مدیریت آب کلید بقای زعفران در خراسان جنوبی
چالش منابع آبی در خراسان جنوبی، زعفرانکاران این منطقه را با تصمیمات جدی روبهرو کرده است اما آن چه میتواند کلید بقای طلای سرخ در این استان باشد مدیریت منابع آب است.
خبرگزاری فارس - خراسان جنوبی؛ هرچند مقام اولی تولید زعفران دنیا از آن استان هموار خراسان جنوبی یعنی خراسان رضوی است اما پرچمداری سکوی نخست تولید زعفران باکیفیت جهان از آن خراسان جنوبی است.افزون براین قائنات در خراسان جنوبی بهعنوان پایتخت طلای سرخ جهان شناخته میشود.اما در این سالها که قهر طبیعت به بیش از 2 دهه در خراسان جنوبی به درازا انجامیده و سبب شده تا بهمنظور مقابله با هدررفت آب در این بخش چاههای کشاورزی هوشمندسازی شود و به همان نسبت ساعات خاموشی آن افزایش یابد زعفرانکاران نیز برای آب زمستانه این گرانترین ادویه جهان با چالش مواجه شوند. همین کمبود منابع آبی سبب شد تا رو بهسوی آبیاری مزارع زعفران با تانکر بیاورند اما گرانی تانکر از یک سو و کمبود منابع آبی چاهها از سوی دیگر سبب شده تا سطح زیرکشتشان کاهش یابد.آبیاری زمستانهاین موضوع نگرانی زعفرانکاران را در اغلب نقاط خراسان جنوبی در پی داشته است و آن طور که محمد براتی، یکی از زعفرانکاران نمونه منطقه مهمویی بیرجند میگوید: کمبود منابع آبی و ساعاتی شدن چاههای کشاورزی سبب شده تا نتوانیم در زمستان آبیاری مناسبی برای زعفران زارهای داشته باشیم که همین موضوع کاهش سطح زیر کشت را در این منطقه در پی داشته است.نکته حائز اهمیت دیگر نیز این است که زعفرانکاران تنها یک محصول که کشت نمیکنند بلکه در کنار آن زرشک و دیگر محصولات را دارند که این محصولات نیز نیاز به آب دارند و کمبود منابع آبی کشاورزی سبب شده تا زعفران زارها آب زمستانه لازم را دریافت نکنند و روزبهروز از سطح زیر کشت این محصول آنها در منطقه کاسته شود.
بعلاوه هر زمان بیم آن میرود که تنها زعفرانکاران این منطقه نیز تنها اکتفا به کشت زعفران مورد مصرف خویش کنند چرا که وقتی آبی نباشد به طور حتم زعفرانی هم رشد نخواهد کرد.آبیاری با تانکرگلایه زعفرانکاران منطقه قائنات نیز به همین موضوع برمیگردد چرا که کمبود نزولات آسمانی سبب شده تا در زمستان چندان آبی به زعفران زارها نرسد و این اراضی برای به بار نشستن در پاییز نیاز به آبیاری بهصورت تانکر داشته باشند و چون آب تانکری نیز گران است چندان صرفهای برای زعفرانکاران ندارند که اقدام به آبیاری مزارع زعفران خویش بهوسیله تانکر کنند. مدیریت منابع آب اما توصیه مسئولان و متولیان حوزه کشاورزی خراسان جنوبی و شورای ملی زعفران به زعفرانکاران این است که مدیریت منابع آبی را سرلوحه کار خود قرار دهند تا با مشکل بیآبی برای آبیاری زعفران که محصولی زمستانه و آبیاری آن نیز مربوط به این فصل است مواجه نشوند. آن طور که محمدحسین اکبری، سرپرست سازمان جهاد کشاورزی خراسان جنوبی میگوید: تنها راه چاره مدیریت منابع آبی است که هر زعفرانکار در اختیار دارد و باید مقداری از آن را برای آبیاری زمستانه سطح زیر کشت زعفرانش ذخیره کند تا در این فصل دچار مشکل نشود چرا که نزولات آسمانی به دلیل استمرار خشکسالیها چندان زیاد نیست.به گفته وی میزان برداشت محصول زعفران در سال جاری حدود ۳۵ تن است و نسبت به تولید سال گذشته که ۲۸ تن بوده، روند برداشت محصول افزایشی بوده است.
علی حسینی زرگل، عضو شورای ملی زعفران هم در گفتوگو با خبرنگار فارس از بیرجند اظهار داشت: در مسائل آبیاری نمیتوان کاری برای زعفرانکاران انجام داد و فقط به آنها توصیه میشود باتوجهبه سطح زیر کشت و آبی که در زمستان دارند چون زعفران محصولی زمستانه و آبیاری آن نیز در این فصل است منابع آبی در اختیار را مدیریت کنند تا با مشکل بی آب مواجه نشوند.طرح ارتقای کیفیت زعفرانوی با اشاره به اجرای طرح ارتقای کیفیت زعفران طی چند سال گذشته یادآور شد: در اجرا این طرح مرتب به زعفرانکاران یادآوری شد که باید منابع آبی را بهدرستی مدیریت کنند چرا که وقتی زعفران کاری بهاندازه 2 هکتار آب دارد اما 10 هکتار را زیر کشت میبرد هم نیاز به نیروی انسانی بیشتری دارد و هم کیفیت محصولش افت میکند.وی تأکید کرد: وقتی زعفران کاری آب ندارد و نمیتواند آب بهوسیله تانکر هم خریداری کند پس ضرورت ایجاب میکند تا سطح زیر کشت را کاهش دهد و در عوض بر کیفیت محصولش با این اقدام بیفزاید.#زعفران#کمبود_آب#بحران_آبی#خشکسالی#مدیریت_منابع_آبی#کاهش_سطح_زیرکشت#کیفیت_زعفران#کشاورزی_پایدار#آبیاری_مناسب 09:00 - 3 اسفند 1403