مدیریت فشارهای روانی در روزهای بحران
در لحظاتی که جامعه با تنشها و اتفاقات پیشبینینشده روبهرو میشود، خانوادهها بیشتر از هر زمان دیگری نیازمند احساس امنیت و ثباتاند. اما واقعیت این است که بحرانها معمولاً قبل از هر چیز تعادل روانی افراد را نشانه میگیرند و فضای خانه را تحت تأثیر قرار میدهند.
خبرگزاری فارس_نیشابور: در چنین زمانهایی سؤال مشترک بسیاری از مردم این است: واقعاً چطور باید از این فشار روانی عبور کنیم؟ برای پاسخ به این پرسش با دکتر حمید دانایی متخصص روانپزشکی و مدیر گروه سلامت روان دانشگاه علوم پزشکی نیشابور گفتوگو کردیم. اولین قدم برای عبور از اضطراب در بحران چیست؟اولین قدم پذیرفتن ندانستن است. باید بپذیریم که آینده در این شرایط قابل پیشبینی نیست. هرقدر بیشتر تلاش کنیم همه چیز را کنترل کنیم، فشار روانی بالاتر میرود.آنچه امروز اهمیت دارد این است که روز جاری را با کمترین آسیب روانی پشت سر بگذاریم. تمرکز بر «امروز» ساده به نظر میرسد اما واقعاً یکی از قویترین ابزارهای کاهش فشار ذهنی است.
در میان مشکلات مختلف، روی چه چیزی تمرکز کنیم؟
دایره کنترل باید کوچک، مشخص و شفاف باشد. افراد نباید انرژی و وقت خود را صرف چیزهایی کنند که عملاً خارج از اختیارشان است. در مقابل تمرکز روی کارهایی که در توانشان است مثل مراقبت از سلامت، تنظیم مصرف اخبار و حفظ ارتباط انسانی اثر بسیار بیشتری دارد. این انتخابهای کوچک مثل نقاط اتکا عمل میکنند و تعادل روانی را حفظ میکنند.چطور با اخبار و شبکههای اجتماعی برخورد کنیم؟ از نظر علمی مصرف خبر باید محدود باشد؛ روزی دو تا سه بار کافی است. پیگیری مداوم اخبار بهخصوص تصاویر خشن، سیستم عصبی را در حالت «تهدید دائمی» قرار میدهد. وقتی بدن در وضعیت آمادهباش میماند اضطراب شدیدتر و پایدارتر میشود. بنابراین انتخاب منبع معتبر و محدود کردن زمان مواجهه با اخبار یک ضرورت است، نه توصیه اختیاری.
در بحرانها بدن چه واکنشهایی دارد و باید چه کرد؟
بدن در بحران وارد حالت هشدار میشود. برای همین توجه به پایهایترین نیازهای جسمی بسیار مهم است: خواب کافی، نوشیدن آب، تغذیه ساده و منظم، و حتی ۱۰ دقیقه پیادهروی میتواند سیگنال «امنیت» را به بدن و مغز بفرستد. همین پیام کوچک امنیت، ذهن را آرامتر میکند.آیا داشتن برنامه روزانه در این شرایط واقعبینانه است؟بله، اما برنامه باید بسیار ساده باشد. کارهای کوچک مثل مرتب کردن محیط، شنیدن صدای یک دوست، چند دقیقه نفس عمیق یا انجام امور ضروری روزانه، به ذهن حس «ثبات» میدهد. حتی کوچکترین ساختارها هم در بحرانها حکم ستونهای نگهدارنده ذهن را دارند.
بعضی افراد در بحران ترجیح میدهند تنها باشند، آیا این طبیعی است؟
تا حدی طبیعی است، اما تنها ماندن طولانی توصیه نمیشود. حضور کنار دیگران، در سکوت یکی از قویترین محافظتکنندههای سلامت روان است. انسان در بحران نیاز به اتصال انسانی دارد؛ حتی حضور یک نفر میتواند اضطراب را نصف کند.چه زمانی لازم است افراد حتماً کمک حرفهای دریافت کنند؟در صورت بروز علائم هشدار: بیحسی عاطفی، بیخوابی شدید، ناامیدی مداوم، کابوسهای تکرارشونده، مداوم و یا افکار مزاحم در این شرایط مراجعه به روانپزشک یا روانشناس ضروری است. در کشور ما سامانههایی مانند 4030 برای کمک فوری فعال هستند.
یک جمله کلیدی برای روزهای بحران؟
«من قرار نیست همهچیز را حل کنم؛ فقط باید امروز را به سلامت پشت سر بگذارم.» همین جمله در لحظه میتواند فشار ذهنی را کم کند و کیفیت تصمیمگیری را بالا ببرد.#جنگ #جنگ_رمضان #آرامش#استرس#بحران 18:48 - 7 April 2026