روایت شادمهری از ۴ سال دیپلماسی فرهنگی در فرانسه؛ «هنر»، تصویر ایران را تغییر داد
رایزن فرهنگی پیشین ایران در فرانسه با تشریح تجربه فعالیت در این کشور اروپایی گفت: اقدامات هنری مؤثرترین زبان برای عبور از دیوارهای ذهنی مخاطبان فرانسوی و تصورات نادرست آنها از جمهوری اسلامی بود.به گزارش روابط عمومی سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، نیلوفر شادمهری در نشست تخصصی «فرصتها و چالشهای بانوان در عرصه دیپلماسی فرهنگی» با اشاره به اهمیت حضور زنان در عرصه بینالمللی اظهار کرد: حضور زنان در دیپلماسی فرهنگی مهم است، اما مهمتر از آن این است که فردی که در یک جایگاه قرار میگیرد، تا چه اندازه برای آن مسئولیت توانمند و متخصص باشد.وی با تأکید بر ضرورت شایستهسالاری افزود: نباید صرفاً به این دلیل که فردی زن یا مرد است، او را برای یک مسئولیت انتخاب کنیم؛ بلکه ابتدا باید ببینیم آیا فرد مورد نظر از تخصص، توانایی و مهارت لازم برای آن جایگاه برخوردار است یا خیر.رایزن فرهنگی پیشین ایران در پاریس با اشاره به تجربه مأموریت خود در این کشور گفت: تجربه من عمدتاً مربوط به فرانسه است و نمیتوان آن را عیناً به سایر کشورها تعمیم داد؛ زیرا ویژگیهای مخاطبان، ابزارهای ارتباطی و اقتضائات فرهنگی هر کشور متفاوت است.شادمهری با اشاره به آغاز مأموریت خود در فرانسه در سال ۱۴۰۱ و همزمانی آن با تحولات اجتماعی و امنیتی این کشور تصریح کرد: فعالیت فرهنگی در چنین شرایطی با چالشهای متعددی همراه بود و در طول مأموریت، رایزنی فرهنگی با بحرانها و فشارهای مختلفی مواجه شد.
وی ادامه داد: بخشی از دشواری کار، مقابله با تصویری بود که رسانههای فرانسوی از ایران ارائه میکردند. در چنین شرایطی، یکی از مهمترین وظایف رایزن فرهنگی، شکستن تصویرهای کلیشهای و ساختگی و ایجاد ارتباط مستقیم میان مخاطب و واقعیت ایران است.شادمهری با بیان اینکه «دیپلماسی فرهنگی باید دیوارهای ذهنی مخاطب را ترک بدهد»، گفت: وقتی یک مخاطب فرانسوی وارد رایزنی فرهنگی میشد، تلاش میکردم شخصاً با او ارتباط برقرار کنم و از طریق گفتوگو، معرفی توانمندیهای علمی و فرهنگی ایران و ارتباط مستقیم، بخشی از تصورات شکلگرفته درباره کشورمان را اصلاح کنم.وی افزود: مخاطب باید ببیند که یک زن ایرانی میتواند استاد دانشگاه باشد، در عرصه بینالمللی فعالیت کند، به زبان فرانسه مسلط باشد و درباره فرهنگ و جامعه فرانسه با شناخت کافی گفتوگو کند. همین مواجهه مستقیم میتواند نخستین ضربه به کلیشههایی باشد که درباره ایران ساخته شده است.▪️هنر؛ زبان مشترک دیپلماسی فرهنگیرایزن فرهنگی پیشین ایران در فرانسه، هنر را یکی از مهمترین ابزارهای ارتباط با جامعه فرانسه دانست و اظهار کرد: فرانسه کشوری است که هنر در آن جایگاه بسیار مهمی دارد و اگر رایزن فرهنگی شناخت مناسبی از ظرفیتهای هنری و فرهنگی این کشور نداشته باشد، امکان اثرگذاری او کاهش پیدا میکند.شادمهری گفت: ما به جای اینکه صرفاً آثار تولیدشده در ایران را به فرانسه ببریم و انتظار داشته باشیم همان اثرگذاری را در آنجا داشته باشد، تلاش کردیم آثاری را با شناخت مخاطب فرانسوی و بر اساس ابزارهای فرهنگی و هنری مورد توجه او تولید کنیم.
