نماز باران؛ ندای امید در روزگار خشکسالی
حجت الاسلام دکتر محمدصادق ناطقی نوشت: در چنین روزگاری، بازگشت به سنتهای معنوی و دینی، همچون اقامه نماز باران، استغفار جمعی و طلب رحمت از خداوند مهربان، میتواند روزنهای از امید در دلها بگشاید و همبستگی اجتماعی را تقویت کند.
با رسیدن آبانماه، آسمان همچنان درهای رحمت خود را بسته نگه داشته و از بارش باران و نزول برف دریغ میورزد. این خشکی طولانی، دلها را نگران و زمین را تشنه نگه داشته است. سالهاست که کشور ما با خشکسالیهای پیاپی، کاهش منابع آبی، افت سطح سفرههای زیرزمینی و تهدید امنیت غذایی دستوپنجه نرم میکند. پیشبینیهای هواشناسی نیز نوید سالی کمبارش و خشک را میدهند.در چنین روزگاری، بازگشت به سنتهای معنوی و دینی، همچون اقامه نماز باران، استغفار جمعی و طلب رحمت از خداوند مهربان، میتواند روزنهای از امید در دلها بگشاید و همبستگی اجتماعی را تقویت کند.آب، مایهی حیات و عنصر بنیادین برای بقای انسان، کشاورزی، صنعت و محیطزیست است. خداوند در قرآن کریم میفرماید: «وَجَعَلْنَا مِنَ الْمَاءِ كُلَّ شَيْءٍ حَيٍّ» و ما هر چیز زندهای را از آب آفریدیم. (سوره انبیاء، آیه ۳۰)باران، نماد رحمت الهی و عامل آبادانی زمین است. نبود آن، زندگی را مختل میکند و پیامدهایی چون فقر، مهاجرت و بحرانهای اجتماعی را در پی دارد.نماز باران یا «صلاة الاستسقاء»، از سنتهای مؤکد پیامبر اکرم (ص) و اهل بیت (ع) است. در زمان خشکسالی، پیامبر مردم را به اقامه این نماز دعوت میکردند و با تضرع و استغفار، از خداوند طلب باران مینمودند. امام صادق (ع) نیز میفرمایند: «إِذَا أَمْسَكَتِ السَّمَاءُ عَنِ الْمَطَرِ فَصَلُّوا صَلَاةَ الْإِسْتِسْقَاءِ» اگر آسمان از بارش باران خودداری کرد، نماز استسقاء بخوانید. (وسائل الشیعه، ج۵، ص۱۴۶)
از نمونههای تاریخی این سنت در ایران، میتوان به نماز باران آیتالله سید احمد خوانساری در دهه ۱۳۴۰ شمسی اشاره کرد. در آن سالها، خشکسالی شدید قم را فرا گرفته بود. ایشان با دعوت عمومی مردم، در منطقه خاکفرج نماز باران را اقامه کردند. مردم با دلهای شکسته و لباسهای ساده گرد آمدند و پیش از پایان نماز، باران رحمت الهی باریدن گرفت؛ واقعهای که بهعنوان نشانهای از اخلاص و تقرب الهی در حافظه مردم باقی ماند.در آموزههای قرآنی، گناه و فساد اخلاقی از موانع نزول رحمت الهی شمرده شدهاند. قرآن میفرماید: «فَقُلتُ اسْتَغْفِرُوا رَبَّكُمْ إِنَّهُ كَانَ غَفَّارًا * يُرْسِلِ السَّمَاءَ عَلَيْكُم مِّدْرَارًا» پس گفتم: از پروردگارتان آمرزش بخواهید که او بسیار آمرزنده است، تا بارانهای پربرکت از آسمان بر شما فرو فرستد. (سوره نوح، آیات ۱۰ و ۱۱)استغفار، نه تنها دلها را پاک میسازد، بلکه زمینهساز نزول برکات آسمانی است. نماز باران، نماد بازگشت جمعی به سوی خداوند و امید به رحمت بیپایان اوست.در روزگاری که خشکسالی ادامه دارد و آسمان همچنان خاموش است، مطالبه عمومی برای اقامه نماز باران میتواند گامی مؤثر در جهت تقویت روحیه جمعی، بازگشت به ارزشهای الهی و امید به لطف خداوند باشد. خداوند در قرآن وعده داده است: «وَهُوَ الَّذِي يُنَزِّلُ الْغَيْثَ مِن بَعْدِ مَا قَنَطُوا وَيَنشُرُ رَحْمَتَهُ» و اوست که باران را پس از ناامیدی نازل میکند و رحمت خود را گسترش میدهد. (سوره شوری، آیه ۲۸)
ائمه محترم جمعه، سازمان تبلیغات اسلامی، شورای هماهنگی تبلیغات اسلامی میتوانند متولی این امر فوری و ضروری باشند.مومنین و مومنات با امید به رحمت واسعه الهی در هزار نقطه از کشور در مصلاها، مساجد جامع، حرمهای اهلبیت و امامزادگان معظم مجتمع شوند و پس از استغفار و توسل به حضرت بقیة الله الاعظم (عج)، اقامه نماز باران کنند و از خداوند رحمان، ظهور حضرت موعود(عج) و باران رحمت او را مسئلت نمایند و امید داشته باشیم که فرج و لطف الهی نزدیک است.#اجتماعی#خشکسالی#نماز_باران#نویسندگان_حوزوی 09:32 - 3 نوامبر 2025