ایمنسازی ۴۴ نقطه حادثهخیز در خراسان جنوبی
مدیرکل راهداری و حملونقل جادهای خراسان جنوبی از اجرای بیش از ۹۳۰ کیلومتر روکش آسفالت و اصلاح ۴۴ نقطه حادثهخیز در استان طی سال گذشته خبر داد و گفت: با وجود چالشهای اقتصادی، کیفیت خدمات جادهای و مجتمعهای رفاهی همچنان در حال بهبود است.
خبرگزاری فارس– خراسان جنوبی؛ با آغاز سفرهای نوروزی، وضعیت جادهها و ایمنی راههای خراسان جنوبی بیشازپیش موردتوجه مسافران و رانندگان قرار گرفته است. این استان به دلیل گستردگی راهها و برخی نقاط حادثهخیز، همواره با چالشهایی در حوزه حملونقل جادهای روبهرو بوده است. در ماههای اخیر اقداماتی برای بهبود وضعیت راهها، ایمنسازی مسیرها و افزایش خدمات بینراهی انجام شده است. برای بررسی این موضوعات، با اسدالله جلالزاده، مدیرکل راهداری و حملونقل جادهای خراسان جنوبی گفتوگویی انجام دادهایم تا از جزئیات پروژههای اجراشده، چالشهای موجود و برنامههای پیشرو مطلع شویم.آنچه در پی میآید، ماحصل این گفتوگوی مفصل است:فارس: ابتدا لطفاً کمی در مورد فعالیتهایی که اداره کل راهداری و حملونقل جادهای دنبال میکند برای مخاطبان فارس توضیح بفرمایید؟جلالزاده: از شما و همکاران محترمتان در خبرگزاری فارس که یکی از فعالترین و محبوبترین خبرگزاریهاست، تشکر میکنم. شخصاً این خبرگزاری را دنبال میکنم، چراکه اخبارش بهروز و لحظهای منتشر میشود. همچنین قدردان زحمات مجموعه شما هستم که با تلاش و پیگیری مستمر، اخبار و مسائل مهم را به مخاطبان خود میرسانید.این اداره کل در طول سال طرحهای مختلفی را اجرا میکند که از جمله آنها میتوان به طرحهای نوروزی، سفرهای تابستانی، زمستانی، اربعین، برنامههای ویژه پایان ماه صفر و غیره اشاره کرد. علاوه بر این، نگهداری راهها و مدیریت حملونقل عمومی جادهای نیز زیرپوشش این اداره کل قرار دارد که در این زمینه، وظایف حاکمیتی خود را انجام میدهیم.
روکش آسفالت ۹۳۶ کیلومتر در محورهای خراسان جنوبی
فارس: باتوجهبه مشکلات اعتباری و افزایش هزینهها، مهمترین اقدامات اداره کل راهداری استان چه بوده است و این اقدامات تا چه میزان توانستهاند مشکلات راههای استان را کاهش دهند؟جلالزاده: الحمدلله در سالهای گذشته، با همکاری دولتمردان، مجموعه استانداری و نمایندگان محترم، توانستهایم موضوع تأمین منابع را بهطور جدی پیگیری کنیم که همین پیگیریها باعث شده است تا در سال گذشته 936 کیلومتر راه در خراسان جنوبی روکش آسفالت شود. این در حالی است که در سال ۱۴۰۰ مجموع طول روکشهای آسفالتی انجامشده در سطح استان ۵۰۰ کیلومتر بود.البته افزایش قیمتها بر روند کاری ما تأثیر داشته و هزینهها را بالا برده است، اما با وجود این چالشها، حجم کار انجامشده نیز افزایش چشمگیری داشته است. این موفقیت نتیجه پیگیریهای مستمر و همکاری تمامی عزیزانی است که همراه ما بودهاند و با استفاده از منابع مختلف، امکان اجرای این حجم از پروژهها را فراهم کردهاند. البته هنوز تا رسیدن به شرایط ایدهآل فاصله داریم، اما تمام تلاشمان را کردهایم تا سطح سرویس مطلوبی به کاربران ارائه دهیم.نهبندان صدرنشین در خرابی راههافارس: کدام یک از نقاط خراسان جنوبی کیفیت آسفالت معابر روستایی و شریانهای مواصلاتی آن بیشتر از دیگر نقاط استان است؟جلالزاده: برای ارائه یک آمار دقیقتر، از مجموع ۹۳۶ کیلومتر روکش انجامشده طی سال گذشته، شهرستان نهبندان که به دلیل وسعت و شرایط خاص خود، یکی از مناطق با بیشترین خرابی راهها محسوب میشود، سهم قابلتوجهی داشته است.
