چرا بچهها با خاله و مربی فرشتهاند و با ما لجباز؟
چرا بچههای ما بیرون از خانه فرشتهاند و داخل خانه لجباز؟ این سوال مشترک خیلی از مادرهایی است که در شتاب روزمرگیها، از بکننکنهای مداوم خسته شدهاند.
گروه زندگی: حتما برای شما هم پیش آمده است که در یک مهمانی خانوادگی یا مهدکودک، با تعجب به فرزندتان خیره شدهاید؛ همان کودکی که در خانه برای جمع کردن اسباببازیهایش ساعتها مقاومت میکند، با یک لبخند و درخواست ساده مربی یا خالهاش، در یک چشم به هم زدن اتاق را مرتب میکند. در این لحظات، اولین فکری که مثل خوره به جانمان میافتد این است که او فقط با من لجبازی میکند. اما ریشه این رفتار کجاست؟ نفیسه عباسی غریب، روانشناس کودک و نوجوان، پاسخ این دغدغه آشنای والدینی را در پر کردن ظرف ارتباطی کودک میداند. نفیسه عباسی غریب صحبتهایش را با تصحیح یک باور غلط والدینی آغاز میکند و میگوید: «ما معمولا اولین فکری که میکنیم این است که کودک با من لجبازی میکند، حرف من را گوش نمیدهد یا من را جدی نمیگیرد؛ ولی واقعیت همیشه این نیست. خیلی وقتها کودک با کسی همکاری میکند که در کنارش احساس آرامش، امنیت و از همه مهمتر، ارتباط بیشتری دارد.»این روانشناس کودک با تاکید بر اینکه فرزند ما پیش از شنیدن قانون نیاز به دیده شدن دارد، ادامه میدهد: «یعنی قبل از اینکه کودک بخواهد به قانون گوش بدهد، باید دلش مطمئن باشد که دیده میشود، فهمیده میشود و قرار نیست فقط کنترل شود. ما گاهی از بچه انتظار همکاری داریم، در حالی که قبل از آن، چند ساعت فقط به او تذکر دادهایم، عجله دادهایم، او را اصلاح کردهایم یا حواسمان به هزار کار دیگر بوده است.»عباسی غریب مقاومت کودک را نه از روی بدقلق بودن، بلکه به دلیل خالی بودن ظرف عاطفیاش میداند و توضیح میدهد: «بعد از این همه تذکر و دوری، وقتی میگوییم بیا وسایلت را جمع کن، برو لباس بپوش یا تلویزیون را خاموش کن، بدن و ذهن کودک مقاومت میکند. این مقاومت به این دلیل نیست که او بچه بدی است، بلکه به این خاطر است که ظرف ارتباطش خالی است.
ما در تربیت قطعا به قانون و حد و مرز نیاز داریم، اما قانون بدون ارتباط برای کودک شبیه یک دیوار است. این ارتباط است که قانون را برای فرزند ما قابل پذیرش میکند.»اما راهکار عملی مادر کافی بودن در این شرایط چیست؟ این روانشناس کودک یک تمرین ساده، گامبهگام و مهارتی را پیشنهاد میدهد: «تمرین امروز خیلی ساده است؛ قبل از هر درخواست مهم، فقط چند دقیقه با کودک ارتباط بگیرید. کنارش بنشینید، در چشمهایش نگاه کنید، اسمش را صدا بزنید، یک لمس مهربانانه داشته باشید و یک جمله کوتاه همدلانه بگویید؛ مثلا: میدانم داری بازی میکنی و این بازی برایت خیلی مهم است.»عباسی غریب در نهایت با یک شاهکلید طلایی صحبتهایش را به پایان میبرد: «بعد از برقراری این ارتباط کوتاه، حالا درخواست خود را بگویید. همین چند ثانیه ارتباط میتواند شدت مقاومت کودک را خیلی کمتر کند. یادتان باشد که تربیت از رابطه شروع میشود، نه از دستور.»مطالب مشابه را از صفحه زندگی خبرگزاری فارس دنبال کنید.#فرزندپروری#کودک 20:20 - 16 اوت 2026