ترکمانچای؛ نقدی بر کاربرد تاریخی «اضطرار» برای توجیه سازش
برخی در تبیین موضع خود در برابر فشار حداکثری آمریکا، به معاهده ترکمانچای (۱۸۲۸) ارجاع می‌دهند با این استدلال که «در آن زمان هم ایران در وضعیت اضطرار بود و ناچار شد سرزمین واگذار کند؛ امروز نیز باید واقع‌بین بود و امتیاز داد.»این قیاس، هم از نظر تاریخی و هم از نظر راهبردی، مخدوش و گمراه‌کننده است. در ادامه، سه تفاوت بنیادین میان آن «اضطرار» و «شرایط کنونی» را واکاوی می‌کنیم.۱. *اضطرار ترکمانچای: فقدان کامل «قدرت تسلیم»*ترکمانچای در شرایطی امضا شد که:🔷️ارتش روسیه تزاری تا زنجان و میانه پیشروی کرده و قزوین و تهران در معرض سقوط بودند؛🔷️ارتش ایران در چند نبرد پیاپی (گنجه، ایروان، تبریز) منهدم شده بود؛🔷️هیچ قدرت سوم مؤثری حاضر به میانجی‌گری یا حمایت نبود (فرانسه و انگلیس تنها وعده‌های توخالی داده بودند)؛🔷️و مهم‌تر از همه: دولت مرکزی توانایی ادامه جنگ را نداشت.در چنین وضعیتی، «اضطرار» به معنای نبود هرگونه گزینه نظامی بود. امضای معاهده، انتخاب میان «فروپاشی کامل» و «واگذاری بخشی از سرزمین» بود — و هیچ اهرم واقعی برای چانه‌زنی وجود نداشت.۲ *. بن‌بست کنونی: وجود «اهرم‌های متقابل»*شرایط امروز ایران، هرچند دشوار، اما کیفیات کاملا متفاوتی دارد:شرایط امروز ایران، هرچند دشوار، اما کیفیات کاملا متفاوتی دارد. مقایسه زیر این تفاوت را روشن میکند:🔷️وضعیت نظامی: در ترکمانچای، ارتش ایران منهدم شده و پایتخت در خطر سقوط بود. امروز، دو حمله بزرگ آمریکا و اسرائیل متوقف شده و به اهداف خود نرسیده است.
🔷️توان بازدارندگی: در ترکمانچای، ایران هیچ توان بازدارندگی نداشت. امروز، موشک‌های بالستیک، پهپادها و متحدان منطقه‌ای، یک ساختار دفاعی چندلایه ایجاد کرده‌اند.🔷️اهرم‌های فشار: در ترکمانچای، ایران هیچ اهرمی در دست نداشت. امروز، تنگه هرمز، توانایی حمله به کشتیرانی و شبکه نیابتی، اهرم‌های واقعی در اختیار ایران قرار می‌دهند.🔷️گزینه‌های دیپلماتیک: در ترکمانچای، هیچ گزینه دیپلماتیکی وجود نداشت. امروز، مذاکره غیرمستقیم و میانجی‌گری همچنان باز است.🔷️یکپارچگی داخلی: در ترکمانچای، گسست کامل میان دولت و ملت وجود داشت. امروز، شاهد اتحاد مقدس و انسجامی بی نظیر هستیم.نکته کلیدی این است که آمریکا نیز در این معادله گرفتار است. پس از ناکامی در مسیر نظامی، به فشار اقتصادی و محاصره دریایی روی آورده — که خود نشانه‌ای از بن‌بست است، نه پیروزی.۳. *خطر «قیاس ترکمانچای»: تسلیم پیش از شکست*استفاده از ترکمانچای برای توجیه امتیازدهی، از دو جهت خطرناک است:الف) تاریخی: ترکمانچای محصول ناچاری مطلق بود، نه «عقلانیت راهبردی». کسانی که آن را «قابل دفاع» می‌نامند، در واقع شکست را به عنوان «تدبیر» بازتعریف میکنند و نشانه ذهن معیوب و علیل است.ب) راهبردی: اگر ایران امروز امتیاز بدهد — بدون آنکه طرف مقابل تضمین واقعی بدهد — نه تنها فشار کاهش نمی‌یابد، بلکه اهرم‌های باقی‌مانده نیز از دست می‌رود. تجربه برجام (۲۰۱۵) نشان داد که آمریکا می‌تواند از توافق خارج شود؛ و تجربه ترکمانچای نشان داد که امتیازدهی در شرایط فشار، اشتهای طرف مقابل را افزایش میدهد.*تاریخ، قیاس‌های شتاب‌زده را نمی‌بخشد.
