آفتاب ایران پشت دیوار ناترازی برق
دولت از نصب حدود ۵ هزار مگاوات نیروگاه خورشیدی خبر داده، اما ظرفیت خروجی حدود ۲ هزار مگاوات اعلام شده است؛ فاصلهای که در اوج ناترازی برق، اهمیت شفافسازی درباره میزان واقعی تولید و برق تحویلی نیروگاههای خورشیدی را دوچندان میکند.
گروه اقتصادی خبرگزاری فارس؛ تصور کنید در اوج تابستان، زمانی که شبکه برق زیر فشار مصرف کولرها و صنایع قرار دارد، خورشید با بیشترین شدت میتابد؛ اما میان ظرفیت نیروگاههای خورشیدی نصبشده و برقی که واقعاً به شبکه میرسد، فاصلهای قابل توجه وجود دارد. دولت از نصب حدود ۵ هزار مگاوات نیروگاه خورشیدی خبر داده، در حالی که ظرفیت خروجی حدود ۲ هزار مگاوات اعلام شده است. این فاصله، یک پرسش مهم فنی و مدیریتی ایجاد میکند: چه میزان از ظرفیت نصبشده واقعاً در مدار است و چه میزان برق تولیدی در نهایت به شبکه تحویل میشود؟ظرفیت نصبشده با برق تولیدی یکی نیستدر تحلیل نیروگاههای خورشیدی، نباید ظرفیت اسمی را با تولید واقعی یکی دانست. یک نیروگاه ۵ هزار مگاواتی به این معنا نیست که در تمام ساعات شبانهروز ۵ هزار مگاوات برق تولید میکند. شدت تابش، ساعت روز، شرایط جوی، وضعیت تجهیزات و محدودیتهای شبکه همگی بر میزان تولید لحظهای اثر میگذارند.بنابراین بخشی از اختلاف میان این دو عدد میتواند کاملاً فنی باشد. اما اگر عدد ۲ هزار مگاوات بهعنوان ظرفیت خروجی یا برق تحویلی به شبکه مطرح شده باشد، لازم است جزئیات این اختلاف برای افکار عمومی و کارشناسان شفاف شود؛ زیرا بدون تفکیک «ظرفیت نصبشده»، «ظرفیت در دسترس»، «تولید واقعی» و «برق تحویلی»، مقایسه این دو عدد میتواند گمراهکننده باشد.
برق تولید میشود یا امکان تحویل آن وجود ندارد؟از منظر اقتصاد انرژی، صرف نصب پنل و ساخت نیروگاه پایان کار نیست. نیروگاه زمانی به حل ناترازی کمک میکند که برق تولیدی آن در زمان مورد نیاز، قابلیت انتقال و مصرف در شبکه را داشته باشد.در اینجا دو سناریو باید از یکدیگر تفکیک شود؛ نخست اینکه بخشی از ظرفیت نصبشده به دلایل فنی و شرایط تابش امکان تولید کامل ندارد. دوم اینکه برق تولیدشده به دلیل محدودیت شبکه، اتصال، مدیریت بار یا نبود زیرساخت ذخیرهسازی، امکان تحویل کامل به مصرفکننده را پیدا نمیکند.این دو مسئله راهحلهای کاملاً متفاوتی دارند و برای ارزیابی عملکرد توسعه خورشیدی، باید آمار هرکدام بهصورت جداگانه منتشر شود.پنل بیشتر بدون شبکه قوی، ناترازی را حل نمیکندخورشیدی یک ویژگی متفاوت با نیروگاه حرارتی دارد؛ تولید آن به زمان و شرایط تابش وابسته است. در ساعات آفتابی میتواند بخش مهمی از نیاز شبکه را تأمین کند، اما با کاهش تابش، تولید نیز افت میکند.به همین دلیل توسعه نیروگاه خورشیدی باید همزمان با تقویت خطوط انتقال و توزیع، توسعه ذخیرهسازها و مدیریت هوشمند شبکه پیش برود. در غیر این صورت ممکن است ظرفیت تولید افزایش پیدا کند، اما در ساعت اوج مصرف، برق کافی در محل مناسب وجود نداشته باشد.مسئله فقط این نیست که چند مگاوات پنل نصب کردهایم؛ سؤال مهمتر این است که چند مگاوات برق قابل استفاده و در زمان مورد نیاز در اختیار شبکه قرار گرفته است.حلقهای که باید تکمیل شودتوسعه سریع انرژی خورشیدی نیازمند سرمایهگذاری گسترده است. سرمایهگذار باید از نحوه خرید برق، زمان بازگشت سرمایه، امکان تأمین تجهیزات و ثبات مقررات اطمینان داشته باشد.
اگر قرار است ظرفیت خورشیدی در سالهای آینده چند برابر شود، سیاستگذار باید مسیر سرمایهگذاری را کوتاه و قابل پیشبینی کند. در کنار آن، توسعه شبکه و ذخیرهسازی نیز باید همزمان اتفاق بیفتد.ایران از نظر تابش خورشیدی مزیت قابل توجهی دارد؛ اما مزیت طبیعی زمانی به مزیت انرژی تبدیل میشود که ظرفیت نصبشده به تولید واقعی و تولید واقعی به برق قابل اتکا برای شبکه تبدیل شود.بنابراین عدد ۵ هزار مگاوات بهتنهایی نه نشانه موفقیت کامل است و نه عدد ۲ هزار مگاوات بهتنهایی نشانه شکست؛ آنچه برای ارزیابی دقیق لازم است، انتشار شفاف آمار ظرفیت نصبشده، ظرفیت در مدار، تولید لحظهای، تولید روزانه و میزان برق تحویلی به شبکه است. #برق#نیروگاه_خورشیدی#ناترازی_برق 17:15 - 20 مرداد 1405