تیک تاک چگونه آمریکایی شد؟
تیکتاک بعد از معرفی به جهان توسط چین در کشورهای مختلف از جمله آمریکا همهگیر شد؛ این مسئله، مطرحشدن مالکیت آمریکایی آن را به همراه داشت.
گروه علم و پیشرفت خبرگزاری فارس- تیکتاک اولین بار در سپتامبر ۲۰۱۶ توسط شرکت چینی بایتدنس در چین با نام Douyin راهاندازی شد و ظرف چند سال به سرعت در سراسر جهان محبوب شد. در ۲۰۱۸ نسخه بینالمللی آن با نام تیکتاک عرضه شد و تا سال ۲۰۲۰ به یکی از پربازدیدترین اپهای موبایل تبدیل شد، بهویژه در میان کاربران جوان. الگوریتم قدرتمند توصیه محتوا که رفتار کاربران را در سطحی دقیق تحلیل میکرد، عامل اصلی رشد فوقالعاده این پلتفرم بود. آمریکا و ادعای امنیت دادهها با افزایش تعداد کاربران آمریکایی (بیش از ۱۷۰ میلیون کاربر تا سالهای اخیر)، دولت ایالات متحده ادعاهایی را درباره دسترسی دولت چین به دادههای کاربران آمریکایی ابراز کرد. مواردی که توسط آمریکا مطرح شده بود:تحلیلها نشان میدهد تیکتاک دادههای فراوانی از کاربران جمعآوری میکند از موقعیت و آدرسهای اینترنتی تا تاریخچه جستجو، تعاملات، نوع دستگاه، و حتی کلیکها و رفتارهای مشاهده ویدیو.در طول سالهای گذشته، آمریکا چندین اقدام متعدد را برای محدود کردن تیکتاک اتخاذ کرده است:
الف) ممنوعیت بر روی دستگاههای دولتیدر دسامبر ۲۰۲۲ کنگره آمریکا قانونی موسوم به No TikTok on Government Devices Act را تصویب کرد که استفاده از تیکتاک را روی دستگاههای فدرال ممنوع میکند.ب) تهدید به ممنوعیت کامل و فشار برای فروشدر سالهای ۲۰۲۰–۲۰۲۴ دولتها و اعضای کنگره بارها فشار آوردند که تیکتاک باید از مالکیت بایتدنس خارج شود یا در غیر این صورت از اپاستورها حذف و کاملاً ممنوع شود. یکی از موارد شناختهشده، دستور اجرایی در دوره اول ریاست جمهوری دونالد ترامپ بود که تلاش کرد تیکتاک را مجبور به فروش کند؛ این دستور ابتدا با چالش حقوقی مواجه شد و در ادامه دولت بایدن آن را لغو کرد، اما فضای نارضایتی و فشار پابرجا ماند.ج) قانون جدید ۲۰۲۴ و ضربالاجل برای واگذاریدر ۲۰۲۴ کنگره قانونی را تصویب کرد بایتدنس را ملزم میکرد تا ژانویه ۲۰۲۵ کنترل تیکتاک در آمریکا را به یک مالکیت غیرمرتبط واگذار کند، در غیر این صورت این اپ باید در آمریکا ممنوع شود. این قانون به «حفاظت از آمریکا در برابر برنامههای کنترلشده توسط رقبای خارجی» اشاره داشت.
نبرد حقوقی و تلاش تیکتاک برای ممنوع نشدنبه دنبال این فشار قانونی، تیکتاک شکایتی را علیه دولت آمریکا مطرح کرد و موضوع به دادگاه عالی رسید، ولی در برخی موارد قاضی استفاده کامل از ممنوعیت را تأیید کرد. با این حال، در اول ۲۰۲۵ دولت با صدور دستور اجرایی، مهلتی برای مذاکرات و واگذاری بیشتر به سرمایهگذاران آمریکایی داد تا از جمع شدن کامل تیکتاک جلوگیری شود. توافق جدید برای مالکیت آمریکایی در نهایت بعد از این کشمکشها، در ژانویه ۲۰۲۶ یک توافق مهم بین بایتدنس و گروهی از سرمایهگذاران آمریکایی از جمله اراکل وسیلورلیک و شرکت اماراتی MGX نهایی شد تا یک نهاد جدید با نام TikTok USDS Joint Venture LLC شکل بگیرد که بیش از ۸۰٪ آن در اختیار سرمایهگذاران آمریکایی باشد و بایدنس چینی حدود ۱۹.۹٪ سهم داشته باشد.این توافق شامل موارد زیر است:کنترل دادههای کاربران آمریکایی در سرورهای داخلی آمریکا تحت نظارت سرمایهگذاران آمریکاییتمرکز بر امنیت داده، کنترل الگوریتم و سیاستهای محتوا مطابق قوانین امنیتی آمریکاتلاش برای پاسخ به نگرانیهای امنیت ملی و کنار زدن خطر ممنوعیت کامل اپلیکیشن در آمریکابا این حال، برخی قانونگذاران آمریکایی هنوز از شفافیت و مؤثر بودن این توافق ابراز تردید کردهاند، آنها هنوز درباره اینکه آیا نفوذ بایتدنس در الگوریتم و دادهها بهطور کامل قطع شده است یا خیر تردید دارند.تیکتاک از یک اپ ساده ویدیویی به یک بازیگر کلیدی در معادلات امنیت دیجیتال، سیاستگذاری دادهها و رقابتهای ژئوپلیتیک تبدیل شده است؛ جایی که نگرانیها درباره حاکمیت داده، قوانین امنیتی بینالمللی و رقابتهای ایدئولوژیک برجسته شدهاند.
این ماجرا بهوضوح نشان میدهد که داده فقط اطلاعات نیست؛ بلکه یکی از با اهمیتترین منابع قدرت در قرن ۲۱ است و وقتی پای میلیونها کاربر جوان و یک الگوریتم جهانی در میان باشد، یک اپلیکیشن موبایلی میتواند در مرکز نبرد بزرگ بین کشورها قرار گیرد.
16:37 - 6 بهمن 1404