👏👏
تحلیل تأثیر توافقات آمریکا و چین بر جمهوری اسلامی ایران
توافق آمریکا-چین میتواند چین را به سمت "مدیریت رقابت" با آمریکا سوق دهد، که نفوذ ایران را در BRICS تضعیف کند.
با توجه به دیدار ترامپ و شی جینپینگ و توافقات تاکتیکی در کاهش تعرفهها، تعلیق کنترل صادرات عناصر نادر، افزایش خرید محصولات کشاورزی آمریکا توسط چین و کنترل فنتانیل، این توافقات تأثیرات چندلایهای بر جمهوری اسلامی ایران دارد.
ایران به عنوان شریک استراتژیک چین از طریق توافق ۲۵ ساله ۲۰۲۱ و عضویت در BRICS ، صادرکننده عمده نفت به چین (حدود ۹۰% صادرات نفت ایران، معادل ۱.۶۱ میلیون بشکه در روز در سهماهه اول ۲۰۲۵) و تحت تحریمهای شدید آمریکا، از این تحولات به طور غیرمستقیم متأثر میشود. منابع نشان میدهند که این "آتشبس تاکتیکی" (نه توافق دائمی) میتواند فرصتهای اقتصادی برای ایران ایجاد کند، اما ریسکهای ژئوپلیتیک و وابستگی به چین را افزایش دهد. در ادامه، تأثیرات را بر اساس حوزههای کلیدی بررسی میکنم.تأثیرات اقتصادیتوافق آمریکا- چین با کاهش تنشهای تجاری، رشد اقتصادی چین را تقویت میکند ، پیش از توافق، جنگ تجاری تقاضای چین برای نفت را ۱۰-۱۵% کاهش داده بود، اما حالا چشمانداز مثبت است. با این حال، اگر توافق پایدار نباشد، نوسانات یوان بر واردات ارزان از چین عمدتاً ماشینآلات و قطعات تأثیر منفی میگذارد.
تأثیرات ژئوپلیتیک و امنیتیایران بخشی از محور "ضدآمریکایی" با چین و روسیه است، اما توافق آمریکا-چین میتواند چین را به سمت "مدیریت رقابت" با آمریکا سوق دهد، که نفوذ ایران را در BRICS تضعیف کند. ترامپ بر "فشار حداکثری" بر ایران تأکید دارد و این توافق میتواند اهرم آمریکا را برای تحریمهای ثانویه (مانند قطعنامههای سازمان ملل) افزایش دهد. از سوی دیگر، چین به عنوان میانجی (مانند توافق عربستان-ایران ۲۰۲۳) عمل میکند، اما اولویت اقتصادیاش حفظ بازارهای EU/US ممکن است ایران را قربانی کند. برخی واکنش ها نشاندهنده نگرانی از "توافق قدرتهای بزرگ علیه ایران هستهای" است، با روسیه و چین مخالف سلاح هستهای ایران.- هستهای: توافق آمریکا- چین میتواند به فشار مشترک برای احیای برجام (با حمایت چین) منجر شود، اما ترامپ خروج از برجام را حفظ میکند. ریسک: ۳۰% احتمال تحریمهای جدید سازمان ملل اگر ایران غنیسازی را افزایش دهد.- منطقهای: کاهش تنش آمریکا- چین، تمرکز ترامپ روی خاورمیانه را افزایش میدهد . چین ممکن است میانجیگری در یمن یا غزه را برای حفظ نفت ایران تقویت کند، اما اگر ترامپ تعرفههای BRICS (شامل ایران) را اعمال کند، اتحاد تضعیف میشود.- امنیتی: کنترل فنتانیل توسط چین، مسیرهای قاچاق از ایران/عراق/سوریه را تحت تأثیر قرار میدهد، که میتواند ۱۰% درآمدهای غیررسمی ایران را کاهش دهد.در کل، این توافق "نفس تازه" برای اقتصاد ایران است ،رشد ۰.۵-۱% GDP از طریق نفت ، اما ژئوپلیتیک را پیچیدهتر میکند. ایران باید دیپلماسی با چین را تقویت کند مانند گسترش BRI و تنوعبخشی به شرکا (هند، ترکیه) را پیگیری کند تا از ریسکهای وابستگی اجتناب ورزد.
11:27 - 14 آبان 1404