الزامات سیاسی-عقیدتی مفتی جدید قرقیزستان؛ باید-نبایدهایی که باید لحاظ کرد
معاون سابق مفتی قرقیزستان با اشاره به برگزاری انتخابات مفتیات در این کشور گفت: مفتی آینده باید فردی مدیر و یک رهبر به تمام معنا باشد تا بتواند با جامعه ارتباط برقرار کرده و بیشترین جذب را داشته باشد.
«قادر ملک اف» عضو شورای علمای قرقیزستان و معاون سابق مفتی این کشور در گفتوگو با خبرنگار خبرگزاری فارس در بیشکک به تشریح اوضاع دینی و معنوی مسلمانان این کشور و نیز انتخابات آتی مفتی پرداخت. فارس: به زودی انتخابات مفتی قرقیزستان برگزار و مفتی جدید و اعضای جدید شورای علما انتخاب میشوند. به نظر شما معیارهای انتخاب مفتی جدید قرقیزستان چیست؟ ملک اف: به نظر من، مفتی جدید باید دارای تحصیلات عالی دینی و غیردینی داشته باشد. علاوه بر معیارهای مشخص شده در منشور «اداره دینی مسلمانان قرقیزستان»، یکی از سختترین شرایط این است که داوطلب باید حداقل 5 سال در سیستم «اداره دینی مسلمانان قرقیزستان» فعالیت کرده باشد، این شرط برای کسانی که تازه کار هستند مانع ایجاد میکند اما در عین حال مانع گسترش فرقهها و جنبشهای مختلف افراطی در اداره دینی مسلمانان خواهد بود. از طرف دیگر، باید در نظر بگیریم که تقاضا هر ساله در حال افزایش است. بر این اساس، مفتی آینده نیز باید دارای ویژگیهای یک رهبر و مدیر واقعی داشته باشد. اول از همه برای مفتی جدید توانایی مدیریت بودجه کل جامعه مسلمانان، مساجد عمومی و توانایی سازماندهی به عنوان یک رهبر ضروریت دارد. دوم اینکه مفتی باید یک رهبر معنوی برای همه مسلمانان قرقیزستان باشد، بنابراین باید بتواند استراتژیک فکر کند تا بتواند با همه احزاب و جوامع ارتباط برقرار کند و طبیعتاً از سطح فکری بالایی برخوردار باشد.
بنابراین، «نه تنها دیدن درختان، بلکه همچنین قادر به دیدن جنگل پشت درختان باشد» به عبارت دیگر توانایی پیش بینی آنچه قرار است اتفاق بیفتد، برای انجام یک کار درست بسیار مهم است. علاوه بر این، مفتی باید هوشمند باشد، بهتر است کسی باشد که همه آنها را بشناسد. این موضوع بسیار دشوار است، زیرا انتخاب خیلی گسترده نیست. متأسفانه ، انتخاب محدود است. فارس: آیا مفتی جدید باید در خارج از کشور آموزش دینی دیده باشد؟ ملک اف: البته اداره دینی مسلمانان قرقیزستان هنوز چنین شرطی را تعیین نکرده است اما من فکر میکنم علاوه بر تحصیل در کشور خود، مفتی جدید در خارج از کشور نیز تحصیل کرده باشد. همانطور که میدانید سطح تحصیلات عالیه اسلامی در قرقیزستان پایین است. تحصیل در خارج از کشور به شما امکان میدهد، انتزاعی بیندیشید و در نتیجه سایر مذاهب را هم درک میکنید. به عبارت دیگر، آنها حتی در هنگام تحصیل در خارج از کشور فرصت مقایسه اختلافات را دارند و وقتی از خارج به کشور میآیند در مقایسه سیستمهای مدیریت دینی و سیستمهای آموزش در خارج از کشور تجربه کسب میکنند. بنابراین، بهتر است تحصیلات عالیه اسلامی را در خارج از کشور بگیریم ، زیرا در قرقیزستان تحصیلات دینی کمتر توسعه یافته است و هنوز به سطح مورد نظر ما نرسیده است.
