شهید مطهری؛ الگوی تعامل سازنده با جریان‌های فکری مخالف
معاون پژوهشی بنیاد شهید مطهری، گفت: امروز بیش از هر زمان نیازمند بازخوانی روش‌های تعاملی استاد مطهری هستیم.
به گزارش گروه سیاسی خبرگزاری فارس، مراسم گرامیداشت چهل و ششمین سالگرد شهادت استاد مرتضی مطهری با حضور جمعی از اساتید بسیجی دانشگاه‌های تهران در خانه موزه شهید مطهری برگزار شد.در این مراسم که به همت سازمان بسیج اساتید کشور برگزار شده بود، محمد مطهری، معاون پژوهشی بنیاد شهید مطهری و دکتر علی مطهری، نماینده سابق مجلس، به تبیین ابعاد مختلف شخصیت علمی و انقلابی این شهید والامقام پرداختند.تعامل جسورانه با حفظ اصول؛ درس‌هایی از روش شهید مطهریمحمد مطهری در آغاز این نشست با اشاره به ویژگی‌های منحصر به فرد روش شهید مرتضی مطهری در تعامل با جریان‌های فکری مختلف، گفت: شهید مطهری به‌عنوان یک اندیشمند انقلابی، الگویی بی‌نظیر از تعامل سازنده و در عین حال اصولگرا ارائه داد. ایشان به‌طور عمدی خود را در معرض چالش‌های فکری قرار می‌داد و معتقد بود عقیده حق از مواجهه با اندیشه‌های مخالف تقویت می‌شود.معاون پژوهشی بنیاد شهید مطهری با بیان خاطراتی از حضور فعال استاد در محیط‌های دانشگاهی، افزود: در شرایطی که بسیاری از روحانیون ترجیح می‌دادند در محیط‌های هم‌سو سخنرانی کنند، استاد مطهری عمداً به دانشگاه شیراز که در آن زمان به عنوان یکی از کانون‌های روشنفکری غربگرا شناخته می‌شد می‌رفت و درباره موضوعاتی مانند امدادهای غیبی به بحث می‌پرداخت. این جسارت علمی و تعامل هوشمندانه، امروز برای ما یک الگوی زنده است.نقد وضعیت کنونی تعاملات فکری در جامعه
محمد مطهری در ادامه به نقد روندهای موجود در فضای فکری کشور پرداخت و گفت: متأسفانه امروز شاهد نوعی انزوای فکری در بین جریان‌های مختلف هستیم. هر گروه فقط با همفکران خود ارتباط دارد و این مسئله باعث شده جامعه فکری ما از پویایی لازم محروم بماند. در حالی که شهید مطهری به‌دنبال تأثیرگذاری بر مخالفان بود و با درک شرایط مخاطب، محتوای سخن خود را تنظیم می‌کرد.وی با اشاره به نمونه‌های متعددی از این شیوه تعاملی، خاطرنشان کرد: وقتی استاد در جمع روشنفکران حاضر می‌شد، بر جنبه‌های عقلی و فلسفی اسلام تأکید می‌کرد و در محیط‌های حوزوی، بر ضرورت توجه به مسائل اجتماعی و سیاسی روز پافشاری می‌نمود. این انعطاف روشی در عین پایبندی به اصول، هنر بزرگ این شهید والامقام بود.خودانتقادی؛ ویژگی بارز روش شهید مطهرییکی دیگر از محورهای سخنان محمد مطهری، اشاره به روش شهید مطهری در مواجهه با مشکلات جامعه بود: استاد شهید در برخورد با هر مسئله اجتماعی، ابتدا به دنبال ریشه‌یابی نقص‌های درونی بود. جمله معروف ایشان که اگر آب زلال داشته باشیم، کسی به سراغ آب آلوده نمی‌رود امروز باید سرلوحه کار همه دستگاه‌های فرهنگی قرار گیرد. متأسفانه امروز به محض بروز هر مشکلی، فوراً به دنبال مقصر خارجی می‌گردیم، در حالی که باید نگاه انتقادی به عملکرد خودمان داشته باشیم.
