رحیمپور ازغدی: همگرایی ادیان در ایستادگی کنار مظلوم معنا پیدا میکند
حسن رحیمپور ازغدی، عضو شورای عالی انقلاب فرهنگی، در نشست «همگرایی ادیان الهی در مبارزه با ظلم جهانی» با تأکید بر اینکه قرآن کریم پیروان ادیان را به جنگ دینی دعوت نکرده است، گفت: همگرایی ادیان زمانی معنا پیدا میکند که پیروان ادیان، با حفظ باورهای خود، بر مشترکات الهی همچون عدالت، کرامت انسان و دفاع از مظلوم بایستند. او همچنین حضور گسترده مردم در آیینهای وداع و تشییع رهبر شهید انقلاب اسلامی را نشانه پیوند عمیق مردم با مسیر عدالتخواهی، مقاومت و ایستادگی در برابر ظلم دانست.
نشست «همگرایی ادیان الهی در مبارزه با ظلم جهانی» به همت مؤسسه فرق و ادیان حقپژوهی، با حضور جمعی از نمایندگان اقلیتهای دینی در ایران و سخنرانی حسن رحیمپور ازغدی، شامگاه ۱۷ تیرماه ۱۴۰۵ در مشهد مقدس برگزار شد.این نشست در شب پیش از مراسم تشییع پیکر رهبر شهید انقلاب اسلامی برگزار شد؛ نمایندگانی از ادیان الهی که برای حضور در آیین تشییع رهبر شهید به این شهر آمده بودند، در نشستی مشترک درباره نقش ادیان در مقابله با ظلم جهانی و دفاع از مظلومان به بیان دیدگاههای خود پرداختند.
قرآن جنگ دینی را توصیه نکرده استرحیمپور ازغدی در آغاز سخنان خود با قدردانی از حضور نمایندگان ادیان الهی، این نشست را نمادی از امکان اتحاد ادیان در جهان دانست و گفت: در این فرصت میخواهم به برخی دیدگاههای رهبر شهید درباره ادیان و روابط میان ادیان از نگاه اسلام و قرآن اشاره کنم؛ دیدگاههایی که در تفسیر و تبیین آیات قرآن درباره نوع مناسبات پیروان ادیان الهی مطرح شده است.وی با بیان اینکه از نگاه قرآن، اصل بر جنگ دینی نیست، افزود: قرآن کریم به هیچ وجه توصیه نکرده که پیروان یک دین، از جمله مسلمانان، به دلیل اختلاف اعتقادی با پیروان ادیان دیگر وارد دشمنی و جنگ شوند. قرآن چندینبار تصریح میکند غیرمسلمانانی که با شما سر جنگ ندارند و زندگی عادی خود را دارند، نباید مورد تعرض، توهین، تجاوز یا درگیری قرار بگیرند.او ادامه داد: ممکن است مسلمانان بخشی از عقاید مسیحیان، یهودیان یا زرتشتیان را قبول نداشته باشند و آنان نیز همه عقاید مسلمانان را نپذیرند؛ این طبیعی است. اختلاف اعتقادی به معنای جواز توهین، تعرض یا جنگ نیست. قرآن برای روابط انسانی و عادلانه میان پیروان ادیان، خط قرمزهایی روشن تعیین کرده است.رحیمپور ازغدی با اشاره به تنوع درون ادیان مختلف گفت: اختلاف نظر در تاریخ ادیان طبیعی است. مسیحیان درباره برخی مباحث الهیاتی برداشتهای گوناگون دارند، یهودیان در طول تاریخ فرقهها و جریانهای مختلف داشتهاند، مسلمانان نیز با وجود اشتراک در قرآن، در برخی مسائل کلامی، فقهی و تاریخی اختلاف نظر دارند.
