۲۴۸۵ هنرمند، موتور محرک نساجی سنتی خراسان جنوبی
هنر دست مردم خراسان جنوبی در قالب نساجی سنتی با حضور ۲۴۸۵ هنرمند، همچنان زنده است و توانسته همزمان هویت فرهنگی و فرصت‌های اقتصادی منطقه را تقویت کند.
خبرگزاری فارس- خراسان جنوبی، خراسان جنوبی، این خطه کویری اما سرشار از زندگی و هنر، امروز بیش از هر زمان دیگری شاهد شکوفایی صنایع‌دستی و به‌ویژه هنرهای اصیل نساجی سنتی است؛ هنری که ریشه در تاریخ خاوران دارد و اکنون با تلاش نسل جدید، نه‌تنها احیا شده بلکه گام‌های بلندی در مسیر جهانی‌شدن برداشته است.بر اساس آخرین آمارهای منتشر شده از سوی اداره‌کل میراث‌فرهنگی استان، ۲ هزار و ۴۸۵ هنرمند و صنعتگر دارای مجوز در رشته‌های مختلف نساجی سنتی در خراسان جنوبی فعالیت می‌کنند؛ آماری که از تداوم یک میراث کهن و پویا حکایت دارد.
بیرجند، قلب تپنده نساجی سنتی«حسنعلی فولادی» معاون صنایع‌دستی استان در گفت‌وگویی با اشاره به گستردگی این هنر در نقاط مختلف استان می‌گوید: بیشترین تعداد فعالان این حوزه در شهرستان بیرجند با هزار و ۳۷۸ هنرمند ثبت شده و پس از آن، قاینات، سرایان و خوسف قرار دارند.او معتقد است که این آمار، سندی روشن از ظرفیت‌های کم‌نظیر انسانی و هنری در استان است؛ ظرفیتی که با مدیریت صحیح می‌تواند به موتور محرک اقتصاد محلی تبدیل شود.
رشته‌هایی که تاریخ را می‌بافندکاربافی، چادرشب‌بافی، جاجیم‌بافی، برک‌بافی و کرکی‌بافی بخشی از رشته‌های فعال نساجی استان هستند؛ هنرهایی که هر کدام ردّی از فرهنگ، تاریخ و زیست‌بوم خراسان جنوبی را در تار و پود خود دارند.فولادی با تأکید بر اصالت این هنرها می‌گوید: این رشته‌ها نه‌تنها ریشه در تاریخ دارند، بلکه امروز با خلاقیت نسل جدید ادامه یافته‌اند و مخاطبان بیشتری در بازارهای داخلی و خارجی پیدا کرده‌اند.
جهش صادراتی؛ ۸۰۰ میلیون ریال در نیمه نخست ۱۴۰۴نساجی سنتی تنها هنر نیست؛ اقتصاد هم هست. آمارها نشان می‌دهد در نیمه نخست سال ۱۴۰۴، ۸۰۰ میلیون ریال صادرات محصولات نساجی استان به ثبت رسیده است. این محصولات شامل البسه سنتی، روتختی، حوله‌های بهداشتی و پارچه‌های دستباف بوده که به اروپا و عراق صادر شده‌اند.این رقم در شرایطی به‌دست آمده که هنوز بسیاری از کارگاه‌ها در ابتدای مسیر توسعه تولید هستند؛ از همین رو، آینده این حوزه بسیار امیدوارکننده توصیف می‌شود.
نساجی سنتی خراسان جنوبی روی نقشه میراث ملیتا امروز هفت مهارت نساجی سنتی استان در فهرست میراث ناملموس ملی ثبت شده است؛ از جمله: حوله‌بافی خراشاد، پنبه مله خوسف، چادرشب‌بافی چرمه، برک‌بافی، کرکی‌بافی مود، جاجیم انگشتی اوجان و قارت‌بافی گریمنج.این ثبت‌ها علاوه بر حفظ میراث فرهنگی، امکان جذب تسهیلات، حمایت‌های ملی و معرفی گسترده‌تر این هنرها را فراهم کرده است.
خراشاد؛ روستایی که جهانی شددر میان تمامی این هنرها، نام «توبافی» یا حوله‌بافی خراشاد بیش از همه می‌درخشد؛ هنری ۳۰۰ ساله که امروز یکی از شاخص‌ترین نمادهای صنایع‌دستی خراسان جنوبی است.خراشاد در سال ۱۳۹۷ به عنوان روستای جهانی توبافی مورد ارزیابی نمایندگان یونسکو قرار گرفت و امروز به عنوان یکی از مهم‌ترین نقاط تولید پارچه‌های ارگانیک و دستباف ایران شناخته می‌شود.فاطمه ذاکریان، مدیرعامل تعاونی زنان روستای خراشاد، درباره احیای این هنر می‌گوید: صدای کارگاه‌های حوله‌بافی آهنگ کودکی من بود… خواستم دوباره این آهنگ در خراشاد شنیده شود.او می‌افزاید: در نخستین نمایشگاه تهران، بازدیدکنندگان باور نمی‌کردند که این حوله‌ها کار دست باشد؛ اما استقبال آن‌قدر زیاد بود که روز سوم همه محصولات فروش رفت.
رونق جهانی؛ از ایتالیا تا آلمانمحصولات توبافی خراشاد اکنون به کشورهای ایتالیا، انگلستان، فرانسه و آلمان ارسال می‌شود. ذاکریان می‌گوید: برای صادرات از رنگ‌های طبیعی استفاده می‌کنیم و تولید را مطابق سلیقه بازارهای جهانی پیش می‌بریم.او تأکید می‌کند که نمایشگاه‌ها بهترین فرصت برای الهام و توسعه هستند و به‌گفته او: در خراشاد هر خانه یک کارخانه است.
نساجی سنتی؛ پیوند اقتصاد و فرهنگنساجی سنتی در خراسان جنوبی امروز دیگر تنها یک فعالیت هنری نیست؛ بلکه مسیر اشتغال‌زایی، توسعه روستایی و احیای سرمایه فرهنگی به شمار می‌رود. افزایش تعداد آموزش‌دیدگان، ثبت جهانی توبافی و رشد صادرات، نشان می‌دهد که این هنر می‌تواند به یکی از پایه‌های اقتصاد غیرنفتی استان تبدیل شود.فولادی در همین‌باره می‌گوید: حمایت از تولیدکنندگان و گسترش صادرات، علاوه بر رونق اشتغال، نقش مهمی در حفظ میراث فرهنگی اصیل استان دارد.#نساجی_سنتی#خراسان_جنوبی#صنایع_دستی#هنر_ایرانی#توبافی#حوله_بافی#میراث_فرهنگی#هنر_روستایی#اشتغال_زنان
21:35 - 11 آذر 1404