حتی در جلسات مهمی مانند تشکیل‌دهی شورای انقلاب یا تدوین بیانیه‌های سرنوشت‌ساز، ایشان اصرار داشت که خط فکری نهضت باید از گروه‌های انحرافی کاملاً متمایز باشد.مواجهه تاریخی با مسئله مجاهدین خلقعلی مطهری به اختلاف نظر میان چهره‌های انقلابی در آن دوران اشاره کرد و گفت: زمانی که موضوع صدور بیانیه‌ای مشترک توسط روحانیت مطرح شد، شهید مطهری تأکید کرد که باید راه خود را از مجاهدین خلق جدا کنیم. در حالی که برخی مانند شهید بهشتی معتقد بودند این کار ممکن است به تفرقه بیانجامد، اما امام خمینی(ره) با نظر شهید مطهری موافق بودند و فرمودند که باید از همان زمان مرزها مشخص شود.وی با بیان جزئیات تاریخی این واقعه، افزود: وقتی این اختلاف نظر به امام گزارش شد، ایشان فرمودند: حق با آقای مطهری است. از همین حالا ما باید راه خودمان را جدا کنیم، چون بعداً اینها درخواست قرائن خواهند کرد و ما با آنها به مشکل خواهیم خورد. این بصیرت شهید مطهری و تأیید امام نشان می‌دهد که ایشان چقدر عمیق مسائل را تحلیل می‌کرد.هوشیاری در روزهای حساس انقلابنماینده سابق مجلس همچنین به حوادث پس از پیروزی انقلاب اشاره کرد و گفت: شهید مطهری حتی در روزهای ورود امام به ایران، مراقب بود که عناصر وابسته به گروه‌های انحرافی نتوانند در برنامه‌های رسمی نفوذ کنند. وقتی متوجه شد مجاهدین خلق قصد دارند در مراسم استقبال از امام، مادر رضایی‌ها را به عنوان نماینده خانواده‌های شهدا معرفی کنند، با قاطعیت با این کار مخالفت کرد.
وی ادامه داد: شهید مطهری در آن مقطع حساس حتی تهدید کرد که اگر این برنامه اجرا شود، از همراهی با نهضت کناره خواهد گرفت. این موضع قاطع باعث شد امام دستور لغو این برنامه را صادر کنند. این حساسیت و هوشیاری شهید مطهری در شرایطی بود که بسیاری از یاران امام اصلاً متوجه این خطر نبودند.نقش کلیدی در تشکیل نهادهای انقلابیعلی مطهری به نقش شهید مطهری در تشکیل نهادهای انقلابی اشاره کرد و گفت: وقتی امام حکم ریاست کمیته‌های انقلاب اسلامی را برای آقای لاهوتی صادر کردند، شهید مطهری با حضور فوری در جمع یاران امام هشدار داد که این فرد در دو سال آخر زندان، گرایشاتی به مجاهدین پیدا کرده و اگر رئیس کمیته‌ها شود، این نهاد مهم به دست آنها خواهد افتاد.وی افزود: شهید مطهری در آن جلسه اضطراری در مدرسه علوی گفت: چه نشسته‌اید؟ انقلاب در خطر است! و سرانجام با پیگیری‌های ایشان، امام حکم ریاست کمیته‌ها را به آقای مهدوی کنی اعطا کردند. اگر این هوشیاری شهید مطهری نبود، چه بسا کمیته‌های انقلاب به دست جریان‌های انحرافی می‌افتاد.درس‌هایی برای امروزعلی مطهری نیز در جمع‌بندی سخنان خود تأکید کرد: شهید مطهری به ما آموخت که باید همواره مراقب خلوص فکری نهضت باشیم و اجازه ندهیم افکار التقاطی یا سودجویانه، مسیر انقلاب را منحرف کند. این روحیه ایستادگی و بصیرت، امروز نیز باید الگوی همه فعالان عرصه‌های فرهنگی و سیاسی باشد.
در پایان این نشست، هر دو سخنران بر ضرورت الگوبرداری از روش شهید مطهری در شرایط کنونی تأکید کردند. دکتر محمد مطهری گفت: پیام اصلی شهید مطهری برای امروز ما این است که می‌توان و باید با همه جریان‌های فکری ارتباط داشت، بدون آن‌که اصول و ارزش‌ها را زیر پا گذاشت. ایشان نشان داد که می‌توان در عین حفظ اصولگرایی، از تعامل سازنده با مخالفان فکری هراسی نداشت.