وی افزود: حتی درون یک مذهب هم همه عالمان بر سر همه مسائل اتفاق نظر ندارند. در فقه، کلام و تفسیر، اختلاف نظر وجود دارد و این امر طبیعی است. قرآن میفرماید تفاوتها را به رسمیت بشناسید؛ معنای وحدت این نیست که هرکس بخشی از عقاید خود را کنار بگذارد تا همه شبیه هم شوند.این استاد حوزه و دانشگاه تصریح کرد: وقتی از وحدت یا همگرایی ادیان سخن میگوییم، منظور این نیست که مسلمان، مسیحی، یهودی یا زرتشتی از باورهای خود دست بردارد. وحدت به معنای حذف تفاوتها نیست؛ یعنی متخصصان و عالمان ادیان با ادبیات دوستانه، منصفانه و علمی با یکدیگر گفتوگو کنند. در برخی موارد ممکن است به توافق برسند و در برخی موارد نیز اختلاف باقی بماند.از مشترکات آغاز کنیم، نه از اختلافاترحیمپور ازغدی با اشاره به اصل «لا اکراه فی الدین» گفت: قرآن میفرماید ایمان زوربردار نیست. با زور نمیتوان کسی را مؤمن کرد، همانطور که با زور نمیتوان کسی را واقعاً کافر کرد. ممکن است بتوان کسی را ترساند یا وادار کرد نظر خود را پنهان کند، اما عقیده واقعی انسان با زور، پول یا فشار تغییر نمیکند.او ادامه داد: در طول تاریخ مواردی بوده که ملتهایی تحت فشار سیاسی یا نظامی تغییر دین دادهاند، اما نسلی که زیر زور تغییر دین میدهد، حقیقتاً ایمان نیاورده است. ایمان امر قلبی و آگاهانه است و نمیتوان آن را با اجبار به وجود آورد.وی با تأکید بر اینکه قرآن پیامبر اکرم(ص) را به آغاز گفتوگو از مشترکات دعوت میکند، گفت: خداوند به پیامبر میفرماید به اهل کتاب بگو بیایید بر سر یک کلمه مشترک میان ما و شما بایستیم. یعنی گفتوگو را از نقطه اختلاف آغاز نکنید؛ از اشتراکات شروع کنید.
رحیمپور ازغدی با اشاره به آیه «تعالوا الی کلمة سواء بیننا و بینکم» اظهار کرد: چرا وقتی دو نفر با یکدیگر روبهرو میشوند، فوراً به سراغ نقاط اختلاف میروند؟ قرآن میفرماید از مشترکات آغاز کنید. ما در بسیاری از اصول با یکدیگر مشترکیم؛ همه ادیان الهی به خداوند، اخلاق، تفاوت خیر و شر، حسابرسی اعمال، کرامت انسان، عدالت و نفی ظلم معتقدند.وی افزود: ما معتقدیم راست و دروغ یکی نیست، امانت و خیانت یکی نیست، عدالت و ظلم مساوی نیستند. اینها اصول مشترک میان ادیان الهی است. قرآن میگوید به جای اینکه در برابر یکدیگر بنشینید، کنار یکدیگر قرار بگیرید و از همین نقاط مشترک حرکت کنید.او با اشاره به بخش دیگری از همین آیه گفت: قرآن میفرماید ما نباید یکدیگر را ارباب خود قرار دهیم؛ نه من رب تو هستم و نه تو رب منی. حتی پیامبران نیز ارباب مردم نیستند؛ آنان بندگان خدا هستند که انسانها را به سوی خدا راهنمایی میکنند. هیچ دین الهی ظلم را تأیید نمیکندرحیمپور ازغدی با تأکید بر اینکه نفی ظلم یکی از مشترکات اصلی ادیان الهی است، گفت: هیچ دین الهیای وجود ندارد که بگوید ظلم خوب است و عدالت بد است. البته ممکن است در تاریخ، از هر دینی سوءاستفاده شده باشد؛ از اسلام، مسیحیت، یهودیت یا آیین زرتشت. اما اصل ادیان الهی، دعوت به خدا، عدالت، اخلاق و محبت است.وی افزود: پیامبران الهی مردم را به خودشان دعوت نکردند؛ آنان مردم را به خدا دعوت کردند. اگر سخنی از حضرت عیسی، حضرت موسی، حضرت ابراهیم یا هر پیامبر الهی دیگر ثابت شود، از نگاه ما همان مسیر توحید و حق است. قرآن میفرماید میان پیامبران الهی فرق نمیگذاریم؛ یعنی همه آنان در یک مسیر کلی قرار دارند.
او با اشاره به سخنی از امام خمینی(ره) گفت: اگر همه پیامبران الهی در یک روستا جمع شوند، میان آنان دعوایی رخ نمیدهد؛ زیرا هیچکدام خودخواه نیستند و همه به خدا دعوت میکنند. البته ممکن است تفاوت در مأموریت، شرایط یا روش وجود داشته باشد، همانطور که در قرآن درباره حضرت موسی و حضرت خضر تفاوت نگاه و حکمت مطرح شده است، اما اصل مسیر پیامبران واحد است.رحیمپور ازغدی در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به سیره پیامبر اکرم(ص) گفت: پیامبر فرمودند اگر مسلمانی به غیرمسلمانی ظلم کند، در قیامت من مدافع آن غیرمسلمان و دادخواه علیه مسلمانی خواهم بود که به او ظلم کرده است. این نشان میدهد که در منطق اسلام، کرامت و حقوق انسانها وابسته به مسلمان بودن یا نبودن آنان نیست.او افزود: در روایات آمده است که اگر مسلمانی در معامله با غیرمسلمان فریبکاری کند یا به او خسارت بزند، این کار حرام است و باید جبران شود. حقوق غیرمسلمانان در جامعه اسلامی محترم است و نفع آنان نفع جامعه و زیان آنان زیان جامعه شمرده میشود.وی ادامه داد: در نگاه اسلامی، پیروان دیگر ادیان در مسائل شخصی، عبادات و احکام مربوط به زندگی دینی خودشان، بر اساس دین خود عمل میکنند. در قوانین عمومی جامعه نیز همانطور که هر شهروندی در هر کشوری تابع قانون عمومی است، همه شهروندان از قانون عمومی تبعیت میکنند. اما این به معنای نادیده گرفتن حقوق دینی و انسانی آنان نیست.