14:04 - 23 مهر 1405
18 پاسخ
@Shahidsadr184814 ساعت پیشبه ناپلئون گفتند: در جنگ پیروز شدیم!ناپلئون گفت: تلفات هم داده‌ایم؟گفتند: بله! نصف نیروهای ما کشته شدند!ناپلئون گفت: اگر یک بار دیگر پیروز شویم، نابود می‌شویم!
@Engine14 ساعت پیشدر پاسخ به @farzadjahanbinخوب جمهوری اسلامی اومد تا همه خونمون و بدیم و معاهدات شما رو نبینیمالان دارین ما رو دور میزنینبعد از ما هر کاری دوست دارین بکنین🔥🔥🔥🔥🔥
@user1718561701614 ساعت پیشدر پاسخ به @farzadjahanbinعباس میرزابه عنوان فرمانده ارتش ایران درجنگ باروسیه در خاطرات خود می‌نویسد که هیچگونه پشتیبانی واقعی ازاو درجنگ نمیشد وبه این دلیل ارتش ایران شکست خورد، اتفاقاکسانی که باعث شکست اوشدندتفکراتی شبیه ظریف داشتند.
@user1718561701614 ساعت پیشدر پاسخ به @farzadjahanbinنویسنده این متن ازمتحدین منطقه ای ایران بعنوان نیروهای نیابتی یاد میکند، یعنی همان اصطلاحی که بی بی سی واینترنشنال بکارمیبرند، از خبرگزاری فارس میخواهیم قبل از انتشار اینگونه نوشته‌ها محتوارا بررسی وسپس اجازه انتشار بدهند.
@Amintorabitm13 ساعت پیشدر پاسخ به @farzadjahanbinتاریخ را با ترس از هزینه‌ها تفسیر نکنید! عقلانیت یعنی نه جنگ‌طلبی، نه اعتماد بی‌پشتوانه؛ بلکه مذاکره از موضع قدرت، با حفظ خطوط قرمز و بدون تکرار اشتباهات گذشته!
@user17780438804113 ساعت پیشدر پاسخ به @farzadjahanbinنمیدونم چرا خدا به اینا اینقدر عمر میده؟ زودتر بمیرن
@user170910093055606554713 ساعت پیشدر پاسخ به @farzadjahanbinهمان زمان هم امثال ظریف و روحانی ترکمنچای را امضا کردندخود تحقیر ها ، ترسوها ، نفوذی ها ،دنیاطلبان ، منافقین، و... همیشه در طول تاریخ هستند فقط اسمها و لباس هایشان عوض میشود اما طرز فکر و عملشان در طول تاریخ ثابت است
@user17571211438112 ساعت پیشدر پاسخ به @farzadjahanbinیک سنت خوبی داره شکل می گیره،مثلا در برنامه به وقت ایران،از افرادی که یک عمر فعالیت های مخربی داشتند،دعوت میشه،تو برنامه زنده عقایدشون مطرح و چکش کاری میشود،آنقدر استدلالهای این افراد پوچ و توخالی است که به راحتی ،خط بطلانی می‌کشد بر حیات سیاسی آنها،اگر ظریف رو هم مثل کرباسچی دعوت کنند،عالی میشه.
@user17082410763012 ساعت پیشدر پاسخ به @farzadjahanbinسلام بر ملت اهل فکرکسانی که نام خود را ایرانی گذاشته اند و ایران را مقصر شروع و ادامه جنگ می دانند و دفاع از میهن را نیز تقبیح می کنند کدامیک از موارد زیر را دارا می باشند ؟۱.شرف۲.ناموس۳.انسانیت۴.هیچکدام
@user1711982593612 ساعت پیشدر پاسخ به @farzadjahanbinدیگه از این حرفها گذشته ، نظام تصمیم خودش رو گرفته ، اون هم تقابل با این شیاطین آمریکایی و اسرائیلی است .شاید میشد برای آمریکا مدیریت کرد دوره ترامپ رو ، درگیری مون با اسرائیل ادامه دار میشه. اما درباره آمریکا ، با وجود شکست انتخاباتی ترامپ ، جنگ تا سه شنبه بزرگ انتخابات ریاست‌جمهوری آمریکا در اسفند
@user1711982593612 ساعت پیشدر پاسخ به @farzadjahanbinادامه ، در اسفند ماه ۱۴۰۶ که نامزد های دو حزب رسما معلوم میشن احتمالا با شدت ادامه پیدا میکنه و حتی برا ما موجودیتی میشه ولی با قدرت ملت نظام می ماند ولی به شدت ضربه می خوریم . یک احتمال دیگه هم هست ، مثل ماجرای گروگانگیری سفارت و انتخابات ریاست‌جمهوری آمریکا . حس میشه بعضی آمریکایی ها فکر میکنند