رئیس سازمان بسیج اساتید هم در مراسم گرامیداشت چهلمین سالگرد شهادت استاد مرتضی مطهری که با حضور جمعی از اساتید بسیجی دانشگاه‌های تهران در خانه موزه شهید مطهری برگزار شد، بر نقش بی‌بدیل معلمان در تمدن‌سازی اسلامی تأکید کرد و از برنامه‌های راهبردی این نهاد برای ترویج اندیشه‌های این معلم شهید خبر داد. در این مراسم، شرکت‌کنندگان به بررسی جامع ابعاد شخصیت علمی و مبارزاتی شهید مطهری پرداختند و بر ضرورت بازخوانی و ترویج آثار این اندیشمند بزرگ در فضای علمی کشور تأکید شد. شهید مطهری؛ معلمی اسوه برای نسل انقلاب وی با اشاره به جایگاه ویژه شهید مطهری در نزد امام خمینی(ره) و مقام معظم رهبری، افزود: امام راحل(ره) شهید مطهری را پاره تن خود می‌دانستند و این نشان‌دهنده عمق ارتباط فکری و معنوی این دو بزرگوار است. امروز نیز مقام معظم رهبری بارها بر ضرورت مطالعه آثار شهید مطهری تأکید کرده‌اند، چرا که این آثار همچون چراغی فروزان، راه هدایت را به نسل جوان نشان می‌دهد. رئیس بسیج اساتید با بیان اینکه شهید مطهری در دوران اختناق رژیم پهلوی، پرچمدار مبارزه فکری با مکاتب انحرافی بود، تصریح کرد: در زمانی که تفکرات مارکسیستی و ماتریالیستی مانند سایه‌ای شوم بر فضای فکری کشور سنگینی می‌کرد، شهید مطهری با قلمی شیوا و استدلالی محکم، به نقد این اندیشه‌های انحرافی پرداخت و توانست جوانان بسیاری را از افتادن در دام این مکاتب نجات دهد.
رسالت بسیج اساتید در ترویج مکتب شهید مطهری دکتر مردانی در ادامه سخنان خود به تشریح برنامه‌های سازمان بسیج اساتید برای ترویج اندیشه‌های شهید مطهری پرداخت و گفت: ما در بسیج اساتید با همکاری دانشگاه‌ها، حوزه‌های علمیه و مراکز پژوهشی، برنامه‌های متنوعی را طراحی کرده‌ایم تا اندیشه‌های ناب این شهید بزرگوار بیش از پیش در جامعه علمی کشور نهادینه شود. وی از برگزاری دوره‌های تخصصی مطالعات مطهری‌شناسی در دانشگاه‌ها خبر داد و افزود: این دوره‌ها با حضور اساتید برجسته حوزه و دانشگاه برگزار می‌شود و هدف آن، تربیت پژوهشگرانی است که بتوانند اندیشه‌های شهید مطهری را به زبان روز برای نسل جوان تبیین کنند. رئیس بسیج اساتید همچنین از تولید محتوای دیجیتال و راه‌اندازی پایگاه‌های مجازی برای معرفی آثار شهید مطهری خبر داد و گفت: در فضای مجازی شاهد هجمه‌های سنگین دشمنان علیه مبانی فکری انقلاب اسلامی هستیم. از این رو، بسیج اساتید با تولید محتوای علمی و جذاب در قالب کلیپ، پادکست و مقالات تخصصی، به مقابله با این هجمه‌ها پرداخته و حقایق را به نسل جوان منتقل می‌کند. جایگاه معلم در اسلام و نقش آن در تمدن‌سازی نوین اسلامی در بخش دیگری از این مراسم، دکتر مردانی به تبیین جایگاه رفیع معلم در اسلام پرداخت و گفت: در فرهنگ اسلامی، معلمی شأنی الهی دارد و خداوند متعال خود را به عنوان اولین معلم بشر معرفی می‌کند. پیامبر اکرم(ص) نیز بعثت خود را با عنوان إنّما بُعِثْتُ مُعَلِّمًا معرفی کردند که نشان‌دهنده عظمت این مقام است.
وی با اشاره به روایت مشهور مَن عَلَّمَنِي حَرْفًا فَقَدْ صَيَّرَنِي عَبْدًا، افزود: این حدیث شریف به روشنی نشان می‌دهد که معلم تا چه اندازه می‌تواند در سرنوشت یک انسان تأثیرگذار باشد. از این رو، ما به عنوان اساتید دانشگاه و معلمان جامعه، مسئولیتی سنگین بر عهده داریم و باید با الگوگیری از شهید مطهری، در تربیت نسل انقلابی و عالمِ عامل بکوشیم. رئیس بسیج اساتید در پایان با تقدیر از زحمات همه معلمان و اساتید کشور، به ویژه معلمان مناطق محروم، گفت: امروز ما در آستانه‌ی تحقق تمدن نوین اسلامی هستیم و این مهم بدون نقش‌آفرینی معلمان و اساتید متعهد محقق نخواهد شد. بسیج اساتید آماده است تا با همه توان از طرح‌ها و ابتکارات علمی و تربیتی اساتید جوان حمایت کند. تجلیل از خانواده‌های شهدای معلم و قرائت دعای فرج در پایان این مراسم، از تعدادی از معلمان و اساتیدی که در راه نشر معارف اسلامی و دفاع از ارزش‌های انقلاب تلاش کرده‌اند، تقدیر شد. همچنین حاضران با قرائت دعای فرج، ظهور منجی عالم بشریت را از درگاه الهی مسئلت کردند.
17:12 - 11 اردیبهشت 1404