همگرایی ادیان در کنار مظلوم معنا پیدا میکندرحیمپور ازغدی با تأکید بر اینکه معیار دینداری حقیقی، ایستادن در کنار مظلوم است، گفت: اگر حضرت موسی(ع)، حضرت عیسی(ع)، حضرت زرتشت، حضرت ابراهیم(ع) و پیامبر اکرم(ص) امروز در میان ما بودند، در کنار مظلومان میایستادند، نه در کنار ظالمان و قدرتهای سلطهگر.وی افزود: حضور نمایندگان ادیان الهی در چنین نشستی و موضعگیری آنان در برابر ظلم، ادامه همان راه پیامبران است. پرچم واقعی ادیان، پرچم عدالت، اخلاق، توحید و دفاع از کرامت انسان است.او با تقدیر از نمایندگان ادیان الهی حاضر در نشست گفت: اینکه پیروان ادیان در کنار مظلوم میایستند و در برابر ظلم جهانی موضع میگیرند، خدمت بزرگی به دین و به جامعه انسانی است. مردم وقتی ببینند رهبران دینی در کنار عدالت و مظلومیت ایستادهاند، دین را بهتر میشناسند.رحیمپور ازغدی تأکید کرد: دین را نباید آنگونه تعریف کرد که فرعونها، نمرودها، عمالقه و قدرتهای سلطهگر میخواهند. دین را باید آنگونه شناخت که ابراهیم، موسی، عیسی، زرتشت و محمد(ص) معرفی کردند؛ دینی بر پایه خدا، عدالت، اخلاق، محبت و دفاع از انسان.وی افزود: همگرایی ادیان الهی زمانی معنا پیدا میکند که پیروان ادیان، با حفظ باورهای خود، بر نقاط مشترک بایستند؛ خداپرستی، اخلاق، عدالت، کرامت انسان، نفی ظلم و دفاع از مظلوم. این همان مسیری است که قرآن کریم و سیره پیامبران الهی پیش روی بشر قرار دادهاند.او خاطرنشان کرد: اختلاف عقیده میان ادیان، امری طبیعی است؛ اما ظلمستیزی، عدالتخواهی و دفاع از انسان مظلوم، نقطهای است که همه ادیان الهی میتوانند و باید در آن کنار یکدیگر قرار بگیرند.
شهادت رهبر شهید؛ نقطه پیوند ادیان در دفاع از مظلومرحیمپور ازغدی در بخش پایانی سخنان خود، با اشاره به شهادت رهبر انقلاب اسلامی، حضور گسترده مردم در آیینهای وداع و تشییع را نشانه پیوند عمیق مردم با راه عدالتخواهی و مقاومت دانست و گفت این حضور، صرفاً یک بدرقه سیاسی یا رسمی نبود؛ بلکه نمادی از وفاداری مردم به رهبری بود که در برابر ظلم، سلطهگری و استکبار ایستاد و مسیر خود را در امتداد راه پیامبران الهی تعریف کرد.او تأکید کرد: رهبر شهید، در نگاه پیروان ادیان الهی نیز به عنوان شخصیتی شناخته میشود که مسئله دفاع از مظلوم، مقابله با ظلم جهانی و ایستادگی در برابر قدرتهای سلطهگر را به یک مسئولیت دینی و انسانی تبدیل کرد. به گفته رحیمپور ازغدی، شهادت ایشان پایان این مسیر نیست، بلکه میتواند نقطهای برای تقویت همگرایی ملتها و پیروان ادیان در دفاع از عدالت، کرامت انسان و مظلومان جهان باشد.مطالعه گزارش در وبگاه حق پژوهی#باید_برخاست #رهبر_شهید #مشهد
16:13 - 20 تیر 1405
508 بازدید