وهم پایان تاریخ!
فکر میکنی آدمی که امروز هستی، دیگه همینه؟ یعنی شخصیت، سلیقه و ارزشهات تا ده سال دیگه عوض میشن، یا تقریباً همینی میمونی که الان هستی؟
خبرگزاری فارس_ اراک، فکر میکنی آدمی که امروز هستی، دیگه همینه؟ یعنی شخصیت، سلیقه و ارزشهات تا ده سال دیگه عوض میشن، یا تقریباً همینی میمونی که الان هستی؟ اگر جوابت اینه که «نه، من تقریباً همینم دیگه، تغییر زیادی نمیکنم»، تنها نیستی. تقریباً همهی ما همین فکر رو میکنیم. و تقریباً همهی ما داریم اشتباه میکنیم. فاطمه صیدی، کارشناس ارشد روانشناسی مرکز مشاوره آرامش استان مرکزی در گفتوگو با خبرنگار فارس، با اشاره به پدیده روانشناختی معروف به «توهم پایان تاریخ»، آن را یکی از رایجترین اما مغفولماندهترین خطاهای شناختی در تصمیمگیریهای زندگی معرفی کرد.صیدی در این گفتوگو اظهار کرد: اکثر مردم به راحتی تغییرات گسترده شخصیت، سلیقه و ارزشهای خود در 10 سال گذشته را میپذیرند، اما در عین حال باور دارند که از امروز به بعد، تغییراتشان بسیار ناچیز خواهد بود. وی این تناقض را «نقطهٔ کور خودشناسی» نامید و تأکید کرد که این توهم، مختص گروه سنی یا فرهنگی خاصی نیست و تقریباً در همهٔ انسانها به یک اندازه دیده میشود.این روانشناس، علت بروز این پدیده را در سه عامل روانشناختی ریشه دار دانست و گفت: نخست، «خطای پیشبینی عاطفی» که به موجب آن، مغز انسان توانایی ساخت تصویر دقیقی از خودِ آینده را ندارد و ناگزیر، خودِ امروز را به آینده فرامیخواند؛ دوم، «نیاز به ثبات روایتی» که باعث میشود انسانها برای کاهش اضطراب، هویت خود را ثابت و یکپارچه فرض کنندو سوم، «صرفهجویی ذهنی در تصمیمگیری» که اگر انسانها بپذیرند ارزشها و اولویتهایشان موقتی است، قدرت انتخاب و اقدام از آنها سلب خواهد شد.
صیدی با تأکید بر اینکه این توهم پیامدهای عینی و جدی در زندگی روزمره دارد، خاطرنشان کرد: بسیاری از افراد در انتخاب شغل، همسر، محل زندگی یا حتی سرمایهگذاریهای کلان، با این پیشفرض اشتباه تصمیم میگیرند که ده سال بعد نیز دقیقاً همان نیازها و سلایق امروز را دارند؛ غافل از اینکه وقتی به آن نقطه میرسند، ممکن است با پشیمانی، بحران هویت و حتی افسردگی مواجه شوند.وی در ادامه، راهکار عملی مواجهه با این سوگیری شناختی را «فروتنی در برابر خودِ آینده» عنوان کرد و پیشنهاد داد که پیش از هر تصمیم مهم و غیرقابل بازگشت، از خود بپرسیم: «چقدر احتمال دارد ده سال دیگر، نسخهٔ آیندهام به این انتخاب بخندد و بگوید: واقعاً آن زمان این موضوع برایم اینقدر حیاتی بود؟» به گفته صیدی، این پرسش ساده میتواند ذهن را از جزمگرایی خارج کرده و فضایی برای انعطافپذیری و بازنگری ایجاد کند.این کارشناس ارشد روانشناسی در بخش دیگری از سخنان خود، به خانوادهها و بهویژه جوانان در آستانه انتخابهای سرنوشتساز توصیه کرد که تصمیم را نه یک نقطه پایان، بلکه نقطهای برای شروع در نظر بگیرند و همواره مسیرهایی را برگزینند که امکان اصلاح و تغییر جهت در آنها وجود داشته باشد.وی بر اهمیت خودآگاهی مداوم تأکید کرد و گفت: اختصاص دادن ساعتی در هر سال برای مرور ارزشها و اولویتهای شخصی، بهترین محافظ در برابر پشیمانیهای آینده است.صیدی ابراز امیدواری کرد که آگاهی بخشی در مورد این خطای شناختی، به مردم کمک کند تا انتخابهای آگاهانهتر، انعطافپذیرتر و منطبقتر با مسیر پویای زندگیشان داشته باشند.#شخصیت#ذهن#روان_شناسی
13:09 - 2 تیر 1405
