چرا ملت در دو نهضت مشروطه و ملی شدن نفت شکست خورد ولی در نهضت اسلامی ۵٧ پیروز شد
ملت ایران در یکصدواندی سال گذشته سه نهضت سیاسی علیه حاکمان مستبد داخلی و استعمارگر خارجی به راه انداخت ولی در دو مورد؛ یعنی در نهضت مشروطه (١٢٨۵ ش) و نهضت ملی نفت در اوایل دهه سی شمسی به نتیجه مطلوب که عبارت است از تاسیس نظام مردمی و بدست گرفتن حق تعیین سرنوشت، نرسید و فقط این غایت ملی در نهضت اسلامی امام خمینی ره حاصل شد و توانست ضمن بدست گرفتن حق تعیین سرنوشت نظام سیاسی مردمی اسلامی را بنیانگذاری کند.
پاسخ این مساله مهم تاریخی سیاسی کاملاً روشن و مبرهن است و آن عبارت از باور و ایمان راسخ به حضور مردم در خیابان به مثابه عرصه تاثیر گذار در عالم سیاست است. رهبران سیاسی در دو نهضت مشروطه و نفت باور بالاصاله به نقش و عاملیت مختار ملت نداشتند. اساساً رهبران مشروطه چی مبارزه سیاسی را نخبگانی و صنفی تلقی می کردند و جایگاه بالاصالهای برای مردم قایل نبودند. به همین خاطر، در اوج فعالیت مبارزاتی علیه استبداد به جای پناه بردن نهادهای مردمی یعنی مسجد و بازار به سفارت دولت استعماگر انگلیس پناه بردند. نتیجه اولیه این بست نشینی تعدیل خواستههای ملی از ایجاد نظام مردمی عدالت محور به نظام سلطنتی مشروطه و تولید ناامنی و هرج و مرج بود. رجال سیاسی ملیگرا در نهضت نفت به رهبری دکتر مصدق اگر چه توهم استظهار به پشتیبانی ملت داشتند ولی به همین توهم نیز باور نداشتند. وقتی مرحوم آیتالله کاشانی ره دکتر مصدق را نسبت به توطئه کودتای ترکیبی استبداد و استعمار هشدار داد پاسخ متوهمانه دکتر مصدق به ایشان این بود که من مستظهر به پشتیبانی ملت هستم. تصور ملیگرایان این بود که حضور خیابانی مردم بواسطه مرام و مسلک ملیگرایی عرفی آنان است. در حالی که حضور ملت در خیابان مستند به راهبری دینی روحانیت بود. لذا بدنبال حذف آیتالله شهید شیخ فضل الله نوری ره در نهضت مشروطه و طرد آیت الله سید ابوالقاسم کاشانی ره در نهضت نفت حضور خیابانی ملت به سردی و خاموشی گرایید. بلکه یکی از خطاهای راهبردی دکتر مصدق این بود که از احزاب سیاسی همسو خواست که به خیابان نیایند و هیچگونه فراخوان ملی برای حضور خیابانی مردم به عمل نیاورد. در نتیجه خیابان به سادگی بدست فواحش و اراذل و اوباش و مزدوران کودتاچی افتاد.
اما رهبری نهضت اسلامی و مجاهدین مسلمان اعتقاد راسخ و بالاصالهای به مردم و نقش آنان در پیروزی هرگونه مبارزه سیاسی ضد استبدادی و استعماری داشتند. از نگاه امام خمینی ره مردم ولی نعمتان مجاهدان مسلمان هستند. ملت اجتماعی خردمند و مختار و قدر شناس هستند. ملت در نظر ایشان به مانند نگاه رهبران دو نهضت مشروطه و نفت رقیب سیاسی و مزاحم در عالم سیاست تلقی نمیشد. در نگاه اسلام انقلابی امام خمینی ره نهضت از آن ملت است و باید مردم خیابان را تا به آخر در دست بگیرند و رها نکنند که اگر رها شود خیابان به چنگ فواحش و اراذل و مزدوران بیگانگان میافتد. به همین خاطر، ایشان این هشدار را به دولت موقت و ابوالحسن بنی صدر میداد که در راستای هدف مردمزدایی از خیابان گام برندارند.با انتخابات ریاست جمهوری در دوم خرداد سال هفتاد شش و روی کار آمدن دولت اصلاحات سیاست پنهان مردمزدایی از خیابان مبتنی بر اندیشه عرفی ملیگرایی شدت بیشتری گرفت. نظریهپردازان این جریان سیاسی که به تدریج با مبانی اسلام انقلابی امام راحل ره فاصله گرفته بودند آشکارا هیچ إبائی از بیان نگاه ابزاری به ملت نداشتند. بطوری که به صراحت از ایده «فشار از پایین و چانه زنی در بالا» دفاع میکردند. ارزش مردم در این نگاه صرفاً ابزاری برای تصاحب و تثبیت قدرت است. این نگاه و سیاست ابزاری همچنان تا به امروز در ذهنیت رهبران و نظریه پردازان و کنشگران جریان سیاسی اصلاحات پابر جاست. مخالفت آنان با حضور خیابانی ملت در این ایام وضعیت جنگی از همین باب است. از نظر آنان چنین حضور خودجوش مردمی قابل کنترل و مهندسی نیست.
امام شهید ایران آیتالله خامنهای ره بر پایه تعلیمات حکیمانه امام خمینی ره و درک عمیق از تجربه زیسته انقلابی ملت در سه نهضت سیاسی معاصر، پاسدار و استمرار بخش نگاه اصیل امام راحل ره به ملت بود. ایشان که خود را فدایی انقلاب و نظام اسلامی میدانست راز حفظ نهضت اسلامی را در حضور فعال ملت در خیابان میدید. لذا از همان ابتدا همراه با امام راحل و در دوران ولایتورزی نه فقط با دیدگاه مردمزدایی خیابان مخالفت میفرمود. چنانکه دعوت ایشان از مردم به راهپیماییهای بیست و دو بهمن و روز قدس از نمونه های بارز آن است. بلکه رهبر شهد در راستای آموزه حضور خیابانی ملت گامهای تربیت سیاسی بزرگی برداشت.ثمره این تلاش سیاسی الهی هم در هشت روز اول بعد شهادت امام خامنهای ره که کشور فاقد ولی فقیه بود و هم در وضعیت جنگ تحمیلی آمریکایی صهیونی اخیر علیه ایران کاملاً ملموس و محسوس است. بطوری که حضور خیابانی مردم مانع به نتیجه رسیدن توطئه های خصمانه و جنایتکارانه دشمن شده است. لذا این امر، از عوامل اصلی در پاسخ به این پرسش مهم است که چرا دو نهضت مشروطه و نفت به نتیجه نرسید و شکست خورد ولی نهضت اسلامی ۵٧ پیروز شد.
14:19 - 29 مرداد 1405
1 واکنش
19٫3k بازدید