۱۱۰۰ کیلومتر روکش آسفالت؛ نیاز سالانه، بودجه کم
در این شهرستان، تاکنون حدود ۱۵۰ کیلومتر روکش آسفالت انجام شده و ۱۰۰ کیلومتر دیگر نیز در دست اجراست که در مجموع، به ۲۵۰ کیلومتر خواهد رسید.بااینحال، همچنان درخواستها و مطالبات مردمی برای بهسازی جادههای تخریبشده در سطح شهرستانها زیاد است.بعلاوه از مجموع 17 هزار و 800 کیلومتر راه که در استان داریم، حدود 11 هزار کیلومتر آن آسفالت شده است. اگر بخواهیم ۱۰ درصد از این جادههای آسفالت شده را هر سال نوسازی کنیم، باید هزار و 100 کیلومتر روکش جدید انجام دهیم. با درنظرگرفتن هزینههای متوسط، اجرای این عملیات با ماشینآلات دولتی هر کیلومتر حدود ۲ میلیارد تومان هزینه دارد و در صورت استفاده از پیمانکاران، این رقم به ۳ میلیارد تومان میرسد. بنابراین، هزینه کلی سالانه برای اجرای این میزان روکش، تقریباً ۳ هزار میلیارد تومان خواهد بود؛ رقمی که تأمین آن با بودجههای موجود بسیار دشوار است؛ بااینحال، در سالهای اخیر پیشرفتهایی داشتهایم. سه سال پیش، استان ما از نظر خرابی راهها رتبه سوم کشور را داشت، اما الحمدلله امروز این رتبه به پنجم کاهشیافته است، که نشاندهنده بهبود سطح سرویس جادههاست. گاهی برخی عزیزان استان ما را با استانهای دیگر مقایسه میکنند، اما باید توجه داشت که برخی استانها تنها چند محور اصلی دارند که شرایط مطلوبی دارد، درحالیکه در سطح کل جادههای استان، براساس برنامه "مدیریت سطح راهها"، وضعیت ما بهبودیافته و در جدول رتبهبندی کشوری به نزدیکی صدر جدول رسیدهایم.البته این مسیر همچنان ادامه دارد و ما تلاش میکنیم سطح نگهداری راهها را بیشازپیش ارتقا دهیم. بااینوجود، هنوز تا رسیدن به وضعیت مطلوب فاصله داریم، اما این روند متوقف نخواهد شد.
حذف ردیف ملی و مشکلات تأمین اعتبار راههای روستایی
فارس: منابع اعتباری حوزه راههای خراسان جنوبی در چه وضعیتی قرار داشت؟جلالزاده: سال ۱۴۰۳، اعتبار خراسان جنوبی از دو منبع تأمین شد؛ یکی اعتبارات استانی و دیگری اعتبارات ملی. متأسفانه، از سال ۱۳۹۸، ردیف ملی برای راههای روستایی و فرعی در کل کشور حذف شد، بنابراین در حال حاضر تنها ردیف استانی باقیمانده است.باتوجهبه اینکه شاخص اصلی تخصیص اعتبار در کشور، جمعیت استانها است و استان ما جمعیت کمتری دارد، میزان اعتبارات استانی دریافتی ما نیز پایین است؛ بااینحال، از مسیرهای دیگر توانستیم بالغ بر هزار و ۳۰۰ میلیارد تومان اعتبار ملی به استان جذب کنیم که باعث شد بتوانیم پروژههای مختلفی را اجرا کنیم.البته در این مسیر، برخی مشکلات نیز وجود داشته است؛ بهعنوانمثال، مطالباتی برای پیمانکاران ایجاد شده، اما به دلیل ضرورت اجرای پروژهها، کار را متوقف نکردیم تا طرحها روی زمین نماند. در حال حاضر، هم در حوزه راههای روستایی و هم برخی محورهای اصلی مشغول کار هستیم.البته شرایط ایدهآل نیست و نمیتوان گفت که وضعیت مطلوبی داریم، اما تمام تلاش ما این است که سطح سرویس مناسبی را برای مردم برقرار کنیم.فارس: چه تعداد نقطه حادثهخیز مصوب ملی و شناساییشده در استان دارید و چه اقداماتی برای ایمنسازی آن صورتگرفته است؟جلالزاده: سال گذشته، در زمینه نقاط حادثهخیز و عملکردهای مرتبط، ۱۰ نقطه مصوب ملی داشتیم که از این تعداد، ۷ نقطه در همان سال اول تأمین اعتبار و مشکل آنها برطرف شد. ۳ نقطه دیگر نیز در دست اجراست و امیدواریم تا پایان سال مالی ۱۴۰۳ این نقاط را نیز به نتیجه برسانیم.