فارس: نظر شما در مورد پیشنهاد زنان مسلمان برای افتتاح بخش زنان در مفتیات و عضویت زنان در شورای علما چیست؟ به نظر شما این مساله چقدر برای جامعه مهم است؟ ملک اف: در مورد مشارکت زنان مسلمان در انتخابات شورای علما، من طرفدار واگذاری یک بخش در اداره مفتیات به زنان هستم شرع همچنین زنان را از شرکت در انتخابات یا معرفی اعضای زنان برای شورای علما منع نمیکند. ما دانشمندان زن نیز داریم و اسلام حقوق زنان را محدود نمیکند، بلکه حقوق گستردهای به آنها میدهد. یک زن میتواند یک دانشمند باشد، میتواند در اداره معنوی مسلمانان کار کند و مفتی را انتخاب کند . با این وجود در جامعه امروز ما، موضوع نمایندگی زنان در شورای علما، مسئلهای است که جنبه دیگری دارد. به عبارت دقیقتر باید ببینیم که شورای علمای ما تا چه حد برای این کار آماده است؟ مسلمانان ما چقدر آماده هستند؟ البته این موضوع ماهیت فرهنگی دارد، به عبارتی ممکن است ذهنیت مردم ما این را نادرست قبول کند و شاید امروز ما در مورد این موضوع نگاههای متفاوت داشته باشیم. فارس: در سالهای اخیر جوانان بیشتری به اسلام و احکام و اصول آن علاقه مند شدهاند. نظر شما در مورد آینده جوانان مسلمان در قرقیزستان چیست؟ آیا آنها میتوانند جهت گیری مذهبی مناسبی را بدون خروج از کشور پیدا کنند و نقش دانشمندان در این امر چیست؟ ملک اف: در مورد آینده جوانان مسلمان امروزه بسیاری از جوانان بدون راهنمایی مناسب به سر می برند.
زیرا حوادث اخیر ضربه سختی به روحانیون سنتی و اسلام سنتی وارد کرده است همچنین به اعتبار روحانیون سنتی لطمه زد و اعتقاد جوانان را تحت تأثیر شدید قرار داد. این سوال بسیار مهمی است، زیرا جوانان امروز نگران این هستند که در آینده از چه کسی پیروی میکنند؟ بنابراین، در اینجا ما باید این مسئله را مطرح کنیم که شورای علما و ما به عنوان کارشناسان دینی باید بیشتر در بین جوانان کار کنیم. ما نیاز به تغییر روشهای تعامل با جوانان و دیدگاههای دیگر کارشناسان دینی داریم تا بتوانیم با سایر جریانات مخرب رقابت کنیم. به عبارت دیگر، لازم است با جوانان به زبان جدید، نه سنتی، بلکه به جدیدترین زبان، با مفاهیم مدرن صحبت کنیم و حتی در برخی موارد گفتگو باید علمی و توسعه یافته باشد. فارس: برخی از جوانان در خارج از کشور تعالیم اسلامی را میآموزند و هنگام بازگشت به وطن با اختلافات زیادی در فرهنگ و حتی فرقهها روبرو میشوند. آیا شورای فعلی علما میتواند چنین مشکلاتی را حل کند؟ ملک اف: در مورد جوانان مسلمان اگر بگویم، درست است امروز آنها در مدارس مختلف دینی و دانشگاههای کشورهای مختلف اسلامی تحصیل میکنند، که این امر خوبی است. از طرف دیگر خطر خاصی را ایجاد میکند، زیرا هر یک از آنها هنگام بازگشت به قرقیزستان، نه تنها دانش را از محل تحصیل میآورند، بلکه متأسفانه، گاهی اوقات یک فرهنگ غیرمعمول یا یک سنت مذهبی برای قرقیزستان به ارمغان میآورد.
سپس مسئله تعارض در کل جامعه به وجود میآورند، زیرا مشکل تفسیر متفاوت از اسلام وجود دارد البته، من دوست دارم قرقیزستان مراکز آموزشی خاص خود را برای توسعه مکتب حنفی ، تفکر اسلامی عقاید ماتریدیه داشته باشد. به نظر میرسد اخیراً توافق نامه تاسیس آکادمی اسلامی به امضا رسیده است و به نظر من این توافق نامه بسیار مهم است. همچنین شکل دادن به محتوای آموزش و اینکه چه کسی در آن آکادمی سخنرانی خواهد کرد، نیز مهم است. بسیار خوب خواهد بود اگر کارشناسان دینی مشهور جهان باشند. فارس: ماه مبارک رمضان فرا رسیده و همه ما میدانیم که به ابتکار مجله امت ، شما یک برنامه ویژه برای ماه رمضان ترتیب میدهید و پول و غذا را بین خانوادههای کم درآمد توزیع میکنید. برنامه شما برای امسال چیست و داوطلبان و حامیان مالی چگونه برای چنین برنامههایی جذب میشوند؟ ملک اف: بله، طبق معمول برخی برنامههای ویژه را برای ماه مبارک رمضان تدارک دیدهایم. در حال آماده سازی برنامه ویژهای برای «خیمه ماه رمضان» هستیم که به صورت آنلاین برگزار خواهد شد. این برنامه در چارچوب توزیع کمکهای بشردوستانه به خانوادههای کم درآمد اجرا میشود. امسال، به دلیل بحران همه گیری کرونا، میتوانیم کمکهای انفرادی ارائه دهیم. مانند سال گذشته، ما برای مشارکت داوطلبان هم دوره برگزار خواهیم کرد. انتهای پیام/ح.
10:47 - 30 فروردین 1400