نبرد با گرانی دارو در سایه سرطان
وقتی دکتر گفت "سرطان داری، دنیا جلوی چشمم سیاه شد. اما راستش رو بخواید، ترس از سرطان به پای ترس از هزینههاش نمیرسه. اولین نسخهای که گرفتم، قیمت داروها رو که دیدم، فکر کردم اشتباه شده. یک ویال کوچک چند میلیون تومن! اینها را یاشار 45 ساله اراکی میگوید که اخیرا به بیماری سرطان مبتلا شده است.
خبرگزاری فارس_اراک؛ وقتی دکتر گفت "سرطان داری، دنیا جلوی چشمم سیاه شد. اما راستش رو بخواید، ترس از سرطان به پای ترس از هزینههاش نمیرسه. اولین نسخهای که گرفتم، قیمت داروها رو که دیدم، فکر کردم اشتباه شده. یک ویال کوچک چند میلیون تومن! اینجا را یاشار 45 ساله اراکی میگوید که اخیرا به بیماری سرطان مبتلا شده است. سرطان،این واژه سنگین و هراسانگیز، برای بیمار و خانوادهاش بهتنهایی کافی است تا دنیایی را به هم بریزد. بسیاری از بیماران سرطانی، پس از پذیرش این بیماری، با جنگ دوم و به مراتب سختتری روبرو میشوند: «جنگ برای تأمین هزینههای درمان». در این گزارش، به روایت این نبرد از زبان خود بیماران و تحلیل کارشناسان حوزه سلامت پرداختهایم. روایت بیماران – وقتی زندگی با پول اندازهگیری میشودیاشار (45 ساله)، بیمار مبتلا به سرطان به خبرنگار فارس میگوید: «وقتی دکتر گفت سرطان داری، دنیا جلوی چشمم سیاه شد. اما راستش رو بخواید، ترس از شیمی درمانی به پای ترس از هزینههاش نمیرسه. اولین نسخهای که گرفتم، قیمت داروها رو که دیدم، فکر کردم اشتباه شده. یک ویال کوچک چند میلیون تومن!ما که کارگر یک شرکت معمولی هستیم، حقوقمون کفاف اجاره خونه رو هم به زور میده. حالا باید هر سه هفته یک بار، ۵-۶ میلیون تومان فقط برای دارو بدهیم؟ مجبور شدیم ماشینمون رو بفروشیم. انگار نه تنها دارم با سرطان میجنگم، بلکه دارم با زندگیام هم خداحافظی میکنم.
داود ع. (۵۲ ساله)، همراه یک بیمار نیز میگوید: پدرم سرطان روده داره. بعضی از داروها رو بیمه قبول نمیکنه یا سهمیهاش به شدت محدوده. ما ناچاریم داروها رو از داروخانههای خاص با قیمت آزاد بخریم. یک دوره درمانش گاهی تا ۲۰ میلیون تومان تمام میشه من دو شیفت کار میکنم. خانوادهه ام قرض بالا آوردهاند. دکتر میگه امیدوارم با این داروها تومور کوچیک بشه. من اما بیشتر از تومور، دارم به این فکر میکنم که چطور قسط بعدی رو بدم. اینجا دیگه بحث "درمان" نیست، بحث "فروش همه چیز برای یک شانس" است. خانم نرگس س. (۳۸ ساله)، بیمار مبتلا به سرطان خون نیز میگوید: «من یک داروی خاص تزریقی دارم که هر بار تزریقش، هزینهای معادل یک سفر خارجی دارد! دولت میگه ارز ترجیحی داده، اما چرا قیمت نهایی برا ما اینقدر بالاست؟ مجبورم در شبکههای اجتماعی درخواست کمک مالی کنم. آبرومندیام را باختهام تا زنده بمانم. بدترین حس دنیا این است که بدانی دارویی که میتواند نجاتت بده، پشت ویترین داروخانه است و تو از پس خریدش برنمیآیی. این احساس، از خود بیماری بدتر است.»تحلیل کارشناسان – ریشهیابی یک بحران دکتر احمد علیدادی، متخصص اقتصاد سلامت معتقد است: مسئله گرانی داروهای سرطان چند علت ساختاری و همزمان دارد از جمله تحریمها و مشکلات واردات؛ بسیاری از داروهای سرطان وارداتی هستند، تحریمها دسترسی به ارز، انتقال پول و واردات مستقیم را با مشکل مواجه کرده و هزینههای لجستیک را به شدت افزایش داده است.وی میافزاید: نوسانات نرخ ارز باعث شد قیمت تمامشده داروهای وارداتی یکباره چند برابر شود. این افزایش به طور مستقیم به دوش بیمار گذاشته شد.
ناکارآمدی پوشش بیمهایاین کارشناس ناکارآمدی پوشش بیمهای را از دیگر عوامل دانسته و معتقد است: بیمههای پایه در ایران، لیست دارویی محدودی دارند و به روز نیستند. بسیاری از داروهای جدید و مؤثر یا اصلاً تحت پوشش نیستند یا سهمیه محدودی دارند. همچنین، تعرفههای پرداختی بیمه به بیمارستانها و مراکز درمانی، بسیار پایینتر از هزینههای واقعی است که این کسری بودجه نیز نهایتاً به بیمار بازمیگردد. انکولوژیست (متخصص سرطان) نیز می گويد: بیماران به دلیل عدم توان مالی، جلسات شیمیدرمانی را به تعویق میاندازند یا به کلی قطع میکنند. این کار به طور مستقیم باعث پیشرفت بیماری و کاهش چشمگیر شانس بقا میشود. این پزشک میافزاید: خانوادههای مبتلا به بیمار سرطانی از هزینههای ضروری مانند تغذیه مناسب خودداری میکنند، استرس مالی عظیم، سیستم ایمنی بیمار را تضعیف و روند بهبودی را کند میکند، گاهی مجبوریم به جای داروی استاندارد و ایدهآل، گزینههای ارزانتر و با عوارض بیشتر یا اثرگذاری پایینتر را پیشنهاد کنیم. این یک شکست برای نظام سلامت است.