۱۰ نقطه حادثهخیز ملی و ۴۴ نقطه ایمنسازی شده
هرچند که اصلاح این سهنقطه هزینه و حجم کار بالایی دارد، اما تمام تلاش خود را برای تکمیل آنها به کار گرفتهایم.علاوه بر این ۱۰ نقطه، سال گذشته ۲۷ نقطه دیگر را با استفاده از اعتبارات استانی و سرجمع بودجههای در اختیار اصلاح کردیم. امسال نیز تاکنون ۱۷ نقطه دیگر اصلاح شده است و نقاط حادثهخیز آنها برطرف شده است.بعلاوه در حوزه ایمنی راهها نیز اقداماتی همچون خطکشی مسیرها، احیای خطکشیهای موجود، خطکشی مجدد پس از روکش آسفالت، نصب تابلوهای علائم و تابلوهای اطلاعاتی انجام شده است.البته باید توجه داشت که ایمنی مطلق در جادهها وجود ندارد؛ ایمنی همیشه نسبی است. هر نقطهای که بهعنوان نقطه حادثهخیز اصلاح شود، ممکن است باعث شود رانندگان احساس امنیت بیشتری کنند، اما در ادامه مسیر، نقاط پرخطر دیگری به وجود بیاید. این یکروند طبیعی است، اما تلاش ما این است که تاحدامکان، ایمنی جادهها را افزایش دهد.فارس: باتوجهبه این که فصل سفر است، اکنون کدام محورهای خراسان جنوبی حادثهخیزتر است و مسافران و رانندگان باید در این محورها احتیاط بیشتری کنند؟جلالزاده: تصادفات در خراسان جنوبی بیشتر به دلیل خروج از جاده و واژگونی است. هدف ما کاهش شدت خسارات جانی و مالی در صورت بروز خطای انسانی است. رعایت سرعت مطمئنه و توجه کافی میتواند بسیاری از حوادث را پیشگیری کند. استان ما با اقلیم کویری و یکنواختی مسیرها، رانندگان را به افزایش سرعت ترغیب میکند که این خود باعث افزایش خطر تصادفات میشود.
محور نهبندان – سربیشه، پُرخطرترین جاده استان
بر اساس بررسیها، محور نهبندان – سربیشه بیشترین تصادفات منجر به فوت و جرح را دارد. دوبانده شدن برخی مسیرها اگرچه شدت تصادفات را کاهش داده، ولی سرعت رانندگان را افزایش داده است. توصیه ما به رانندگان این است که در مسیرهای دوطرفه، بهویژه محور سربیشه، دقت بیشتری داشته باشند و پس از هر دو ساعت رانندگی، ۱۵ دقیقه استراحت کنند. این امر از تصادفات ناشی از خستگی و خوابآلودگی جلوگیری میکند.رعایت سرعت مطمئنه میتواند ۴۶ درصد از تصادفات را کاهش دهد. همچنین، توسعه مجتمعهای خدماتی رفاهی بینراهی بهعنوان یکی از راهکارهای مؤثر در بهبود ایمنی جادهها در دستور کار است. دولت در این زمینه نقش تسهیلگر دارد و از بخش خصوصی برای احداث این مجتمعها حمایت میکند.فارس: در زمینه خدمات بینراهی، چه اقداماتی انجام شده است؟جلالزاده: در حال حاضر، استان 38 مجتمع فعال دارد که 8 مورد آن متعلق به آستان قدس رضوی است و بهترین خدمات را ارائه میدهند. سایر مجتمعها توسط سرمایهگذاران بخش خصوصی احداث شدهاند. همچنین، 42 مجوز جدید برای احداث مجتمعهای بینراهی صادر شده که برخی در حال اجرا و برخی دیگر در مراحل قانونی هستند.کمبود زیرساختهای اساسی مانند آب و برق در مناطق کویری، یکی از چالشهای اصلی در جذب سرمایهگذاران است. بهعنوان مثال، در محور دیهوک به راهور هیچ مجتمعی وجود ندارد. در حال حاضر، چند مجتمع جدید در این مسیر در حال ساخت هستند و آستان قدس نیز در حال احداث مجتمع در نایبند است. در مسیر طبس به اصفهان نیز به دلیل کمبود زیرساختها، استقبال سرمایهگذاران کمتر است، ولی تلاشها برای جذب آنها ادامه دارد.