@user1711982593612 ساعت پیشدر پاسخ به @farzadjahanbinادامه ، فکر می کنند ایرانی ها با تحمیل شکست به ترامپ در انتخابات کنگره ، شاید کمی شل کنند و کوتاه بیان و به این انتقام از ترامپ راضی بشن . در کل یک سال و نیم آینده خیلی حساس و مهم هست
@Power_Progress_Pride12 ساعت پیشتوهم:١.مقداری بدهیم، استعمار دست بر میدارد٢. ارتش آمریکا قویترین است، پس تسلیمواقعیت:١.مقداری بگیرد، با تکرار زور همه چیز میگیرد. اتمی بعد موشکی، لیزر، ماهواره، هرمز، هوش مصنوعی، نفت، گاز... تا بلعیدن کامل٢. برای شکست آمریکا لازم نیست تمام ارتشش را شکست دهیم. کافیست ضربات موثر به نقاط ضعف
@user17766697183312 ساعت پیشدر پاسخ به @farzadjahanbinبه وقت ایران :درحالی که آمریکا نزدیک به صد بار تفاهم‌نامه را نقض کرده بود، چرا شما می‌گویید فقط یک نقض توسط ایران باعث ...۲۷ MBنمایش گزارش
@Bkhadem10 ساعت پیشدر پاسخ به @farzadjahanbinدر این مورد نوشته زیر را هم بخوانید https://virasty.com/Bkhadem/1791667237630552126
@Esteghlal208 ساعت پیشدر پاسخ به @farzadjahanbinو@Iranehamdelکارشناسان ،مهمانان و مجریان برنامه های کارشناسی صدا و سیما در بحث ها و مقایسه ها ،از اصول درست و حقیقی استفاده کنند.در مقایسه ،قیمت های بین دو کشور باید ارزش پول ملی ،تورم و قدرت خرید معیار قرار گیرد ،نه عدد ریالیمطالبهکارشناس و مجری تلویزیونی، برای مقایسه وضع کشورها ،اصول را رعایت کند
اگر در بحث های کارشناسی صدا و سیما مقایسه ای صورت میگیرد مثل قیمت بنزین و گازوئیل و تورم ایران و مقایسه آن با خارج از ایران ،حتما باید پارامترهای درست را در آن به کار برد . مقایسه کردن غیر اصولی و از روی هوا اعتبار پخش کننده و گوینده را زیر سوال می‌برد. مقایسه کردن راه و روش و قاعده ای دارد. اگر میخواهیم قیمت و گرانی را با دیگر کشورها مقایسه بکنید، معیار واقعی ، ارزش پول ملی ، نرخ تورم و قدرت خرید مردم کشورها است. متاسفانه مجریان و کارشناسان و مهمانان برنامه صدا و سیما گاهی اوقات یا اغلب، در بحث های کارشناسی ،طوری کارشناسی میکنند که ،گویا اصلا توجهی به شعور مخاطب خود نمی‌دهد و برای آن احترام قائل نمی‌شوند. اینکه قیمت بنزین و گازوئیل رو بخواهیم با پول ملی کشوری قدرتمند مقایسه کنیم و ضربدر ریال ایران بکنیم!!! در واقع بی ارزشی پول ملی را نشان میدهد نه موفقیت !!! علاوه بر آن که مقایسه قیمت کالا و خدمات ، بدون توجه به ارزش پول ملی هر کشور باید به قدرت خرید و سطح درآمد هر کشوری نیز توجه کرد. مقایسه کردن ها اگر مبنای علمی و درست و بدون توجه به مؤلفه های واقعی نباشد، بیشتر رنگ و بوی شعار و عوامفریبی و خود اقناع کردن میگیرد ! مگر میشود بدون در نظر گرفتن ارزش ریال و سطح درآمدی و قدرت خرید ما بخواهیم جنسی را با قیمت کشور دیگری و با ارز دیگر کشورها مقایسه کرد؟!!! کارشناسان تلویزیون ،مهمانان و مجریان را چه میشود؟ هر هدفی دارند بدون شک نتیجه عکسش را به مخاطب القا میکنند. کمی به مخاطب و شعورش احترام بگذارید لطفا
سارمان صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران، رئیس صدا و سیما، مجریان و کارشناسان و مهمانان برنامه های صدا و سیما
0100گزارش از مطالبه
@aasamm6 ساعت پیشدر پاسخ به @farzadjahanbinآقای ظریف متاسفم برای شمابه جای کمک به کشور ببین چه جوری ذهنها را مشغول کردی