خودروهای هوشمند جاسوس از آب درآمدند
گزارشی که اخیراً در روزنامه اسرائیلی هاآرتص منتشر شده، نشان میدهد شرکتهای اسرائیلی با توسعه ابزارهای پیشرفته، دادههای تولید شده توسط خودروها را جمعآوری، تحلیل و برای اهداف نظارتی و اطلاعاتی مورد استفاده قرار میدهند.
به گزارش گروه علم و پیشرفت خبرگزاری فارس- خودرویی که هر روز با آن رفتوآمد میکنید، فقط وسیلهای برای جابهجایی نیست؛ بلکه به گفته یک گزارش تازه، میتواند به یک دستگاه جمعآوری اطلاعات تمامعیار تبدیل شده باشد. روزنامه هاآرتص در گزارشی فاش کرده است که نسل جدید خودروهای متصل، با انبوهی از حسگرها، دوربینها، سیستمهای موقعیتیاب و ارتباطات اینترنتی، حجم گستردهای از دادههای شخصی را تولید میکنند؛ دادههایی که برخی شرکتهای فناوری اسرائیلی در حال توسعه ابزارهایی برای استخراج، تحلیل و حتی فروش آنها هستند.بر اساس این گزارش، دادههای بهظاهر عادی مانند مسیرهای روزانه، لیست تماسهای متصل به سیستم خودرو، الگوهای رانندگی، و حتی اطلاعات بهدستآمده از دوربینهای داخلی و خارجی، میتوانند به پروفایلهای دقیق رفتاری تبدیل شوند. هاآرتص مینویسد این حوزه که «CARINT» نام گرفته، بهسرعت در حال تبدیل شدن به یکی از شاخههای جدید صنعت نظارت دیجیتال است؛ شاخهای که مرز میان فناوری مصرفی و ابزارهای اطلاعاتی را کمرنگتر از همیشه کرده است.
چه داده هایی میتوان از خودو جمع کرد؟در گزارش منتشرشده در روزنامه اسرائیلی هاآرتص تأکید شده که خودروهای مدرن به سامانههای متحرک تولید و انتقال داده تبدیل شدهاند. هر خودرو دارای دهها واحد کنترل الکترونیکی است که اطلاعاتی مانند سرعت، شتاب، ترمزگیری و خطاهای فنی را ثبت میکند. در کنار آن، سیستمهای تلماتیک و اتصال اینترنتی خودرو، دادههای موقعیت مکانی، مسیرهای طیشده و زمانهای توقف را به سرورهای مرتبط ارسال میکنند.از سوی دیگر، سیستمهای سرگرمی و ارتباطی که به تلفن همراه متصل میشوند، میتوانند به مخاطبان، تاریخچه تماسها و برخی اطلاعات حسابهای کاربری دسترسی داشته باشند. همچنین دوربینها و حسگرهای پیشرفته خودرو، دادههای تصویری و محیطی تولید میکنند. نکته کلیدی، به گفته این گزارش، نه صرفاً جمعآوری داده بلکه تجمیع و تحلیل همزمان این اطلاعات است؛ فرآیندی که میتواند الگوهای رفتوآمد، عادات رفتاری و حتی شبکه ارتباطی افراد را آشکار کند و خودرو را به منبعی ارزشمند برای تحلیلهای نظارتی تبدیل سازد.
ردپای شرکت های اسرائیلی در جاسوسی داده در گزارش روزنامه اسرائیلی هاآرتص به نقش چند شرکت اسرائیلی در توسعه فناوری موسوم به «هوش خودرویی» اشاره شده است. از جمله این شرکتها میتوان به Toka، Rayzone Group و Ateros اشاره کرد که ابزارهایی برای استخراج، تحلیل و بهرهبرداری از دادههای تولیدشده توسط خودروهای متصل توسعه دادهاند. بر اساس این گزارش، محصولات این شرکتها عمدتاً به مشتریان دولتی و نهادهای امنیتی عرضه میشود.
مقصد داده ها کجاست؟اهمیت ماجرا فقط در جمعآوری دادههای خودروها نیست، بلکه در مقصد و نوع استفاده از این اطلاعات است. طبق گزارش هاآرتص، ابزارهای توسعهیافته توسط برخی شرکتهای اسرائیلی میتواند دادههای استخراجشده از خودروهای متصل را در اختیار مشتریان دولتی، نهادهای امنیتی و مجریان قانون قرار دهد.این دادهها از موقعیت مکانی و تاریخچه مسیرها گرفته تا الگوهای رفتوآمد و ارتباطات همگامسازیشده با سیستم خودرو میتواند برای ردیابی افراد، تحلیل شبکه ارتباطی، شناسایی محلهای تردد پرتکرار، و بازسازی تحرکات گذشته یک فرد مورد استفاده قرار گیرد. در عمل، ترکیب این اطلاعات امکان ترسیم یک نقشه رفتاری نسبتاً دقیق از زندگی روزمره افراد را فراهم میکند.منتقدان هشدار میدهند نبود شفافیت کافی درباره نحوه دسترسی، سطح مجوزها و سازوکار نظارتی میتواند نگرانیهای جدی درباره حریم خصوصی و سوءاستفاده از دادهها ایجاد کند.دسترسی گسترده به این دادهها میتواند زمینه سوءاستفاده، نشت اطلاعات یا هدفگیری افراد را فراهم کند؛ بهویژه اگر سازوکارهای نظارتی و شفافیت کافی درباره نحوه دسترسی و ذخیرهسازی دادهها وجود نداشته باشد. کارشناسان حوزه فناوری معتقدند تمرکز حجم بزرگی از دادههای رفتاری در دست شرکتها یا نهادهای خاص، خود به یک نقطه آسیبپذیر امنیتی تبدیل میشود.
در بعد حقوقی و اخلاقی نیز پرسشهای مهمی مطرح است: آیا مالکان خودرو از دامنه دادههای جمعآوریشده آگاهاند؟ رضایت آنها چگونه اخذ میشود؟ چه نهادی بر نحوه استفاده از این اطلاعات نظارت میکند؟ و در صورت تخلف، چه مسئولیتی متوجه شرکتهاست؟این چالشها نشان میدهد توسعه صنعت هوش خودرویی صرفاً یک پیشرفت فناورانه نیست، بلکه بهطور مستقیم با حقوق شهروندی، چارچوبهای قانونی و اصول اخلاقی در عصر داده گره خورده است.
19:15 - 29 بهمن 1404