تأثیر تغییرات سال ۹۸ بر پروژههای جادهسازی روستایی
فارس: با توجه به تغییرات اعمالشده در سال ۹۸ و انتقال مسئولیت راههای روستایی به اداره کل راهداری، چه چالشهایی در تأمین منابع و اعتبار برای احداث و بهسازی جادههای روستایی در خراسان جنوبی وجود دارد و چه اقداماتی برای رفع این مشکلات انجام شده است؟جلال زاده: از سال ۹۸، مسئولیت راههای روستایی به اداره کل راهداری منتقل شد، اما متأسفانه همزمان با این تغییر، ردیف ملی برای این پروژهها به طور کامل حذف و بهردیف استانی تبدیل شد. در استانهای بزرگتر که جمعیت بیشتری دارند، این تغییر ممکن است به توسعه زیرساختها کمک کند، اما در استان خراسان جنوبی به دلیل جمعیت کمتر، منابع مالی کافی وجود ندارد. بهعنوانمثال، هزینه احداث هر کیلومتر جاده روستایی حدود ۱۰ میلیارد تومان است، درحالیکه اعتبار استانی تخصیصیافته برای این پروژهها، حدود ۳۰۰ میلیون تومان است که بسیار کمتر از نیازهای واقعی استان است.با وجود این چالشها، اداره کل راهداری خراسان جنوبی توانسته است باتوجهبه اولویتها و برنامههای توسعه، حدود ۵۵ کیلومتر راه روستایی را از ابتدای سال احداث کند و همچنین ۳۵۰ کیلومتر روکش آسفالت انجام دهد. بااینحال، تعداد خانوارهای هر روستا و گستردگی نیازها، باعث میشود که اعتبار موجود تنها به ساخت جادههای کوتاهمدت و کمهزینهتر محدود شود. این در حالی است که مطابق با برنامههای توسعه دولت، روستاهای با بیش از ۲۰ خانوار باید حداقل از یک راه روستایی برخوردار باشند.
۵۰۰ کیلومتر از راههای روستایی خراسان جنوبی نیاز به بهسازی دارند
فارس: چقدر از راههای روستایی خراسان جنوبی وضعیت مناسبی ندارد؟جلال زاده: حدود دو سال پیش، بررسی وضعیت راههای شهرستان نشان داد که از مجموع دو هزار کیلومتر، ۵۰۰ کیلومتر نیاز به بهسازی دارد. در این مدت، ۲۰۰ کیلومتر از این راهها روکش شدهاند، اما هنوز کارهای زیادی باقی است. برای بهبود وضعیت جادهها، هر سال باید حدود ۱۰ درصد از راهها روکش شوند تا طی ۱۰ سال وضعیت بهبود یابد. بااینحال، کمبود منابع و مشکلات ناشی از گذشته، به این فرایند سرعت نمیبخشد. برآورد هزینه روکش تمامی جادهها در سطح کشور حدود ۲۰ هزار میلیارد تومان است که معادل بودجه سالانه کل کشور است. هدف اصلی تأمین سطح سرویس ایمن برای جادهها است.فارس: لطفا بفرمایید سهمیه خراسان جنوبی در زمینه قیررایگان به چه میزان است؟جلال زاده: در واقع، "قیر رایگان" وجود ندارد و به آن "قیر یارانهای" گفته میشود. این قیر از منابع حاصل از فروش نفت به وزارت راه و شهرسازی تخصیصیافته و بین استانها تقسیم میشود. پرداخت آن به طور مستقیم از سوی وزارت نفت انجام میشود و از بودجه سالانه کسر نمیگردد. در سال ۱۴۰۳، استان توانسته ۱۵ هزار تن قیر دریافت کند و آن را به پیمانکاران برای انجام عملیات تحویل دهد.
فارس: ناوگان خراسان جنوبی را در حوزه ساخت، روکش آسفالت و... در چه وضعیتی قرار دارد؟جلالزاده: در بخش ناوگان راهداری، ماشینآلات به دو دسته دولتی و خصوصی تقسیم میشوند. در بخش خصوصی، پیمانکاران طبق نیاز خود از ماشینآلات استفاده میکنند، اما در بخش دولتی، متوسط عمر ماشینآلات ۲۷ سال است که نشاندهنده فرسودگی دستگاههاست. به تازگی، با پیگیری استاندار، یک دستگاه جدید به استان اختصاص یافته است. در بخش حملونقل عمومی، چند سال پیش استان در ردههای اول کشور با جوانترین ناوگان مسافری قرار داشت، اما به دلیل افزایش هزینهها، وضعیت آن به ردههای میانه تغییر کرده است. به طور کلی، وضعیت ناوگان استان در زمینه عمر مفید ماشینآلات مسافری و باری در حد متوسط کشور است.فارس: تشکر میکنم از وقتی که گذاشتید و اطلاعات مفید و کامل ارائه دادید.جلالزاده: من هم از شما و همکارانتان تشکر میکنم و امیدوارم همواره شاهد روزهای بهتر برای مردم استان و کشور عزیزمان باشیم.#راه_روستایی#تصادفات_جادهای#ایمنی_جادهها#بهسازی_جادهها#قیر_یارانهای#سرعت_مطمئنه#خستگی_رانندگی#مجتمع_خدماتی#سرمایهگذاری_بینراهی#توسعه_زیرساختها#نگهداری_راهها#چالش_منابع#نوسازی_ناوگان 11:19 - 3 فروردین 1404