دسترسی به داروهای روتین برای درمان سرطان کودکان سخت شده استآبتین لطیفی، فوق تخصص خون و سرطان کودکان و عضو هیئت مدیره حامییار نیز اظهار میکند: یکسری پروتکلهای ثابتی در سراسر دنیا برای درمان کودکان مبتلا به سرطان وجود دارد که متاسفانه روز به روز دسترسی ما به بسیاری از داروهای روتین که اصطلاحا در استپ یک یا خط اول درمان استفاده میشوند، کم و کمتر میشود. وی میافزاید: همینطور دسترسی به داروهای برند و روتین دنیا یعنی برندهایی که تقریبا اکثریت کودکان مبتلا به سرطان دریافت میکنند مثل دوکسوروبیسین، سیس پلاتین، دانو روبیسین، اتوپوزاید و... که متاسفانه روز به روز دسترسی به این داروها نیز محدود میشود.لطیفی اضافه میکند: هرچند برخی از این داروها در کشور تولید میشوند ولی متاسفانه اصلا خاطرات خوبی از آنها نداریم چراکه عوارض این داروها برای کودکان خیلی بیشتر از داروهای برند موجود در دنیا است و عملاً آسیب پذیری کودک از یک آدم بزرگ خیلی بیشتر است و بیشتر درگیر عوارض دارو میشود.وی در رابطه با داروهای استپ دو که برای خط دوم درمان استفاده میشوند تصریح کرد: متاسفانه تعدادی از بیماران به داروهای خط ابتدایی درمان جواب نمیدهند و عملا بایستی از داروهای استپ دو که جدیدتر هستند برای آنها استفاده شود. الان در دنیا عصر استفاده از داروهای تارگت تراپی «هدف گذاری شده» برای یک ژن و مارکر سلولی و ایمونوتراپی است. چون این داروها نوظهور هستند، هزینههای بعضا میلیارد تومانی دارند و جزو داروهای تک نسخهای محسوب میشوند و در واقع خود خانواده باید تمام هزینه آنها را پرداخت کنند.
عضو هیئت مدیره یک موسسه خیریه اراک میگوید: اگر حمایت مالی و تامین هزینه داروها با همراهی مردم گرانقدر از سوی موسسه خیریه حامی یار انجام نشود، عملاً در فرآیند درمان و اعمال خیلی از پروتکلهای درمانی برای کودکان مبتلا به سرطان متوقف خواهیم شد.لطیفی با بیان اینکه دریافت داروهای استپ دو توسط کودک مساوی با حیات کودکان است گفت: الان در تمام دنیا این داروها به راحتی در اختیار کودکان قرار میگیرد و با توجه به کارآزماییهای بالینی و تحقیقاتی که روی این داروها انجام شده، نتایج بسیار خوب و معجزه آسایی داده شده است که ما نیز شاهد آن بودهایم. وی ادامه داد: هزینه تامین این داروها به حدی زیاد شده است که حتی موسسات خیریه بزرگ و با سابقه طولانی، نیز برای تامین هزینهها با چالش مواجه شدهاند و عملاً اگر نتوانیم این داروها را برای کودکان تهیه کنیم حیات کودک به خطر خواهد افتاد.
بازنگری فوری در پوشش بیمهایدکتر محمدی یک فعال حوزه درمان بیماران سرطانی نیز میگويد: باید مسیر قیمتگذاری از کارخانه تا داروخانه به طور کامل شفاف شود تا مشخص گردد افزایش قیمت در کدام حلقه اتفاق میافتد.وی خواستار بازنگری فوری در پوشش بیمهای شد و گفت: لیست دارویی بیمههای پایه باید به روزرسانی شده و پوشش آن برای داروهای پرهزینه سرطان گسترش یابد، همچنین، سازوکارهایی برای پوشش داروهای خاص تعریف شود.محمدی حمایت هدفمند از بیماران را هم مورد تاکید قرار داده و میگوید: ایجاد صندوقهای خاص حمایت از بیماران سرطانی با بودجهای مشخص و اختصاصی میتواند بار مالی را از دوش خانوادهها بردارد.وی تاکید کرد: ایجاد "کریدور ویژه ارزی و گمرکی" برای واردات مواد اولیه و ماشینآلات تولید داروهای سرطان و حمایت همهجانبه از شرکتهای دانشبنیان فعال در این حوزه هم باید در دستور کار قرار گیرد.بیمار سرطانی در نبردی نابرابر،هم با بیماری خود و هم با دیو گرانی میجنگد. این گزارش، فریاد خاموش این بیماران و هشداری به مسئولان است تا بدانند نجات یک بیمار، تنها حفظ یک زندگی نیست؛ حفظ کرامت انسانی و بنیان یک خانواده است.#سرطان#بیمار#شیمی_درمانی 11:08 - 28 مهر 1404