وی افزود: در این مسیر، هنرمندان ایرانی و فرانسوی در کنار یکدیگر قرار گرفتند و تلاش شد مفاهیم عمیق فرهنگی، مذهبی و عرفانی ایران در قالبهایی ارائه شود که برای مخاطب فرانسوی قابل درک و جذاب باشد.وی با اشاره به برخی برنامههای فرهنگی و هنری اجراشده در فرانسه گفت: نتیجه این رویکرد، افزایش قابل توجه مخاطبان برنامهها بود؛ بهگونهای که برخی برنامهها از حضور چند ده مخاطب به برنامههایی با چند صد شرکتکننده تبدیل شد و پس از اجرا نیز دانشجویان و جوانان فرانسوی برای کسب اطلاعات بیشتر درباره مفاهیم و شخصیتهای فرهنگی و ادبی ایران به رایزنی مراجعه میکردند.شادمهری ادامه داد: این تجربه نشان داد که اگر محتوای فرهنگی ایران با زبان، قالب و ابزار مناسب مخاطب ارائه شود، میتوان ارتباط مؤثرتری ایجاد کرد و حتی مفاهیم عمیق عرفانی و مذهبی را نیز به مخاطب منتقل کرد.▪️مقابله با روایتهای رسانهای با «روایتسازی»وی رسانه را یکی از قدرتمندترین ابزارهای شکلدهی به تصویر کشورها دانست و گفت: رسانه میتواند روایت بسازد و زمانی که یک روایت نادرست شکل میگیرد، دیپلماسی فرهنگی باید برای اصلاح آن روایت تلاش کند.شادمهری افزود: بخش قابل توجهی از فعالیت رایزنی فرهنگی در فرانسه معطوف به مخاطب فرانسوی بود و تلاش میکردیم با ایجاد ارتباط مستقیم، برنامههای فرهنگی و حضور در فضای اجتماعی، تصویری واقعیتر از ایران ارائه کنیم.وی با اشاره به تحولات اخیر و جنگ تحمیلی علیه ایران اظهار کرد: تصویری که از ایران پیش و پس از جنگ در رسانهها و افکار عمومی فرانسه شکل گرفت، تفاوت قابل توجهی داشت و یکی از دلایل آن، مشاهده توانمندی و ایستادگی مردم ایران بود.
رایزن فرهنگی پیشین ایران در فرانسه ادامه داد: در روزهای جنگ، علاوه بر رصد مستمر رسانههای فرانسوی، تحولات رسانهای سایر کشورهای اروپایی نیز مورد توجه قرار گرفت و اطلاعات و تحلیلهای مرتبط برای سازمان ارسال میشد تا در کشورهایی که رایزنی فرهنگی نداریم نیز بتوانیم تصویری از فضای رسانهای و افکار عمومی ارائه کنیم.وی خاطرنشان کرد: در مقطعی، تحلیل برخی کارشناسان و تحلیلگران نظامی و رسانهای فرانسه درباره ایران به شکل محسوسی تغییر کرد و قدرت و توانمندی ایران، بسیار متفاوت از تصویری بود که پیش از آن در رسانهها ارائه میشد.شادمهری در پایان تأکید کرد: تجربه فعالیت در فرانسه نشان داد که دیپلماسی فرهنگی زمانی میتواند اثرگذار باشد که از ظرفیت هنر، رسانه، ارتباط مستقیم و شناخت دقیق مخاطب استفاده کند و به جای انتقال صرف پیام، برای مخاطب مورد نظر روایت فرهنگی متناسب با زبان و فضای ذهنی او تولید کند.
13:36 - 11 شهریور 1405
9915 بازدید