بورسی که رشدش بجای سود واقعی ،به گرانی ،بخصوص گرانی ارز و تورم وابسته باشد ، فایده ای ندارد !رشد ظاهری کنونی ، خودش را ، در مقایسه با تجدید ارزیابی دارائیها و تورم ، بصورت واقعی نشان خواهد داد .هنوز تورم را جبران نکرده !
شکستن یک قفل قدیمی در بورس
تغییر حجم مبنا میتواند مسیر کشف قیمت، نقدشوندگی و رفتار سرمایهگذاران را بهطور محسوسی تغییر دهد و بورس را یک گام به استانداردهای رایج بازارهای مالی نزدیکتر کند.
گروه اقتصادی خبرگزاری فارس؛حجم مبنا سالهاست یکی از بحثبرانگیزترین ابزارهای کنترلی در بازار سرمایه ایران است. این ابزار در ابتدا با هدف مهار هیجانات و جلوگیری از نوسانات شدید قیمتی طراحی شد، اما بهتدریج به یکی از موانع اصلی کشف قیمت و تحرک طبیعی بازار تبدیل شد؛ بهویژه در شرایطی که عمق معاملات کاهش مییافت یا بازار وارد رکود میشد.اکنون با تصمیم جدید سازمان بورس، حجم مبنا عملاً از چرخه معاملات حذف شده و هر معامله حای به اندازه یک سهم،میتواند اثر کامل خود را بر قیمت پایانی بگذارد. همزمان، مقررات گره معاملاتی نیز کنار گذاشته شده تا فرآیند دادوستد بدون مداخلات اضافی ادامه یابد.این تغییر، تنها یک اصلاح فنی نیست؛ بلکه نشانهای از چرخش نگاه سیاستگذار از کنترل مکانیکی بازار به سمت پذیرش منطق عرضه و تقاضا است، چرخشی که در صورت تداوم، میتواند پیامدهای مهمی برای آینده بورس داشته باشد.
حجم مبنا چرا به مانع تبدیل شد؟
حجم مبنا زمانی کارکرد دارد که بازار با موجهای شدید هیجانی روبهرو باشد. اما در سالهای اخیر:۱ـ بازار بیشتر دچار کمعمقی و بیاعتمادی بوده تا هیجان۲ـ بسیاری از نمادها با وجود تقاضا یا عرضه واقعی، قادر به تعدیل قیمت نبودند۳ـ قیمتها بهصورت مصنوعی «نگه داشته میشدند.نتیجه این وضعیت، تاخیر در کشف قیمت و شکلگیری صفهای فرسایشی بود؛ صفهایی که نه به نفع سهامدار خرد بودند و نه به نفع بازار.
حذف حجم مبنا چه تغییری در کشف قیمت ایجاد میکند؟
با حذف حجم مبنا:ـ قیمت پایانی سریعتر به تعادل واقعی میرسد؛ـ اطلاعات جدید (گزارش مالی، تغییر نرخ ارز، اخبار کلان) زودتر در قیمت منعکس میشود؛ ـ فاصله قیمت تابلویی با ارزش ذاتی کاهش مییابد.این یعنی بازار بهجای «حرکت پلهای و کند»، واکنش پیوسته و منطقی نشان میدهد؛ چیزی که سرمایهگذاران حرفهای مدتهاست مطالبه میکنند.
اثر بر نقدشوندگی و رفتار معاملهگران
یکی از مشکلات اصلی بورس، قفلشدن نقدینگی در صفهاست. حجم مبنا این مشکل را تشدید میکرد، زیرا معاملهگران میدانستند حتی با معامله، قیمت کامل تعدیل نمیشود، انگیزه مشارکت فعال کاهش مییافت و صفنشینی به استراتژی غالب تبدیل میشد.حذف حجم مبنا، جذابیت معاملات خرد را بالا میبرد، گردش معاملات را افزایش میدهد و نقش تحلیل را پررنگتر و نقش صف را کمرنگتر میکند.در چنین فضایی، بازار از حالت «انتظار جمعی» خارج شده و پویاتر میشود.
آیا حذف حجم مبنا ریسک نوسان را بالا میبرد؟
یکی از نگرانیهای رایج این است که حذف حجم مبنا باعث نوسانات شدید شود. اما تجربه نشان میدهد، نوسان زمانی خطرناک است که نقدشوندگی پایین باشد،قیمتهای مصنوعی بیش از قیمتهای واقعی، ریسک ایجاد میکنند و بازارهای کارآمد دنیا بدون حجم مبنا کار میکنند.در واقع، نوسانِ سریع ولی شفاف، کمهزینهتر از ثباتِ مصنوعی و فرسایشی است.حجم مبنا نوسان را حذف نمیکرد؛ فقط آن را به آینده موکول میکرد.
گامی بهسوی اصلاحات بزرگتر؟
حذف حجم مبنا میتواند پیشدرآمدی برای اصلاحات مهمتر باشد:* بازنگری در دامنه نوسان* حرکت به سمت بازار پیوستهتر* تقویت نقش بازارگردانها* کاهش مداخلات دستوریاگر این مسیر ادامه یابد، بازار سرمایه ایران بهتدریج از یک بازار «کنترلی» به یک بازار تحلیلمحور و رقابتی نزدیک میشود.
سهامداران خرد متضرر نمیشوند
حمید گنج خانی، تحلیلگر بازار سرمایه در گفتوگو با خبرنگار اقتصادی خبرگزاری فارس گفت: این تصمیم از نظر من یکی از اصلاحات ضروری بود. حجم مبنا در سالهای اخیر بیشتر باعث قفلشدن بازار میشد تا کنترل آن. حذفش کمک میکند قیمتها سریعتر به تعادل برسند.این کارشناس بازار سرمایه ادامه داد: با این تصمیم سهامداران خرد متضرر نمیشوند. سهامدار خرد در بازاری آسیب میبیند که قیمتها با تاخیر حرکت میکنند. شفافیت و سرعت کشف قیمت، ریسک را کاهش میدهد حتی اگر نوسان بیشتر بهنظر برسد.وی افزود: قدم بعدی بررسی تدریجی دامنه نوسان. نه حذف ناگهانی، بلکه اصلاح هوشمندانه. حذف حجم مبنا نشان میدهد سیاستگذار آماده این گفتوگوست.
بهبود کشف قیمت در بازار سرمایه
حذف حجم مبنا و کنار گذاشتن گره معاملاتی، یک اصلاح فنی ساده نیست؛ بلکه نشانهای از تغییر رویکرد سیاستگذار نسبت به سازوکار بازار است. این تصمیم میتواند به بهبود کشف قیمت، افزایش نقدشوندگی و تقویت نقش تحلیل در معاملات منجر شود.اگر این مسیر با اصلاحات تدریجی دیگر همراه شود، بازار سرمایه ایران میتواند از فضای فرسایشی و دستوری فاصله بگیرد و به بازاری کارآمدتر، شفافتر و جذابتر برای سرمایهگذاران تبدیل شود.با دنبالکردن صفحه اقتصادی خبرگزاری فارس در جریان آخرین تحولات اقتصادی ایران و جهان قرار بگیرید.#بورس_تهران#بازار_سرمایه#دامنه_نوسان#صعود_بورس#ریزش_بورس#سهامداران_حقیقی#گره_معاملاتی#کشف_قیمت#حجم_مبنا
09:15 - 26 آذر 1404
2 بازنشر
21٫7k بازدید