لوح محفوظ نزد ما علی و حکیم است، این را هم قدری شرح دهید.خدا در سوره مبارکه زخرف می‌فرماید: «وَإِنَّهُ فِي أُمِّ الْكِتَابِ لَدَيْنَا لَعَلِيٌّ حَكِيمٌ» همانا در ام‌الکتاب(لوح محفوظ) این قرآن نزد ما علی و حکیم است. یعنی قرآن یک حقیقت متعالی است که بعضی از روایات می‌گویند که علی اینجا اسم خاص است و وصف نیست، یعنی منظور امیرالمؤمنین است. حقیقت قرآن در عالم بالا با حقیقت امیرالمؤمنین یک حقیقت است که آن می‌شود قرآن مجسم و این می‌شود قرآن مکتوب. البته قرآن همان قرآن است اما در دو جلوه و دو چهره است.درباره چگونگی نزول قرآن در شب قدر هم برایمان شرح دهید.درباره نزول قرآن در شب قدر در قرآن بیان شده که قرآن در ماه رمضان نازل شد، در یک شب مبارک نازل شد و در شب قدر نازل شد.خدا در آیه ۱۸۵ سوره مبارکه بقره می‌فرماید: «شَهْرُ رَمَضَانَ الَّذِي أُنْزِلَ فِيهِ الْقُرْآنُ هُدًى لِلنَّاسِ وَبَيِّنَاتٍ مِنَ الْهُدَى وَالْفُرْقَانِ» ماه رمضان (همان ماه) است كه در آن قرآن فرو فرستاده شده است (كتابى) كه مردم را راهبر و (متضمن) دلايل آشكار هدايت و (ميزان) تشخيص حق از باطل است.سپس در سوره مبارکه دخان خداوند می‌فرماید: «إِنَّا أَنْزَلْنَاهُ فِي لَيْلَةٍ مُبَارَكَةٍ إِنَّا كُنَّا مُنْذِرِينَ» ما آن را در شبى فرخنده نازل كرديم (زيرا) كه ما هشداردهنده بوديم. در ادامه و در سوره مبارکه قدر می‌فرماید که «إِنَّا أَنْزَلْنَاهُ فِي لَيْلَةِ الْقَدْرِ» یعنی قرآن در شب قدر نازل شده است.
سه آیه برای اثبات چگونگی نزول قرآن آمده است: در آیه ۱۸۵ سوره بقره می‌فرماید که قرآن در ماه رمضان نازل شده، در آغاز سوره دخان می‌فرماید که در یک شب نازل شده و در سوره قدر می‌فرماید که قرآن در شب قدر نازل شده است. پس این اتفاق بزرگ یعنی نزول قرآن در یک شب از ماه رمضان و آن هم در شب قدر نازل شده است. شاید عظمت لیلة القدر هم برای همین باشد که قرآن به عنوان حقایق همه عالم در این شب نازل شده است و آن همه عظمت در یک شب جمع شده است.با همه توصیفات درباره برتر بودن شب قدر از هزار ماه جمع‌بندی کنید.خداوند در سوره قدر و در ادامه بیان نزول قرآن در شب قدر می‌فرماید که «لَيْلَةُ الْقَدْرِ خَيْرٌ مِنْ أَلْفِ شَهْرٍ» یعنی شب قدر از هزار ماه بالاتر است و در روایات هم فرموده‌اند که عمل در شب قدر از عمل هزار ماه بالاتر است. در شب قدر اتفاق دومی هم می‌افتد که در سوره دخان آمده: در شب قدر همه امور حکیمانه جدا می‌شوند. همه حقایق در قرآن جدا شده است که شامل عبارات، اشارات، لطائف و حقایق است. عبارات برای عوام، اشارات برای خواص، لطائف برای اولیاء و حقایق برای انبیاء الهی است.در واقع خداوند می‌فرماید که این قرآن در شب قدر نازل شده که در آن همه امور حکیمانه رقم می‌خورد و اصلاً شب قدر برای مقدرات است و همه تقدیر‌های سالانه در شب قدر رقم می‌خورد.ما یک دسته تقدیر داریم که در دوره جنینی است و در این موقع فرشتگان تقدیرها را بین خطوط دو چشم نوزاد حک می‌کنند.
دسته دوم مقدرات سالانه است که در شب قدر برای ما رقم می‌خورد. می‌گویند در شب قدر از خدا عافیت بخواهید، دعا زیاد کنید، خود را رها کنیم سر سفره خدا، بگوییم خدایا من آمدم سر سفره تو و ببینیم که تو برایم چه خیری می‌خواهی؟آیا جایز است که در شب قدر از خدا حاجاتمان را بخواهیم یا اینکه همه چیز را به خدا واگذار کنیم که او برایمان بهترین‌ها را رقم بزند؟اینکه خدا مقدرات ما را در شب قدر رقم می‌زند، نافی بیان حوائجمان نیست و می‌توانیم خواسته‌هایمان را هم از خدا بخواهیم، اما باید مقدرات اصلی را به خدا واگذار کنیم. زیرا آنچه تقدیر می‌شود حکیمانه است. با یک مثال این را بیان می‌کنم، شما به مهمانی که بروید شاید سر سفره از صاحبخانه آب بخواهید و یا نمک بخواهید اما غذای اصلی را خود صاحبخانه تعیین و آماده کرده است. اینجا هم اینگونه است حاجات ما مانند درخواست نمک و آب است و غذای اصلی را که همان تقدیر است را خود خداوند تعیین می‌کند.البته عبادات و گناهان را خدا تقدیر نمی‌کند و به ما واگذار کرده است، گناه را بنده تصمیم می‌گیرد که انجام دهد یا ندهد، ما باید اصل عمل را خودمان انجام دهیم و تقدیرات را خدا بر اساس عمل ما تعیین می‌کند. عبادات ما را هم خدا تعیین نمی‌کند و دست خود ما است، البته گاهی توفیق حاصل می‌شود و انسان گناهی را انجام نمی‌دهد و یا عبادتی را انجام می‌دهد اما کلیات این دو را خدا به ما واگذار کرده است.
آیا این مقدراتی که خدا در شب قدر برایمان رقم می‌زند به ما هم عرضه می‌شود و یا جایی ثبت می‌شود؟ مقدرات را فرشتگان و روح القدس به محضر امام زمان(عج) می‌برند و به اذن خدا به ایشان سلام می‌کنند و طبق حدیث نورانی پیامبر(ص) مقدرات ما را به امام عرضه می‌کنند.پس در شب قدر باید دامن پیامبر را بگیریم و به امیرالمؤمنین متوسل شویم، چون شب مولای متقیان است، خدا کاری کرده که هر سه شب قدر وابسته به امام علی(ع) است. در روایات گفته‌اند حضرت زهرا(س) حقیقت شب قدر است پس باید به ایشان هم متوسل شویم تا آنها هم برای ما دعا کنند.همه این موارد را کنار هم که بگذاریم از نزول قرآن در شب قدر تا رقم خوردن تقدیر ما، اتصال شب‌های قدر به مولا علی و... سبب شده که شب قدر بهتر از هزار ماه باشد.#ماه_رمضان#شب_قدر #سید_محسن_میرباقری
14:31 - 1 فروردین 1404